Thursday 05th December 2019
x-pressed | an open journal
June 15, 2012
June 15, 2012

Ισπανία: Μετά την λιτότητα, η διάσωση;

Author: Sofia Tipaldou
Source: Counterfire  Categories: On the crisis, Protest
This article is also available in: deenfr
Ισπανία: Μετά την λιτότητα, η διάσωση;

Ο πόνος στην Ισπανία πέφτει κυρίως στους φτωχούς αλλά αυτοί αντιστέκονται σε μία εντελώς νέα κλίμακα.[1]

Συμβαίνει ξανά. Τώρα είναι η σειρά της Ισπανίας να σωθεί. Μετά από μισό χρόνο λιτότητας από το κέντρο-δεξιό κόμμα, το Partido Popular (PP), ο κύβος ερρίφθη.

Οι αριθμοί

Η κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόι κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία στις βουλευτικές εκλογές τον Νοέμβριο του 2011 με υποσχέσεις να μειώσει τα ασφάλιστρα κινδύνου, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και πάνω από όλα να επανακτήσει την χαμένη εμπιστοσύνη στην Ισπανία. Αμέσως μετά η κυβέρνηση ανακοίνωσε περικοπές €16,5 δισεκατομμυρίων. Στις 9 Ιουνίου ο Ραχόι ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση πακέτο διάσωσης των τραπεζών ύψους €100 δισεκατομμυρίων. Εν τω μεταξύ, το κόμμα του ακολούθησε μια σειρά αντιδημοφιλών μέτρων λιτότητας που δικαιολογήθηκαν ως αναγκαία για να αποφευχθεί η προσφυγή σε οικονομικό πακέτο διάσωσης.

Το εργατικό Συνδικάτο CGT υπολογίζει ότι οι περικοπές στις δημόσιες δαπάνες το 2012/2013 θα είναι περισσότερες από €55 δισεκατομμύρια. Το Ισπανικό δημόσιο χρέος τον Δεκέμβριο του 2011 ήταν €1,78 δισεκατομμύρια, από τα οποία μόνο το 16% ήταν δημόσιο ενώ το υπόλοιπο 84% ιδιωτικό. Οι δημόσιες δαπάνες φέτος έχουν μειωθεί κατά 4,3% και η κυβέρνηση προβλέπει περικοπές σε όλα εκτός από τις συντάξεις και τη δημόσια διοίκηση. Ωστόσο, οι συντάξεις αυξάνονται με ρυθμό κατά 0,8% χαμηλότερο του πληθωρισμού – που με πραγματικούς όρους αποτελεί περικοπή.

Το Κράτος θα πληρώσει περισσότερα σε τραπεζίτες και δανειστές (€28,848 εκατομμύρια) παρά στους ανέργους (€23,503 εκατομμύρια). Οι δημόσιες δαπάνες για τους ανέργους θα μειωθούν κατά €2 δισεκατομμύρια ενώ οι άνεργοι θα αυξηθούν κατά 630.000, σύμφωνα με την κυβέρνηση. Οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία θα έχουν μειωθεί κατά 6,8%. Η Παιδεία αντιμετωπίζει μία συγκλονιστική περικοπή 21,9%.

Η Ιστορία

Η χρόνια φάση της Ισπανικής καταστροφής άρχισε τον Φεβρουάριο του 2012, όταν το PP υιοθέτησε μια αμφιλεγόμενη εργατική μεταρρύθμιση. Η νέα εργατική νομοθεσία κάνει την απόλυση εργαζομένων πιο εύκολη και φτηνή για να μειώσει τους μισθούς για χάρη της ανταγωνιστικότητας. Αποδυναμώνει τις συλλογικές συμβάσεις παρέχοντας τη δυνατότητα στους εργοδότες να υπογράφουν ατομικές συμβάσεις με κάθε εργαζόμενο ξεχωριστά όσον αφορά στον μισθό. Το Μάρτιο, ο Μαριάνο Ραχόι ανακοίνωσε δημοσιονομική αμνηστία για το έτος 2012 προκειμένου να ανακτήσει μέχρι και €2,5 δισεκατομμύρια από φόρους που δεν έχουν πληρωθεί. Η κυβέρνηση θα λάβει μόνο το 10% των εξοικονομημένων πόρων. Έτσι, την ίδια στιγμή που έχουν ανακοινωθεί αυξήσεις στη φορολογία παντού –συμπεριλαμβανομένου και του δικαστικού συστήματος– οι επιχειρήσεις τη σκαπουλάρανε.

