Thursday 25th April 2019
x-pressed | an open journal
May 2, 2013
May 2, 2013

Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι της ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης

Source: Reuters  Category: On the crisis
This article is also available in: enesit
Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι της ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης

Καθ’ όλη την διάρκεια της κρίσης χρέους στην ΕΕ, βορειοευρωπαίοι ηγέτες έχουν πει επανειλημμένα ότι δεν θα ανεχθούν να πληρώνουν οι φορολογούμενοί τους για τα προβλήματα άλλων χωρών και αυτή η ιδέα περί των «διασώσεων με χρήματα των φορολογουμένων» έχει ριζώσει. Ωστόσο, παρά τα τρισήμιση χρόνια τραπεζικής κρίσης και κρίσης χρέους, με τις διασώσεις να ανέρχονται συνολικά σε πάνω από 400 δις ευρώ, οι φορολογούμενοι των κρατών του βορρά της Ευρωζώνης δεν έχουν χάσει στην πραγματικότητα ούτε ένα λεπτό του ευρώ.

Αντίθετα, οι κυβερνήσεις στην Γερμανία, στην Φινλανδία, στην Αυστρία, στην Ολλανδία και στην Γαλλία έχουν εξοικονομήσει δισεκατομμύρια ευρώ, χάρη στην μεγάλη πτώση του κόστους δανεισμού τους από τις αγορές.

Αυτό όμως δεν εμπόδισε την εδραίωση της εικόνας των σκληρά εργαζόμενων βορειοευρωπαίων που δίνουν λεφτά για να σώσουν τους σπάταλους, τεμπέληδες νότιους, τροφοδοτώντας έτσι τη δυσαρέσκεια και υποσκάπτοντας την ενότητα της ΕΕ. Μάλιστα, εν όψει των επικείμενων εκλογών στη Γερμανία, τον Σεπτέμβριο, η αγανάκτηση αυτή είναι πολύ πιθανό να κλιμακωθεί, καθώς η καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ, που επιδιώκει τρίτη θητεία, θα πρέπει να επαναβεβαιώσει την δέσμευσή της να προστατεύσει τους ψηφοφόρους της από ενδεχόμενες ζημίες.

Ωστόσο, η αλήθεια παραμένει πως οι Γερμανοί φορολογούμενοι, όπως και οι φορολογούμενοι στην Φινλανδία, στην Ολλανδία και αλλού, δεν είναι σε χειρότερη μοίρα από ό,τι προηγουμένως κι ότι αντιθέτως, τα υπ. Οικονομικών των χωρών τους εξοικονομούν μεγάλα ποσά. «Μια συνέπεια της κρίσης, έστω και αθέλητη, ήταν ότι η Φινλανδία επωφελήθηκε σε τεράστιο βαθμό», επισήμανε ο Μάρτι Σάλμι, επικεφαλής του τμήματος διεθνών κι ευρωπαϊκών υποθέσεων στο φινλανδικό υπ. Οικονομικών. «Δεν έχουμε χάσει ούτε ένα σεντ ως τώρα» υπογράμμισε ο Σάλμι στο Reuters. «Αυτό που ισχύει για την Γερμανία ισχύει, σε μεγάλο βαθμό, και για την Φινλανδία».

Στην πραγματικότητα, οι Γερμανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν θαυμάσια ότι βρίσκονται σε πολύ ισχυρότερη χρηματοοικονομική θέση σήμερα, καθώς το κόστος δανεισμού της χώρας έχει μειωθεί κατά δύο και πλέον ποσοστιαίες μονάδες, έστω κι’ αν οι πολιτικοί εξακολουθούν να θρηνούν για τους κινδύνους που απειλούν τους Γερμανούς φορολογούμενους. Ο Κλάους Ρέγκλινγκ, ο Γερμανός που ηγείται του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ) επικαλείται συχνά δύο μελέτες που δείχνουν ότι το Βερολίνο άντλησε σημαντικά οφέλη λόγω της κρίσης.

