Monday 20th May 2019
x-pressed | an open journal
September 21, 2015
September 21, 2015

«Ζάγκρεμπ 041»: Μια ποδοσφαιρική ομάδα αλληλεγγύης στους πρόσφυγες

Author: Alja Gudzevic Translator: Yiannis Fanourakis
Category: Borders
This article is also available in: eneshrru
«Ζάγκρεμπ 041»: Μια ποδοσφαιρική ομάδα αλληλεγγύης στους πρόσφυγες

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δημοσίου διάλογου σχετικά με το πανταχού παρόν θέμα της απόδρασης από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, δεν θα μπορούσε κανείς να διαβάσει ή να ακούσει πολλά για την Κροατία. Παρόλο που η Κροατία είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν αποτελεί μέλος της ζώνης Σένγκεν και οι πρόσφυγες, ως επί το πλείστον, απλώς τη διασχίζουν προσπαθώντας να φtάσουν στη Βόρεια Ευρώπη. Αλλά οι πρόσφυγες και η διαφυγή τους από τον πόλεμο είναι ένα θέμα που αφορά την Κροατία, δεδομένου ότι οι κάτοικοί της εγκατέλειπαν τη χώρα κατά τη διάρκεια του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία τη δεκαετία ’90, σε  αναζήτηση καλύτερων οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών συνθηκών. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους θα περίμενε κανείς από τους κατοίκους της Κροατίας να δείξουν μεγάλη ευαισθησία και ανταπόκριση στις εκκλήσεις για αλληλεγγύη, που όπως είδαμε οι ευρωπαϊκές χώρες κάθε άλλο παρά δείχνουν με την κατασκευή τοίχων, τις ένοπλες επιθέσεις, την φυλάκιση ανθρώπων σε καταυλισμούς προσφύγων (φυλακές) και παρόμοιες πρακτικές φιλο-φασιστικών κυβερνήσεων και πολλών από τους ξενοφοβικούς και ρατσιστές υποστηρικτές τους.

Ο αριθμός των ανθρώπων που έφτασαν στην Ευρώπη μέσω της Μεσογείου υπερβαίνει τους 300.000, από τους οποίους οι 200.000 έφτασαν στην Ελλάδα και οι υπόλοιποι 100.000 μέσω άλλων οδών στον Ιταλικό νότο. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ γνωστοποίησε ότι μόνο από τις αρχές του 2015 το πλήθος των θανάτων που προκύπτουν από την προσπάθεια προσέγγισης της Ευρώπης ανέβηκε στον τεράστιο αριθμό των 2.500. Πέρυσι, ο αριθμός αυτός ήταν ακόμα μεγαλύτερος, με 1000 περισσότερους ανθρώπους να εξαφανίζονται ή να πεθαίνουν στον δρόμο.

Μετά την Ελλάδα, την ΠΓΔΜ και τη Σερβία, η πλειονότητα των ανθρώπων που διαφεύγουν από πολέμους, δυστυχία και εξαθλίωση, παρακάμπτουν την Κροατία και αποφασίζουν να διασχίσουν την Ουγγαρία και την Αυστρία προκειμένου να φτάσουν στη Γερμανία, ως επί τω πλείστον, αλλά και στη Σουηδία, τη Δανία και τη Νορβηγία. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των ατόμων που υπέβαλαν αίτηση για άσυλο ή επικουρική προστασία σε χώρες που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα στατιστικά στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας δείχνουν ότι αυτοί που το έπραξαν στην Κροατία είναι μόνο ένας μικρός αριθμός και ανέρχεται σε 4.857 περιπτώσεις. Τα στατιστικά στοιχεία καλύπτουν μια χρονική περίοδο 11 ετών, αρχής γενομένης από το 2004 μέχρι τον Μάιο του 2015. Από τον προαναφερθέντα αριθμό των αιτούντων άσυλο ή επικουρικής προστασίας, μόνο 165 έχουν εγκριθεί. Το καταφύγιο για τους ανθρώπους που προσπαθούν να γλυτώσουν από τον πόλεμο και την εξαθλίωση θα έπρεπε να παρέχεται από τις χώρες που ζουν σε συνθήκες ειρήνης. Αντιθέτως, είναι γνωστή η αναποτελεσματικότητα του αδύναμου και αργού γραφειοκρατικού συστήματος στην επίλυση αυτού του καυτού ζητήματος. Ειδικότερα, ο χρόνος αναμονής στην Κροατία είναι συνήθως από έξι μήνες έως ένα χρόνο.

nk4

Ωστόσο, ορισμένοι από τους πρόσφυγες που επέλεξαν την βαλκανική οδό για την ασφαλή ζωή, έμειναν εδώ, στο Ζάγκρεμπ. Η επικρατούσα εχθρότητα προς τους αιτούντες άσυλο δεν εμπόδισε μερικούς πολίτες του Ζάγκρεμπ να βοηθήσουν στην ένταξη αυτών των ανθρώπων. Και με το χέρι της αλληλεγγύης τους έδωσαν μια “πάσα”, μία “ποδοσφαιρική πάσα”, έτσι ώστε να κυριαρχήσει το «ευ αγωνίζεσθαι», τόσο σε αθλητικό όσο και σε ανθρώπινο επίπεδο.