Τον Μάιο η κυβέρνηση νομοθέτησε τον μεγαλύτερο περιορισμό σε κοινωνικές υπηρεσίες που έχει δει ποτέ η Ισπανική Δημοκρατία: περικοπές €10 δισεκατομμυρίων στην παιδεία και την υγεία.

Το επόμενο διάταγμα που εξέδωσε η κυβέρνηση έφτασε ένα εθνικό ρεκόρ· ήταν το διακοσιοστό κυβερνητικό διάταγμα που νομοθετήθηκε χωρίς προηγούμενη συζήτηση στη Βουλή. Το διάταγμα αφορούσε στην αύξηση στα πανεπιστημιακά δίδακτρα της τάξης του 66% και τη θεσμοθέτηση της συμμετοχής των ασφαλισμένων στην αγορά των φαρμάκων. Κι αυτό ήταν μόνο η αρχή.

Στις 21 Απριλίου 2012 η κυβέρνηση ψήφισε με την μορφή του κατεπείγοντος μέτρα για την Παιδεία. Αυτό συνεπάγεται περισσότερους μαθητές στις αίθουσες, περισσότερες μέρες εργασίας για τους δασκάλους και αυστηρότερους κανόνες για την διατήρηση κρατικών υποτροφιών. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης PSOE χαρακτήρισε τα μέτρα ως την μεγαλύτερη επίθεση στη δημόσια Παιδεία στην ιστορία της Ισπανικής Δημοκρατίας, και εκτίμησε ότι, ως αποτέλεσμα, 40,000 καθηγητές θα απολυθούν.

Σε παρόμοιο πνεύμα, στις 24 Απριλίου 2012, η κυβέρνηση δημοσίευσε ένα διάταγμα για το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Μέχρι τώρα, το Ισπανικό σύστημα υγείας προσέφερε δωρεάν υπηρεσίες σε όλους τους πολίτες καθώς και στους ξένους που ζούνε στην Ισπανία. Εφεξής, στους νέους άνεργους κάτω των 26 ετών που δεν είχαν ποτέ δουλειά θα παρέχεται βοήθεια μόνο σε περιπτώσεις ανάγκης –πρόκειται για μια χώρα στην οποία η ανεργία στους νέους αγγίζει το 40% – ενώ οι «αρρύθμιστοι μετανάστες» θα λαμβάνουν ιατρική βοήθεια μόνο σε γεννήσεις και επείγοντα περιστατικά.

Ο νέος νόμος προβλέπει επίσης ατομική συμμετοχή στην αγορά φαρμάκων μέχρι και 60% του κόστους καθώς και 1€ χρέωση για κάθε συνταγογράφηση. Ακόμα και οι συνταξιούχοι θα χρειαστεί να πληρώνουν το 10% της αξίας του φαρμάκου.

Στην Ισπανία, η παιδεία και η υγεία έχουν σταματήσει να είναι δημόσιες, καθολικές και δωρεάν.

Και οι μεταρρυθμίσεις δεν σταματούν εκεί. Η κυβέρνηση έχει εξαπολύσει επίθεση και στη στέγαση. Το πρώτο βήμα έγινε με τη διάλυση της Δημόσιας Εταιρίας Ενοικίων και την άρση των οικονομικών κινήτρων προς τους ιδιοκτήτες ακινήτων να προσφέρουν τα απούλητα ακίνητα για ενοικίαση. Στη συνέχεια, η κυβέρνηση έκοψε τα επιδόματα κατοικίας στους νέους κάτω των 30 ετών (ενοίκιο χειραφέτησης). Τον Μάιο 2012 πρότεινε μια σειρά αλλαγών για την «αναζωογόνηση» της αγοράς ακινήτων που περιελάμβανε την απουσία κρατικής παρεμβολής στα ενοικιαστήρια και τη μείωση της διάρκειάς των συμβολαίων από 5 σε 3 χρόνια. Επίσης, θα είναι πολύ ευκολότερο για τους ιδιοκτήτες να κάνουν έξωση στους ενοικιαστές, ελαχιστοποιώντας τη δικαστική παρέμβαση. Την ίδια στιγμή, οι πωλήσεις κατοικιών θα έχουν 50% φοροαπαλλαγή μέχρι το τέλος του 2012.