Με νούμερα

Σε νούμερα, μελέτη της γερμανικής ασφαλιστικής εταιρείας Allianz, έχει υπολογίσει ότι το Βερολίνο εξοικονόμησε 10,2 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2010-2012 λόγω του χαμηλότερου κόστους δανεισμού της, καθώς οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων της υποχώρησαν από το 3,39% στο 1,18%.

Η μελέτη του Γενς Μπόιζεν – Χόγκρεφε του οικονομικού ινστιτούτου IfW, υπολογίζει ότι εξοικονομήθηκαν στον γερμανικό ομοσπονδιακό προϋπολογισμό 8,6 δις ευρώ το 2011 λόγω των χαμηλών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της ανάδειξης της Γερμανίας ως «ασφαλές καταφύγιο» για τους επενδυτές, οι οποίοι έκαναν αθρόες τοποθετήσεις σε γερμανικά αξιόγραφα. Οι εξοικονομήσεις αυτές αυξήθηκαν σε 9,6 δις ευρώ το 2012 και μόνο το γεγονός ότι η Γερμανία συνεχίζει να θεωρείται ασφαλές καταφύγιο θα της εξοικονομήσει τουλάχιστον άλλα 2 δις ευρώ το 2013.

«Αν προσθέσουμε τα οφέλη της Γερμανίας από τα επιτόκια την περίοδο από το 2010 ως το 2012 και αυτά που θα αποκομίσει τα επόμενα χρόνια, φθάνουμε σε μια σωρευτική ελάφρυνση από τόκους 67 δις ευρώ», ανέφερε η μελέτη της Αλιάντς, που είχε δημοσιευτεί τον περασμένο Σεπτέμβριο. Αυτό «αρκεί για να μειωθεί κατά περίπου 3 εκατοστιαίες μονάδες ο δείκτης δημοσίου χρέους της Γερμανίας» που με τη σειρά του θα επιφέρει περαιτέρω εξοικονόμηση.

Η Φινλανδία, η Ολλανδία, η Αυστρία και η Γαλλία μπορεί να μην έχουν κερδίσει τόσο πολλά όσο η Γερμανία, αλλά είδαν κι’ αυτές μια σημαντική πτώση του κόστους δανεισμού τους διαρκούσης της κρίσης. «Οι χώρες της βόρειας Ευρώπης πραγματοποιούν σημαντικά κέρδη από όλα αυτά και δεν ανακατανέμουν καν αυτά τα άμεσα και έμμεσα οφέλη» σχολίασε δηκτικά αξιωματούχος στις Βρυξέλλες.

ΟΙ ΜΥΘΟΙ

Ο πυρήνας της παρανόησης σχετικά με τις ζημίες των φορολογούμενων βρίσκεται στο γεγονός ότι στον δημόσιο διάλογο, η διάκριση ανάμεσα στο «δανείζω» και στο «δίνω» έχει πάψει να υφίσταται, σημειώνει το πρακτορείο Reuters. Και με ένα κλίμα κατά των διασώσεων τόσο ισχυρό σε μεγάλο μέρος της βόρειας Ευρώπης, δεν υπήρξε προθυμία εκ μέρους των πολιτικών να διορθωθεί η παρανόηση., Το κόμμα των Αληθινών Φινλανδών, το οποίο τάσσεται εναντίον της ΕΕ, αγρεύει υποστηρικτές από το μύθο ότι οι Φινλανδοί ξοδεύουν χρήματα για τους πολίτες της νότιας Ευρώπης.

Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Μπορεί το Ελσίνκι να παρέχει πολλές εγγυήσεις για τα κεφάλαια διάσωσης της Ευρωζώνης και να έχει δανείσει χρήματα για την διάσωση χωρών, αλλά το φινλανδικό υπουργείο Οικονομικών έχει κερδίσει σημαντικά ποσά από την κρίση. Πέρυσι, η φινλανδική κεντρική τράπεζα συνεισέφερε 227 εκατομμύρια ευρώ στον φινλανδικό προϋπολογισμό από τα κέρδη που της απέφεραν τα ελληνικά, ισπανικά και πορτογαλικά κρατικά ομόλογα που διακρατούσε – 40 εκατ. ευρώ περισσότερα από όσα είχε το 2011 από τέτοια αξιόγραφα. Φέτος, τα κέρδη της αναμένεται να αυξηθούν στα 360 εκατομμύρια.

Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ?

Για να χάσει χρήματα κάποια χώρα της Ευρωζώνης που έχει συνεισφέρει σε προγράμματα διάσωσης, θα έπρεπε η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία ή η Κύπρος να κηρύξουν στάση πληρωμών. Αλλά η Πορτογαλία και η Ιρλανδία ήδη οδεύουν προς έξοδο από τα μνημόνιά τους, ενώ ο κίνδυνος να κηρύξει πτώχευση η Ισπανία ήταν πάντοτε πολύ μικρός και στην Κύπρο ο κίνδυνος αυτός παρακολουθείται στενά.

Η Ελλάδα, που έχει λάβει 166 δις ευρώ, είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος, αλλά και αυτό αλλάζει. «Κάθε ημέρα που περνάει, ο κίνδυνος η Ελλάδα να στοιχίσει κάτι στους φορολογούμενους μειώνεται» επισήμανε άλλος αξιωματούχος της ΕΕ. «Δεν τα πηγαίνει άσχημα προς το παρόν κι υπάρχει μια πιθανότητα να πάει καλύτερα από ό,τι προβλεπόταν».

Πέραν των αρχικών διμερών δανείων προς στην Ελλάδα το 2010, που συνολικά είχαν ανέλθει σε 52,9 δισεκατ. ευρώ, δεν χορηγήθηκαν έκτοτε χρήματα φορολογουμένων από κράτη της ευρωζώνης στην Ελλάδα ή κάποια άλλη χώρα. Όλες οι μετέπειτα δανειακές συμβάσεις χρηματοδοτήθηκαν από τις αγορές, μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ).

Πανάκριβη η διάλυση της Ευρωζώνης

Αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι ακόμη κι αν οποιαδήποτε χώρα – μέλος δεν πλήρωνε μέρος των χρημάτων που δανείστηκε, η εναλλακτική λύση – η διάλυση της ευρωζώνης – θα αποδεικνυόταν πολύ πιο δαπανηρή από τις ζημίες που θα προκαλούσε η αθέτηση μιας δανειακής σύμβασης.

Μια μελέτη που είχε παραγγείλει το γερμανικό ίδρυμα Μπέρτελσμαν και δημοσιοποιήθηκε αυτήν την εβδομάδα κατέδειξε ότι εάν η Γερμανία επέστρεφε στο μάρκο, το ΑΕΠ της θα συρρικνωνόταν κατά 0,5% από το 2013 ως το 2025, προκαλώντας ζημίες ύψους 1,2 τρις ευρώ σε 13 χρόνια, ή σχεδόν το μισό του γερμανικού ΑΕΠ το 2012.

«Είναι πιθανό ότι θα εξέλθουμε (από την κρίση) χωρίς να βραχούμε, ή χωρίς να βραχούμε πολύ» σημείωσε χαρακτηριστικά ο Σάλμι του φινλανδικού υπουργείου Οικονομικών ερωτηθείς σχετικά με το ενδεχόμενο αθέτησης πληρωμών από κάποια χώρα στην οποία έχουν δοθεί δάνεια. «Αλλά ακόμα κι αν καταλήξουμε να παραγράψουμε ένα δάνειο 1 δις ευρώ στην Ελλάδα κάποια στιγμή μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, αυτό δεν θα είναι τίποτε σε σύγκριση με αυτό που θα αντιμετωπίζαμε εάν διαλυόταν η Ευρωζώνη. Θα είναι εντελώς ασήμαντο σε σύγκριση με αυτό» πρόσθεσε.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response