Ορισμένοι, λίγοι και καλοί, υποστηρικτές της Zagreb FC, είχαν την ιδέα να διοργανώσουν κάτι που θα βοηθούσε στην κοινωνική ένταξη των προσφύγων. Η ιδέα αυτή είχε ξεκινήσει από το 2000, όταν ίδρυσαν το σωματείο «White Angels». Δυσαρεστημένοι με την κατάσταση και την έλλειψη διαφάνειας στις εργασίες της πρώην διοίκησης της ομάδας, δεν ήθελαν να συμμετάσχουν στην προφανή καταστροφή της. Η ιδέα να ιδρυθεί μια νέα ομάδα και ένα νέο σωματείο ήταν ήδη παρούσα μεταξύ των υποστηρικτών. Ενωμένο στον αγώνα εναντίον αρνητικών περιστατικών στο σύγχρονο ποδόσφαιρο και εκπροσωπώντας τη μηδενική ανοχή σε κάθε είδους κοινωνικές διακρίσεις, το σωματείο αυτό των οπαδών άρχισε να προωθεί την αλληλεγγύη, την ανοχή, τον αντιφασισμό και την κοινωνική ένταξη των περιθωριοποιημένων κοινωνικών ομάδων. Το Κέντρο Μελετών για την Ειρήνη και το Αντιφασιστικό Δίκτυο του Ζάγκρεμπ συνεργάζονται με τους υποστηρικτές της FC Zagreb για τους αιτούντες άσυλο στην πόλη μας. Η εμπλοκή των «White Angels» στην ένταξη των αιτούντων άσυλο στην κοινωνία είχε ως αποτέλεσμα την διοργάνωση των τουρνουά ποδοσφαίρου 5×5 στην Ιταλία και τη Γερμανία και την επιστροφή της πρωτοβουλίας στη γενέτειρά της με ένα τουρνουά στο Ζάγκρεμπ, το οποίο συμβολικά ονομάστηκε «Όλα Τα Χρώματα Είναι Όμορφα». Επί τούτω οργανώθηκαν διάφορες δράσεις, ακτιβιστικά φόρουμ και εργαστήρια.

Με την διαρκή επιθυμία να σχηματίσουν τη δική τους ομάδα η οποία θα ανήκει άμεσα στα μέλη της, συγκροτήθηκε μια ομάδα εργασίας και άρχισε να ελέγχει τα καταστατικά και τους όρους της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Κροατίας. Θέλοντας να προωθήσει τον αθλητισμό και τις αντιφασιστικές αξίες, και όντας αντίθετη με τις αρνητικές συνέπειες της αντιπροσώπευσης, ίδρυσαν το κλαμπ «Ζάγκρεμπ 041». Ο σύλλογος είναι οριζόντια οργανωμένος, εφαρμόζοντας το μοντέλο του «ένα μέλος – μία ψήφος». Αυτό σημαίνει ότι ο σύλλογος είναι το κύριο σώμα και ότι όλα τα μέλη του είναι μέλη της συνέλευσης, που σημαίνει επιπλέον ότι δεν υπάρχουν λειτουργίες, όπως πρόεδρος, γραμματέας ή διοίκηση. Εάν και εφόσον τα μέλη του συλλόγου θεωρήσουν ότι υπάρχει ανάγκη, πραγματοποιούνται σχετικές ομάδες εργασίας. Μέχρι στιγμής υπάρχουν ομάδες εργασίας για τον εφοδιασμό, τη διοίκηση και τα οικονομικά, το μάρκετινγκ και την προώθηση, την εξέδρα και το ομαδικό παιχνίδι. Τα μέλη του συλλόγου απαρτίζονται τόσο από γυναίκες όσο και από άντρες και αυτή τη στιγμή φτάνουν περίπου τα εκατό. Το γήπεδο ποδοσφαίρου είναι νοικιασμένο από μία ομάδα χαμηλότερης κατηγορίας στην Dugave, έναν αστικό οικισμό στο Ζάγκρεμπ, ενώ το ενοίκιο καταβάλλεται από δωρεές, συνδρομές των μελών και από τη βοήθεια που παίρνουν από τους υποστηρικτές της ιδέας που αποφάσισαν να βοηθήσουν τον σύλλογο.

