Sunday 15th September 2019
x-pressed | an open journal
March 26, 2013
March 26, 2013

Κύπρος, στα σοβαρά

Author: Paul Krugman Translator: Anna Papoutsi
Source: New York Times  Category: On the crisis
This article is also available in: esen
Κύπρος, στα σοβαρά

Ένας ανταποκριτής, τον οποίο σέβομαι, με προκάλεσε (ευγενικά) να εκφράσω απλά την άποψή μου για το τι πρέπει να κάνει η Κύπρος αφήνοντας κατά μέρος κάθε ζήτημα πολιτικού ρεαλισμού. Και έχει δίκιο: παρόλο που θεωρώ σωστό να γράφω σε αυτήν την στήλη εντός των ορίων του πολιτικά εφικτού και, με έναν συνδυασμό λογικής και γελοιοποίησης, να προσπαθώ να διευρύνω αυτά τα όρια με την πάροδο του χρόνου, κάποιες φορές θα πρέπει κατηγορηματικά να δηλώνω τι θα έκανα, αν μου δινόταν η ευκαιρία.

Ορίστε λοιπόν: ναι, η Κύπρος θα πρέπει να εγκαταλείψει το ευρώ. Τώρα.

Ο λόγος είναι απλός: η παραμονή στο ευρώ σημαίνει μια απίστευτα σοβαρή ύφεση, η οποία θα διαρκέσει για πολλά χρόνια ενώ η Κύπρος θα προσπαθεί να χτίσει ένα νέο τομέα εξαγωγών. Φεύγοντας από το ευρώ, και αφήνοντας το νέο νόμισμα να υποτιμηθεί κατακόρυφα, θα επιτάχυνε σε μεγάλο βαθμό αυτήν την ανοικοδόμηση.

Αν κοιτάξει κανείς το εμπορικό προφίλ της Κύπρου, μπορεί να διαπιστώσει πόση ζημιά αναμένεται να βιώσει η χώρα. Η Κύπρος είναι μια αρκετά ανοιχτή οικονομία με μόλις δύο μεγάλες εξαγωγικές δραστηριότητες: τον τουρισμό και τις τραπεζικές υπηρεσίες, και η μία από αυτές μόλις εξαφανίστηκε. Αυτό θα οδηγήσει από μόνο του σε μεγάλη επιβράδυνση. Και επιπλέον, η τρόικα απαιτεί σημαντική νέα λιτότητα, παρότι η χώρα έχει έναν ισορροπημένο πρωτογενή προϋπολογισμό. Δεν θα με εξέπληττε μια πτώση 20% στο πραγματικό ΑΕΠ.

Tι μέλλει γενέσθαι; Η Κύπρος χρειάζεται μια «έκρηξη» του τουριστικού κλάδου καθώς και μια ραγδαία ανάπτυξη των άλλων εξαγωγών –με την γεωργία να ηγείται, αν και δεν γνωρίζω και πολλά σχετικά με αυτό. Ο προφανής τρόπος για να φτάσει εκεί είναι μέσα από μια μεγάλη υποτίμηση˙ ναι, τελικά αυτό μπορεί να σημαίνει φθηνές τιμές που θα προσελκύσουν βρετανικά πακέτα διακοπών.

Το να φθάσει στο ίδιο σημείο μέσω της μείωσης των ονομαστικών μισθών, θα διαρκούσε πολύ περισσότερο και θα προκαλούσε μεγαλύτερη ανθρωπιστική και οικονομική ζημιά.

Αλλά είναι καν εφικτό να εγκαταλείψει η Κύπρος το ευρώ; Η άποψη Άιχενγκριν[1] –ότι ακόμη και μια υπόνοια εξόδου από το ευρώ θα δημιουργούσε φυγή κεφαλαίων εν μέσω πανικού– πλέον δεν έχει έρεισμα: οι τράπεζες είναι κλειστές και το κεφάλαιο ελέγχεται. Αν λοιπόν ήμουνα δικτάτορας, απλώς θα παρέτεινα την τραπεζική αργία αρκετά έτσι ώστε να προετοιμαστώ για το νέο νόμισμα.

Και τι γίνεται με τα χαρτονομίσματα; Δεν είμαι ειδικός σε αυτά τα ζητήματα, αλλά έχω ακούσει προτάσεις για άμεση κυκλοφορία χρεωστικών καρτών έτσι ώστε οι επιχειρήσεις να επανεκκινήσουν χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν να ανοίξουν τα πιεστήρια. Η κυβέρνηση θα μπορούσε, ως μεταβατικό μέτρο, να εκδώσει προσωρινά scrip[2].

Ναι, όλα αυτά μοιάζουν κινήσεις απελπισίας και αυτοσχεδιασμοί. Αλλά η απελπισία είναι αρμόζουσα. Διαφορετικά μιλάμε για μια λιτότητα ελληνικού τύπου ή ακόμα χειρότερη, σε μια οικονομία η οποία θεμελιωδώς, εξαιτίας της κυριαρχίας του εξωχώριου τραπεζικού τομέα, είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση από ό,τι ήταν ποτέ η ελληνική.

Η εκτίμησή μου είναι ότι τίποτα από αυτά δεν θα συμβεί, τουλάχιστον όχι άμεσα, καθώς η κυβέρνηση θα φοβηθεί το άγνωστο που θα προκύψει μετά από την έξοδο από το ευρώ, παρά τον προφανή τρόμο που δημιουργεί η προσπάθεια να παραμείνει στο νόμισμα. Αλλά όπως προείπα, νομίζω ότι η έξοδος από το ευρώ είναι επί του παρόντος η καλύτερη επιλογή.

[1] Ο Μπάρι Αϊχενγκριν (1952) είναι Αμερικανός καθηγητής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας.

[2] Όρος που χρησιμοποιείται για οποιοδήποτε υποκατάστατο νομίσματος, που έχει συνήθως την μορφή πίστωσης.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response