Tuesday 15th October 2019
x-pressed | an open journal
March 26, 2014
March 26, 2014

Ισπανία: Κέντρα κρατησης μεταναστών – Ο Κανονισμός της ντροπής ή η νομιμοποίηση του ρατσισμού

Author: Patricia Orejudo Translator: Eleni Nicolaou
Source: El Diario  Category: Borders
This article is also available in: enespt-pt
Ισπανία: Κέντρα κρατησης μεταναστών – Ο Κανονισμός της ντροπής ή η νομιμοποίηση του ρατσισμού

Στις 15 Μαρτίου, το ΦΕΚ, στην Ισπανία, δημοσίευσε το βασιλικό διάταγμα για την έγκριση του κανονισμού εσωτερικής λειτουργίας των κέντρων κράτησης μεταναστών.

Η αιτιολογική έκθεση χαρακτηρίζει τον κανονισμό «ενδεδειγμένο», επισημαίνει ότι έχει υιοθετηθεί «λαμβάνοντας υπόψη την πείρα που αποκτήθηκε από την υλοποίηση αυτών των κέντρων» και διευκρινίζει ότι ο κανονισμός προβλέπει «λεπτομερή επεξεργασία των διαφόρων πτυχών των συνθηκών υπό τις οποίες θα πρέπει να γίνεται ο εγκλεισμός, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης των μεταναστών».

Γιατί, τότε, πολυάριθμες οργανώσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τον χαρακτηρίζουν «κανονισμό της ντροπής»; Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι γι ‘ αυτό.

Ενδεδειγμένο; Για ποιόν;

Τα κέντρα κράτησης μεταναστών (CIE) πρωτοεμφανίστηκαν το 1985. Λειτουργούν εδώ και 29 χρόνια χωρίς κανέναν ειδικό κανονισμό. Αυτή η έλλειψη υποδηλώνει σαφείς παραβιάσεις του Νόμου, τα τελευταία πέντε χρόνια, αν σκεφτεί κανείς ότι, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του 2009, ο Μεταναστευτικός Νόμος επέβαλε στην κυβέρνηση να εφοδιάσει, εντός έξι μηνών, τα CIE με καταστατικό. Πέντε χρόνια χωρίς να βρεθεί ο ενδεδειγμένος χρόνος, ο οποίος φαίνεται να έχει τελικά φτάσει.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο κανονισμός εγκρίνεται τη στιγμή που αρχίζουν να γίνονται γνωστές και να φτάνουν στη Δικαιοσύνη περιπτώσεις σκανδαλώδους παραβίασης δικαιωμάτων, κακοποίησης, επιθέσεων και θανάτων στα CIE.

Ούτε είναι αμελητέος ο περισπασμός που προσφέρει ο εν λόγω κανονισμός σε μια κυβέρνηση, που χρειάζεται επειγόντως ένα λίφτινγκ, μετά τον τραγικό θάνατο μεταναστών στις παραλίες της Θέουτα.

Η Βασιλική Ακαδημία για τη γλώσσα ορίζει ως «πρόσφορο» αυτό που γίνεται στο σωστό χρόνο και εξυπηρετεί. Και, ναι, αυτή τη στιγμή ο κανονισμός εξυπηρετεί την κυβέρνησή μας, που έχει ανάγκη από ένα πυροτέχνημα. Είναι απόλυτα κατανοητό το ότι η Κυβέρνηση βλέπει στη δημοσίευση αυτού του κανονισμού μια καλή ευκαιρία. Για ποιον; Για την ίδια, φυσικά.

Αλλαγή – έτσι ώστε τίποτα να μην αλλάξει

Ο κανονισμός εμφανίζει ως «καινοτομία» τη διάκριση ανάμεσα σε δύο τομείς: την ασφάλεια, στα χέρια της αστυνομίας, και την υγειονομική περίθαλψη, με παρόχους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.