NK2

Εκτός από τους παίκτες από την Κροατία, τα μέλη και οι παίκτες προέρχονται από τη Σενεγάλη, τη Νιγηρία και την Ουγκάντα και είναι αυτοί που έχουν αποφασίσει να ζητήσουν άσυλο στην Κροατία. Η ιδέα για την «Ζάγκρεμπ 041» ξεκίνησε για να καλύψει το κενό που οι περισσότεροι από αυτούς αισθάνονταν στην καθημερινή τους ζωή, το οποίο αντικατοπτριζόταν ως επί το πλείστον από την φράση «απλώς τρώω και κοιμάμαι». Πέραν του ότι εξασφαλίζει ευεργετικό ελεύθερο χρόνο και ψυχοσωματική δραστηριότητα για όλα τα μέλη και τους υποστηρικτές της, έχει γίνει ένα είδος επέκτασης του κοινωνικού δικτύου και της συντροφικότητας μεταξύ των αιτούντων άσυλο και των μελών που συναντούν εκεί. Όσον αφορά στην εγγραφή των αιτούντων άσυλο, τα μέλη του συλλόγου λένε ότι πρέπει να περιμένουν μέχρι οι ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες στις χώρες καταγωγής τους να επιβεβαιώσουν ότι δεν είναι και εκεί μέλη, αλλά ευελπιστούν ότι η εγγραφή των παικτών θα ολοκληρωθεί σύντομα και θα μπορούν να πάρουν μέρος σε επίσημους αγώνες.

Ως γνωστό, το ποδόσφαιρο είναι το άθλημα που τυγχάνει ευρύτατης κάλυψης από τα μέσα ενημέρωσης, ενώ παράλληλα είναι ένα επιτυχημένο παράδειγμα δημιουργίας και επιτέλεσης τέτοιου είδους ιστοριών και μηνυμάτων. Παρά το γεγονός ότι οι εθνικιστικές και ρατσιστικές προεκτάσεις στον κόσμο του ποδοσφαίρου συχνά επισκιάζουν το παιχνίδι, πρωτοβουλίες όπως αυτή του συλλόγου «Ζάγκρεμπ 041» παρουσιάζουν μια εναλλακτική λύση τόσο στον αθλητισμό όσο και στο κοινωνικό πλαίσιο. Η μοίρα του προπονητή αυτού του συλλόγου, Celestine Olise, ο οποίος ήταν εκπαιδευτής για παιδιά σε μία από τις ποδοσφαιρικές ομάδες του Ζάγκρεμπ, ήταν αρκετά παρόμοια. Οι γονείς σύντομα αναγνωρίσαν όχι μόνο ένα αθλητικό, αλλά και ένα ανθρωπιστικό μοντέλο εκπαίδευσης για τα παιδιά τους. Ήθελαν να προάγουν τις πολυπολιτισμικές αξίες και να προσφέρουν μια διαπολιτισμική εμπειρία στα παιδιά τους και έτσι αποφάσισαν να κρατήσουν τον Celestine ως προπονητή για τα παιδιά τους. Εδώ και τρεις μήνες είναι ο προπονητής της «Ζάγκρεμπ 041» και η ομάδα αγωνίζεται στην τρίτη κατηγορία του πρωταθλήματος ποδοσφαίρου στο Ζάγκρεμπ. Τα μέλη και οι υποστηρικτές αυτού του συλλόγου αναμφισβήτητα προωθούν το μήνυμα του ποδοσφαίρου ως άθλημα της αλληλεγγύης, του υγιούς ανταγωνισμού και του σεβασμού των άλλων. Επαναφέροντας το ποδόσφαιρο εκεί όπου ισχυρίζονται ότι ανήκει -σε μια τοπική κοινότητα-, δεν επιτυγχάνουν μόνο το μετασχηματισμό του τελευταίου, αλλά και την προώθηση της ιδέας του υγιούς αθλητισμού, της ένταξης στην κοινωνία και της ισότητας των μελών της. Με τον τρόπο αυτό επιβεβαιώνουν τη ρήση του Albert Camus από τη δεκαετία του 1950, ότι όλα όσα γνωρίζει σχετικά με την ηθική και τις ανθρώπινες υποχρεώσεις τα οφείλει στο ποδόσφαιρο.

NK

Creative Commons License
«Ζάγκρεμπ 041»: Μια ποδοσφαιρική ομάδα αλληλεγγύης στους πρόσφυγες by Alja Gudzevic is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response