Τέλος, τον Ιούνιο του 2012 η κυβέρνηση υιοθέτησε ένα μέτρο που θα επιτρέψει την ιδιωτικοποίηση της δημόσιας ραδιο-τηλεόρασης (RTVE). Αυτό θέτει σε κίνδυνο το δικαίωμα στην ενημέρωση που είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της δημοκρατίας καθώς και περίπου 20,000 θέσεις εργασίας. Σχεδόν το 15% των δημοσιογράφων (50.000 άνθρωποι) έχουν χάσει τη δουλειά τους από το 2008. Η ανεργία στον χώρο των ΜΜΕ είναι 35%. Πριν από αυτό, το PP πέρασε ένα διάταγμα που επέτρεπε τον διορισμό του προεδρικού συμβουλίου του RTVE χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της αντιπολίτευσης. Αυτή η κίνηση έγινε αντικείμενο ισχυρής κριτικής. Η αντιπολίτευση υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επιθυμεί να μετατρέψει τη δημόσια τηλεόραση σε όργανο προπαγάνδας και πολιτικής χειραγώγησης, όπως ακριβώς είχε κάνει ο προηγούμενος πρωθυπουργός από το PP, ο Χοσέ Μαρία Αθνάρ.

Η δημόσια αντίδραση

Τα μεγαλύτερα εργατικά συνδικάτα απάντησαν στις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας με μία μαζική πορεία διαμαρτυρίας που συγκέντρωσε περίπου 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους από όλη την χώρα. Τα αιτήματά τους δεν εισακούστηκαν και έτσι στις 2 Μαρτίου τα συνδικάτα κήρυξαν την 8η γενική απεργία στην ιστορία της Ισπανικής Δημοκρατίας. Άνθρωποι κατέκλισαν τους δρόμους σε εκατοντάδες πόλεις: 170.000 στην Μαδρίτη, 275.000 στην Βαρκελώνη, 98.000 στην Βαλένθια, σύμφωνα με την εφημερίδα El País. Τα εργατικά συνδικάτα κατάφεραν να παραλύσουν την πλειονότητα των μεγάλων βιομηχανιών. Απαίτησαν αλλαγές στον νέο νόμο και έδωσαν στην νέα κυβέρνηση ένα μήνα διορία για επαναδιαπραγμάτευση. Η απάντηση της κυβέρνησης ήρθε μέσω του Υπουργού Εργασίας: Οι «μεταρρυθμίσεις» δεν θα σταματήσουν.

57 άνθρωποι, εκ των οποίων οι 47 στην ισπανική πρωτεύουσα, συνελήφθησαν σε όλη την χώρα για διατάραξη της δημόσιας τάξης. Στην Βαρκελώνη έλαβαν χώρα δύο παράλληλες πορείες διαμαρτυρίες. Η πορεία που κήρυξε το συνδικάτο CGT-CNT συγκρούστηκε με την αστυνομία και κατέληξε σε 74 συλλήψεις και 80 τραυματισμούς. Αμέσως μετά τις ταραχές στη Βαρκελώνη, ο Καταλανός Υπουργός Εσωτερικών ζήτησε αυστηρότερη νομοθεσία έτσι ώστε να μπει ένα τέλος στον «αστικό ανταρτοπόλεμο». Η κυβέρνηση απάντησε με περισσότερες προτάσεις για αναθεώρηση του Ποινικού Κώδικα με σκληρότερες ποινές για βανδαλισμούς. Κάθε προτροπή από τα ΜΜΕ σε πράξεις που «απειλούν σοβαρά την δημόσια τάξη» θα θεωρείται συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση. Η μικρότερη ποινή θα είναι δύο χρόνια φυλάκισης. Η κυβέρνηση επιθυμεί επίσης να ποινικοποιήσει κάθε μορφή ενεργητικής ή παθητικής αντίστασης, συμπεριλαμβανομένων των απειλών, των εκφοβιστικών σχολίων και της ρήψης επικίνδυνων αντικειμένων.

