Tuesday 23rd July 2019
x-pressed | an open journal
August 15, 2013
August 15, 2013

Αίγυπτος: Η επιστροφή των στρατιωτικών Φαραώ

Author: John Rees Translator: Yiannis Fanourakis
Source: Counterfire  Category: Protest
This article is also available in: enes
Αίγυπτος: Η επιστροφή των στρατιωτικών Φαραώ

Το βαθύτερο, πιο αντιδραστικό μέρος της αιγυπτιακής κρατικής μηχανής διεκδικεί την εξουσία του.
Το αιγυπτιακό κράτος χρησιμοποιεί τέτοια θανάσιμη δύναμη που ποτέ ως τώρα δεν είχε τολμήσει να χρησιμοποιήσει στην πορεία της αιγυπτιακής επανάστασης. Το αποτέλεσμα είναι ένα φρικτό μακελειό σε όλη τη χώρα, που έχει ρίξει σε αμφισβήτηση το σύνολο της επαναστατικής διαδικασίας.

Εκατοντάδες οι νεκροί, εκατοντάδες οι τραυματίες και οι δολοφονίες δεν έχουν τελειώσει ακόμα. Επί ένα μήνα είναι σε εφαρμογή μεγάλη στρατιωτική απαγόρευση της κυκλοφορίας.

Μην απατάσθε, ο Στρατηγός El Sisi και το Ανώτατο Συμβούλιο των Ενόπλων Δυνάμεων (SCAF) αντιπροσωπεύουν το βαθύ πυρήνα της αιγυπτιακής άρχουσας τάξης και του κράτους της.

Ο αιγυπτιακός στρατός κατέχει αποκλειστική πολιτική εξουσία από το πραξικόπημα του Gamal Abdul Nasser, το 1952, μέχρι την επανάσταση τον Γενάρη του 2011. Μετά την πτώση του Προέδρου Mubarak διατήρησε μεγάλο μέρος της δύναμής του μέσα από τα στρατιωτικά καθεστώτα αντικατάστασης, αλλά δεν ήταν σε θέση να την χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά, διότι η δύναμη των κινητοποιήσεων στο δρόμο και η επαναστατική δυναμική είχε παραλύσει τη φυσιολογική λειτουργία του κράτους. Η αστυνομία και οι Κεντρικές Δυνάμεις Ασφάλειας ουσιαστικά διαλύθηκαν και το αρχηγείο της Ασφάλειας λεηλατήθηκε από τους επαναστάτες.

Στη συνέχεια, μόλις ένα χρόνο πριν, ο εκλεκτός υιός του SCAF, Ahmed Shafiq, έχασε τις προεδρικές εκλογές από τον Mohamed Morsi της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Ο Morsi ήταν πρόεδρος, αλλά, όπως γράψαμε εκείνη την εποχή, δεν είχε ποτέ πραγματική ισχύ. Είτε ο Morsi θα έκαμπτε την εξουσία του στρατού και του κράτους ως ηγέτης μιας νέας φάσης του επαναστατικού κινήματος, είτε ο στρατός θα ανακτούσε τη δύναμή του και θα έγερνε τη ζυγαριά προς το μέρος του.

Αυτό είναι που βλέπουμε σήμερα: η εκ νέου αιματηρή επιβολή των πεποιθήσεων του SCAF, ότι δηλαδή είναι δικαίωμά του να αντιμετωπίζει τους Αιγύπτιους πολίτες, όπως τους αντιμετώπιζαν κάποτε οι Φαραώ.

Πώς συνέβη αυτό;

El Baradei: Ο χρήσιμος ανόητος του SCAF

Ζωτικής σημασίας για το στρατιωτικό πραξικόπημα ήταν η αντίδραση των φιλελεύθερων και ορισμένων αριστερών για τις κινητοποιήσεις ενάντια στο Morsi στις 30 Ιουνίου και στις αρχές Ιουλίου, η τελευταία εκ των οποίων ήταν μια διαδήλωση που χαρακτηρίστηκε από το SCAF ως «εναντίον της τρομοκρατίας».

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η κυβέρνηση Morsi δεν ήταν δημοφιλής. Απέτυχε να οδηγήσει ένα δεύτερο κύμα κινητοποίησης ενάντια στην αιγυπτιακή άρχουσα τάξη. Αντ’ αυτού, προσπάθησε να κατευνάσει την αστυνομία και τις ένοπλες δυνάμεις. Ο Morsi επαίνεσε την αστυνομία ως υποστηρικτική της επανάστασης, όταν κάθε Αιγύπτιος ξέρει ότι ήταν οι πλέον σκληροπυρηνικοί εχθροί της. Ο Morsi διόρισε τον σημερινό δεσμοφύλακά του, Στρατηγό El Sisi, ως αντικαταστάτη του προηγούμενου επικεφαλής του SCAF, Στρατηγού Tantawi. Όταν ο στρατός σκότωσε διαδηλωτές, ο Morsi δικαιολόγησε τις ενέργειές του. Ο σημερινός υπουργός εσωτερικών, ο οποίος πρωτοστάτησε στη σφαγή των υποστηρικτών της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, είναι ο ίδιος άνθρωπος που ο Morsi διόρισε στην ίδια θέση. Τα οικονομικά “ελεύθερης αγοράς” της Αδελφότητας απέτρεψαν οποιαδήποτε σημαντική δράση για την αντιμετώπιση της κατάστασης των εργαζομένων της Αιγύπτου και των φτωχών.