Θα ήταν, πράγματι, μια καινοτομία, εάν η διαχείριση των εν λόγω κέντρων, μη σωφρονιστικού –υποτίθεται– χαρακτήρα, περνούσε στο Υπουργείο Υγείας, Κοινωνικών Υποθέσεων & Ισότητας.

Αλλά αυτή η κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται για τέτοιου είδους καινοτομία. Τη βολεύει περισσότερο η ιδέα της αστυνόμευσης των κρατουμένων, η οποία, σε συνδυασμό με το επιχείρημα ότι οι μετανάστες στέλνονται στα CIE για λόγους ασφαλείας, ενισχύει την –καθόλου αθώα– σύνδεση της μετανάστευσης με την εγκληματικότητα.

Η καινοτομία, συνεπώς, ξεθωριάζει μετά τη διευκρίνιση ότι οι προαναφερθέντες φορείς θα λειτουργούν «υπό την άμεση εποπτεία του διευθυντή», δηλαδή, ενός αξιωματούχου της Εθνικής Αστυνομίας· μια παραπλανητική πιρουέτα που οδηγεί στο ίδιο σημείο.

Η αρνητική εμπειρία που αποκτήθηκε: μια από τα ίδια

Το γεγονός ότι ο κανονισμός επιτρέπει στη Γενική Διεύθυνση της Αστυνομίας –και δεν είναι αστείο αυτό– να εκχωρήσει την περίθαλψη (την εξειδικευμένη και τα έκτακτα περιστατικά) και τις κοινωνικές υπηρεσίες κάθε CIE σε δημόσιους φορείς, μη κυβερνητικές και άλλες μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, αλλά και σε ιδιωτικές εταιρείες, όχι απλώς δεν πρόκειται να επιφέρει βελτιώσεις, αλλά εδραιώνει μια πρακτική που έχει αποδειχθεί παράλογη.

Η εμπειρία που αποκτήθηκε απαιτεί μια πραγματική, ριζική αλλαγή. Διότι, για παράδειγμα, η εμπειρία δείχνει ότι, με ιδιωτικοποιημένες υπηρεσίες υγείας και την παρουσία του Ερυθρού Σταυρού στο Αλούτσε, μια νεαρή γυναίκα, η Martine Samba, πέθανε λόγω πλημμελούς περίθαλψης. Η Samba, σοβαρά άρρωστη, δεν είχε την κατάλληλη ιατρική φροντίδα, και της διέθεσαν διερμηνέα μόνο σε μία από τις δέκα φορές που κατέφυγε στην υγειονομική υπηρεσία για βοήθεια. Το Επαρχιακό Δικαστήριο της Μαδρίτης, που διέταξε την επανεξέταση της υπόθεσής της αποφάνθηκε ότι «αν είχε την κατάλληλη περίθαλψη, θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί το μοιραίο».

Υπενθυμίζεται και πάλι ότι το κράτος είναι υπεύθυνο για την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα των ατόμων που στερούνται την ελευθερία τους. Και η ευθύνη αυτή μπορεί να αναληφθεί και να διασφαλιστεί μόνο από μια δημόσια υπηρεσία. Είναι παράλογο να ανατίθεται σε φορείς των οποίων πρωταρχικός σκοπός είναι το κέρδος, ή σε μη κυβερνητικές οργανώσεις των οποίων η αναποτελεσματικότητα, όπως δείχνει η πορεία τους –αλλά και η λογική–, είναι ευθέως ανάλογη του ύψους των επιδοτήσεων με τις οποίες τους μπουκώνουν (ο Ερυθρός Σταυρός λειτουργεί για χρόνια στο CIE της Αλούτσε, και μάλιστα, το 2010, έλαβε άμεση επιχορήγηση 210,932.08 ευρώ για την «ολοκληρωμένη φροντίδα των κρατουμένων», και, ιδιαίτερα, για τη χρηματοδότηση «της παρέμβασης προς τους έγκλειστους, ειδικότερα όσον αφορά στη διερμηνεία, στις σχέσεις με τον έξω κόσμο ή στην επεξεργασία εγγράφων»).