Τα μεγαλύτερα εργατικά συνδικάτα άσκησαν κριτική σε αυτές τις πολιτικές «καταστολής… και εκφοβισμού από την κυβέρνηση που σκοπό έχει να περιορίσει τις ελευθερίες και τα δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών». Τα συνδικάτα κατηγόρησαν την Ισπανική και την Καταλανική κυβέρνηση ότι ταυτίζουν τα συνδικάτα και την αντίδραση της κοινωνίας ενάντια στις κυβερνητικές πολιτικές με τις ταραχές και την αστική βία.

Στις 14 Απριλίου ο κόσμος για ακόμα μία φορά κατέλαβε την κεντρική πλατεία της Βαρκελώνης για να διαμαρτυρηθεί για τις περικοπές. Η διαμαρτυρία οργανώθηκε από το Σύλλογο Γειτονιών (FAVB), τα εργατικά συνδικάτα και τα κόμματα της Αριστεράς. Το πλήθος απαιτούσε και την απελευθέρωση των δύο συλληφθέντων της απεργίας του Μαρτίου που κρατούνταν ακόμα και την παραίτηση του συμβούλου Εσωτερικών Υποθέσεων της Καταλανικής κυβέρνησης, Felip Puig. Τα συνθήματα έλεγαν: «ο Φράνκο επέστρεψε», «η διαμαρτυρία δεν είναι τρομοκρατία» και «δεν θα μας κάνουν να σωπάσουμε».

Η τελευταία πανεθνική πορεία διαμαρτυρίας έγινε την 1η Μαΐου με το σλόγκαν «Εργασία – Αξιοπρέπεια – Δικαιώματα». Τα μεγαλύτερα εργατικά συνδικάτα κάλεσαν σε 60 πόλεις 80 πορείες σε διαμαρτυρία ενάντια στις περικοπές, στις μεταρρυθμίσεις σε υγεία και εργασία, στην απάτη και στους «φιμωτικούς νόμους». Στην Μαδρίτη περίπου 100,000 άνθρωποι έδωσαν το παρών στους δρόμους, και άλλοι τόσοι στη Βαρκελώνη. Η πορεία διαμαρτυρίας προσέλκυσε λιγότερο κόσμο από ότι τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, αλλά περισσότερο από ότι οι πορείες της Πρωτομαγιάς τα προηγούμενα χρόνια. Ο πρόεδρος του εργατικού συνδικάτου UGT δήλωσε ότι ο Μαριάνο Ραχόι επιθυμεί να επιβάλλει τις πολιτικές της Θάτσερ και να συντρίψει τις δημόσιες υπηρεσίες, ενώ ο αντιπρόεδρος του κεντροαριστερού κόμματος PSOE στην Βαλένθια δήλωσε ότι δικαιώματα που κατακτήθηκαν τα τελευταία 30 χρόνια βρίσκονται σε κίνδυνο μαζί με τον κοινωνικό διάλογο.

Τον Απρίλιο του 2012 η ανεργία σκαρφάλωσε στο 24,44%, δεύτερο υψηλότερο ποσοστό από το 1994, δημιουργώντας μια στρατιά 5,65 εκατομμυρίων ανέργων. 729.400 άνθρωποι δεν έχουν δουλέψει τον τελευταίο χρόνο. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν έχει πρόβλημα να ανακοινώσει ότι η ανεργία δεν θα ξεπεράσει το 25%.

Μία μέρα μετά το Ισπανικό πακέτο σωτηρίας των €100 δισεκατομμυρίων – λέξη που ο Μαριάνο Ραχόι αρνείται να χρησιμοποιήσει, σε μία απεγνωσμένη προσπάθεια να πείσει τον κόσμο ότι είναι «οικονομική βοήθεια» ή «ένα δάνειο με καλούς όρους» – ο Ισπανός Πρωθυπουργός δήλωσε ότι ήταν οι μεταρρυθμίσεις αυτής της κυβέρνησης που βοήθησαν την Ισπανία να αποφύγει την «πραγματική διάσωση»: μία παρέμβαση από τις Βρυξέλλες. Μπορούμε πραγματικά να το ερμηνεύσουμε αυτό σαν καλό νέο;

[1] Σημείωση μεταφραστή: «The pain in Spain is falling mainly on the poor»: Παράφραση του στίχου «The rain in Spain stays mainly in the plain» από το μιούζικαλ «Ωραία μου κυρία».

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response