Είναι αυτό ακριβώς που αποξένωσε τη μάζα του επαναστατικού κινήματος και τα ευρύτερα στρώματα της αιγυπτιακής κοινωνίας από την προεδρία του Morsi και την άφησε ευάλωτη σε μαζικές διαμαρτυρίες εναντίον της. Όπως είχε δηλώσει ο Antoine St Just κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, «όσοι μισο-κάνουν μια επανάσταση σκάβουν τον τάφο τους».

Αλλά το να “μισο-κάνεις” μια επανάσταση διαφέρει από το να κάνεις αντεπανάσταση. Και αυτό είναι που έχει ξεκινήσει τώρα το SCAF. Επικουρείται μαζικά από ένα τμήμα της αιγυπτιακής πολιτικής τάξης που πίστευε ότι θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τη πολιτική κατάσταση, όπως διαμορφώθηκε μετά την 30η Ιουνίου, προκειμένου να προωθήσει τα δικά της συμφέροντα.

Ο Mohamed El Baradei αποτελεί μια τοτεμική φιγούρα σε αυτό. Δεν θα μπορούσε να συγκεντρώσει αρκετή υποστήριξη για να συμμετάσχει ο ίδιος στις προεδρικές εκλογές, αλλά παρέμεινε ένα στερεοτυπικό παράδειγμα της κοσμικής Αιγυπτιακής μεσαίας τάξης.

Αυτός και ο Amr Moussa, υπουργός Εξωτερικών του Mubarak, καθώς και o Νασερικός αριστερός Hamdeen Sabahey, σχημάτισαν το Εθνικό Μέτωπο Σωτηρίας προκειμένου να αμφισβητήσουν την κυβέρνηση της Αδελφότητας. Αυτό το λαϊκό μέτωπο μεταξύ των δυσαρεστημένων αφοσιωμένων ακόλουθων του Μουμπάρακ και το “φιλελεύθερο τέλος” της επανάστασης έβριθαν πάντα από τον κίνδυνο ότι ο μόνος τρόπος για νικηθεί η Αδελφότητα ήταν μέσω της αποκατάστασης της πλήρους ισχύος της παλιάς κρατικής μηχανής.

Ο El Baradei έγινε αναπληρωτής πρωθυπουργός του SCAF. Από την Αριστερά ο Abu Kamal Eita, ηγέτης της ανεξάρτητης συνδικαλιστικής ομοσπονδίας, έγινε Υπουργός Εργασίας. Αυτό ήταν μια καταστροφή, όπως δήλωσε η Fatma Ramadan, εκτελεστικό μέλος της ένωσης, οδηγώντας μια μειοψηφία κατά της αποδοχής του συγκεκριμένου διορισμού.

Ο El Baradei πίστευε ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την κατάσχεση της εξουσίας του SCAF για να ανοίξει το δρόμο ώστε να καταστεί η δική του κλίκα μια «κανονική» κοσμική, δυτική, δημοκρατική διοίκηση. Σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο το καθεστώς αυτό δεν θα ήταν διαφορετικό από την κυβέρνηση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας: θα είχε νεο-φιλελεύθερη οικονομική πολιτική και δεν θα αμφισβητούσε το “βαθύ” κράτος, στο οποίο, σε τελική ανάλυση, όφειλε την ύπαρξή του.

Αλλά το μόνο που έκανε ο El Baradei, όπως είχαμε προειδοποιήσει, ήταν να παράσχει ένα πολιτικό προσωπείο για το στρατό, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του τελευταίου, προκειμένου να πραγματοποιήσει ένα πλήρες πραξικόπημα. Ο El Baradei άνοιξε το δρόμο για την καταστολή, και, τώρα, παραδεχόμενος τη δική του παντελώς μάταιη θέση, παραιτήθηκε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σφαγή.

Το ηθικό δίδαγμα αυτού του θλιβερού καταλόγου αποτυχίας είναι ότι μέχρι η επανάσταση να δημιουργήσει τα δικά της δημοκρατικά όργανα λαϊκής εξουσίας, θα αναλώνεται συνεχώς σε τεράστιες επαναστατικές εκρήξεις, οι οποίες θα καταλήγουν σε ανεπαρκείς ή αντιδραστικές διοικήσεις, που το μόνο για το οποίο θα είναι ικανές είναι να καταστρέψουν την επανάσταση.