Η ρύθμιση των κανόνων εγκλεισμού: ούτε λεπτομερής είναι, ούτε διασφαλίζει

Το γεγονός ότι ο εν λόγω κανονισμός έχει συγκεντρώσει μια λίστα δικαιωμάτων δεν σημαίνει ότι αυτά τα δικαιώματα θα διασφαλιστούν στην πράξη. Ήδη, ο Μεταναστευτικός Νόμος, που είναι ανώτερος από το νέο κανονισμό, περιλαμβάνει αυτή τη λίστα. Και δεν υπάρχει ούτε ένα δικαίωμα στην εν λόγω λίστα που να μην έχει παραβιαστεί. Ούτε ένα.

Οι συμφωνίες που έχουν εκδοθεί τα τελευταία χρόνια από διάφορα δικαστήρια που ασκούν έλεγχο στα CIE δείχνουν ότι η αναγνώριση των δικαιωμάτων είναι χαμένη υπόθεση εάν δεν υπάρχει πραγματική βούληση για να τα εγγυηθεί. Φυσικά, ο κανονισμός δεν έχει συμπεριλάβει αυτές τις συμφωνίες, διότι πώς θα μπορούσε να το κάνει χωρίς αιδώ; Πώς να αναγνωρίσουν ότι αυτό που συμβαίνει στα CIE είναι αιτία και αποτέλεσμα μιας απάνθρωπης αντίληψης για τους μετανάστες;

Ένα παράδειγμα: το δικαίωμα των κρατουμένων να μην υποβάλλονται σε ταπεινωτική μεταχείριση είναι αναγνωρισμένο, τουλάχιστον επισήμως. Ωστόσο, τα δικαστήρια της Μαδρίτης έπρεπε να δώσουν εντολή στη διεύθυνση των CIE να ανοίγουν τις πόρτες των κελιών στους κρατουμένους που χρειάζονται τουαλέτα στη διάρκεια της νύχτας. Η ένταξη της εν λόγω συμφωνίας στον κανονισμό θα ήταν η τεκμηριωμένη απόδειξη για το πόσο άθλιοι μπορεί να είναι εκείνοι που αναγκάζουν τους κρατούμενους να κάνουν τις φυσικές τους ανάγκες μέσα στο ίδιο το κελί και μπροστά στους συγκρατούμενούς τους.

Θεσμοθετώντας την ντροπή

Η ύπαρξη και μόνο των κέντρων που στερούν την ελευθερία σε ανθρώπους, όχι επειδή έχουν διαπράξει κάποιο έγκλημα, αλλά επειδή είναι φτωχοί και μετανάστες και δεν έχουν άδεια παραμονής/διαμονής, μας εγγυάται μια εξέχουσα θέση στην παγκόσμια ιστορία της ντροπής. Και ο κανονισμός για τους χώρους αυτούς δεν πρόκειται να τους νομιμοποιήσει. Δεν είναι υπερβολή να υπενθυμίσουμε, στο πλαίσιο αυτό, ότι και άλλοι νόμοι, που υιοθετήθηκαν σε άλλες εποχές και τόπους, δεν ήταν λιγότερο άδικοι, ρατσιστικοί ή εγκληματικοί, μόνο και μόνο επειδή ήταν νόμοι. Έτσι, πάνω από κάθε άλλη σκέψη, υπάρχει ένας σημαντικός λόγος για να χαρακτηριστεί αυτή η ρύθμιση «κανονισμός της ντροπής»: επιχειρεί να ρυθμίσει και, επομένως, να καλύψει με μια αδιανόητη νομιμότητα, κάτι που δεν θα έπρεπε καν να υπάρχει.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response