Το SCAF και η Μουσουλμανική Αδελφότητα δεν είναι ίσοι

Κάποιοι από την Αριστερά, στην Αίγυπτο και αλλού, μπαίνουν τώρα στον πειρασμό να υποστηρίξουν ότι η Μουσουλμανική Αδελφότητα και το SCAF είναι εξίσου αντιδραστικές δυνάμεις. Υπό τις παρούσες συνθήκες αυτό είναι επικίνδυνο για τρεις λόγους.

Πρώτον, δεν είναι αληθές. Το SCAF έχει άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα, θωρακισμένες μπουλντόζες, αέρια CS, αυτόματα όπλα, πανοπλίες και φυλακές. Στην πραγματικότητα, έχει ό,τι καλύτερο μπορεί να αγοραστεί με τα 1,3 δισ. δολάρια της ετήσιας στρατιωτικής βοήθειας που λαμβάνει από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Μουσουλμανική Αδελφότητα έχει, σύμφωνα με κάποιες εκθέσεις, μερικά όπλα χειρός και τουφέκια. Ο αριθμός των νεκρών από τις δύο πλευρές αντανακλά το εξής: εκατοντάδες διαδηλωτές της Μουσουλμανικής Αδελφότητας είναι νεκροί, εν αντιθέσει με τους ελάχιστους νεκρούς αστυνομικούς.

Εκτός από το γεγονός ότι κατέχουν το μονοπώλιο της κρατικής εξουσίας, στο SCAF ανήκει το 15- 40%, ανάλογα με τους υπολογισμούς άμεσης και έμμεσης κυριότητας, της αιγυπτιακής οικονομίας. Τα μέλη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας που είναι επιχειρηματίες, και οι περισσότεροι μουσουλμάνοι υποστηρικτές της Αδελφότητας, δεν είναι μέρος του πυρήνα της αιγυπτιακής καπιταλιστικής τάξης κατά τον ίδιο τρόπο.

Το SCAF αποτελεί το βαθύ πυρήνα του τυραννικού αιγυπτιακού κράτους εδώ και 60 χρόνια. Μετά από δεκαετίες εναντίωσης προς το καθεστώς Mubarak, η Μουσουλμανική Αδελφότητα διατήρησε την εκλεγμένη Προεδρία για ένα χρόνο.

Δεν υπάρχει ισοδυναμία.

Δεύτερον, αν και κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι οι ηγέτες της Μουσουλμανικής Αδελφότητας μπορούν να επιστρέψουν στην εξουσία, υπό τις παρούσες συνθήκες είναι ανοησία να γίνεται λόγος για ισοδυναμία απειλής μεταξύ SCAF και Αδελφότητας. Η σφαγή των υποστηρικτών του Morsi είναι στην πραγματικότητα μέρος μιας εσκεμμένης πολιτικής τύπου διαίρει και βασίλευε. Μετά την Αδελφότητα, οι ευρύτερες επαναστατικές δυνάμεις θα είναι ο επόμενος στόχος.

Πράγματι, οι επαναστάτες πρέπει να τραβήξουν τους υποστηρικτές της Μουσουλμανικής Αδελφότητας σε κοινή δράση μαζί τους, προκειμένου να νικήσουν το SCAF. Εάν αυτό δεν συμβεί, αν η διαίρεση μεταξύ των κοσμικών δυνάμεων και των υποστηρικτών της Αδελφότητας συνεχιστεί, θα υπάρξει περισσότερη θρησκευτική βία. Αυτό με τη σειρά του θα χρησιμοποιηθεί από το SCAF για να δικαιολογήσει την καταστολή.

Τρίτον, το SCAF είναι αυτό που έχει τη δύναμη να σταματήσει την αιγυπτιακή επανάσταση. Το SCAF είναι αυτό που θερίζει διαδηλωτές στο δρόμο. Το SCAF είναι ο κύριος εχθρός του αιγυπτιακού λαού.

Είναι πλέον ένας αγώνας δρόμου ενάντια στο χρόνο για να δούμε αν οι δυνάμεις της αιγυπτιακής επανάστασης μπορούν να κινητοποιηθούν για να σταματήσει την επίθεση του SCAF πριν το τελευταίο χρησιμοποιήσει τη νίκη του επί της Αδελφότητας για να στραφεί ενάντια στον κύριο εχθρό του: τους εργαζόμενους, τα συνδικάτα και τους διαδηλωτές της Ταχρίρ που έχουν διατηρήσει την επανάσταση επί δυόμισι χρόνια.

Όταν η παρούσα κρίση ξέσπασε γράψαμε ότι η επανάσταση ήταν σε κίνδυνο.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response