Sunday 15th December 2019
x-pressed | an open journal
March 29, 2014
March 29, 2014

Ολοκληρωμένη επανάσταση: μια συνέντευξη με τον Ενρίκ Ντουράν για την CIC

This article is also available in: caenes
Ολοκληρωμένη επανάσταση: μια συνέντευξη με τον Ενρίκ Ντουράν για την CIC

Calafou (Vallbona D'Anoia), αυτοοργανωμένο έργο της συνεταιριστικής πρωτοβουλίας CIC

Σε αυτή τη συνέντευξη, ο Neal Gorenflo, εκδότης του περιοδικού Shareable, ο Michel Bauwens, από το ίδρυμα P2P και ο John Restakis (συγγραφέας, «Εξανθρωπίζοντας την Οικονομία») συνομιλούν με τον Enric Duran. Ο Ντουράν είναι ένας Καταλανός αντι-καπιταλιστής ακτιβιστής, γνωστός κυρίως λόγω της ενέργειας του, της «οικονομικής πολιτικής ανυπακοής». Στις 17 Σεπτέμβρη του 2008, ανακοίνωσε ότι πήρε τραπεζικά δάνεια ύψους περίπου μισού εκατομμυρίου ευρώ και δήλωσε την πρόθεσή του να τα μοιράσει σε αντικαπιταλιστικά ακτιβιστικά κινήματα. Στόχος της δράσης ήταν να καταγγείλει και να ανακινήσει τη συζήτηση σχετικά με τα προνόμια και τα νομικά πλεονεκτήματα των οικονομικών ελίτ και όχι να αποπληρώσει τα χρέη αυτά, κάτι το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να αποκτήσει το προσωνύμιο «Ρομπέν των Τραπεζών» και να βρεθεί αντιμέτωπος με πολυετή ποινή φυλάκισης. Μετά την άρνησή του να εμφανιστεί στη δίκη, ζει στην παρανομία, αλλά διατηρεί επιλεκτική επαφή με κάποιους ανθρώπους και δηλώνει ότι ενδεχομένως θα επιστρέψει στη δημόσια ζωή, αν το επιτρέψουν οι συνθήκες. Παρά το επισφαλές νομικό καθεστώς στο οποίο βρίσκεται, εξακολουθεί να εργάζεται ακούραστα και από απόσταση για την ανάπτυξη του «Ολοκληρωμένου Συνεταιρισμού της Καταλονίας» (Catalan Integral Cooperative, CIC), ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως μια «μεταβατική πρωτοβουλία για τον κοινωνικό μετασχηματισμό από τα κάτω, μέσα από την αυτοδιαχείριση, την αυτοοργάνωση και τη δικτύωση». Εδώ, ο Enric Duran μιλάει για το έργο και τη ζωή του.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο ΕΝΡΙΚ ΝΤΟΥΡΑΝ ΚΑΙ Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΟΝΙΑΣ

Michel Bauwens: Ας μιλήσουμε για την προσωπική σου εξέλιξη, από τις ακτιβιστικές σου παρεμβάσεις α λα Ρομπέν των Δασών μέχρι τα δημιουργικά σχέδια για την CIC. Και ακόμη, ποιοι είναι οι σημερινοί στόχοι σου;

Enric Duran

Στην πραγματικότητα, όταν άρχισα να σχεδιάζω την απαλλοτρίωση των τραπεζών (το 2005), είχα ήδη ως πρωταρχικό στόχο την προώθηση της δημιουργίας μιας εναλλακτικής κοινωνίας στη βάση της συνεργασίας και της αυτοδιαχείρισης. Τη σχεδίαζα ήδη από το 2002 και το 2003 ξεκίνησα μια πρώτη προσπάθεια μέσω του Infoespai. Τότε δεν ήξερα ούτε πώς θα την ονομάζαμε αυτήν την εναλλακτική δομή, ούτε τι μορφή θα έπαιρνε. Ήταν όμως ξεκάθαρο μέσα μου, ότι η πράξη ανυπακοής θα χρησίμευε για να αντλήσουμε δυνάμεις, με κάθε τρόπο, ώστε να δημιουργήσουμε κάτι σαν αυτό που είναι σήμερα η CIC.

Το 2006, εμπνευστήκαμε από το κίνημα της απο-ανάπτυξης για να στήσουμε αυτή τη διαδικασία οικοδόμησης από τα κάτω. Προς το τέλος του 2008, αποκρυσταλλώθηκε η ιδέα μας για το πώς έπρεπε να είναι ένας ολοκληρωμένος συνεταιρισμός. Τέλος, το Μάιο του 2010, ιδρύθηκε η CIC.

Αυτή τη στιγμή, εξακολουθώ να συμμετέχω πλήρως στην ανάπτυξη της CIC και στην προσπάθεια για επέκταση των ιδεών και των πρακτικών της ολοκληρωμένης επανάστασης σε όλο τον κόσμο.

Neal Gorenflo: Σε επίπεδο συνειδητότητας, τι αλλαγές επέφερε αυτή η περίφημη πράξη σου και η δημοσιότητα που την ακολούθησε; Τι αποκόμισες και πώς αυτό επηρεάζει ό, τι κάνεις σήμερα;

Η συνειδητότητά μου αναπτύχθηκε σιγά-σιγά με κάθε εμπειρία, από τη στιγμή που αποφάσισα να αφιερώσω τη ζωή μου στον κοινωνικό ακτιβισμό, το 1998. Σε προσωπικό επίπεδο, ο δημόσιος αντίκτυπος της ενέργειάς μου με έκανε να αισθάνομαι περισσότερο υπεύθυνος και δυναμικός απέναντι στο μέλλον. Σίγουρα, μου έδωσε την απαραίτητη αποφασιστικότητα για να κάνω ό, τι έπρεπε, προκειμένου να καταστεί πραγματικότητα η CIC.

Παρόλο που δεν υπήρξα ποτέ δειλός ή επιφυλακτικός ενώπιον μεγάλων προκλήσεων, η επιτυχία της πράξης μου με έκανε ακόμη πιο τολμηρό και αποφασιστικό για αυτό που θα ακολουθούσε.

MB: Υπό τι νομικό καθεστώς βρίσκεσαι τώρα και πώς βλέπεις τη ζωή σου στα επόμενα χρόνια; Τι θα συνέβαινε στην CIC αν φυλακιζόσουν;

Αυτή τη στιγμή, το ισπανικό Κράτος με θεωρεί φυγά, εφόσον δεν παρουσιάστηκα στο δικαστήριο για τη δίκη, στην οποία ήθελαν να με καταδικάσουν σε οκτώ χρόνια φυλακή. Ήδη ζω στην παρανομία από το Φεβρουάριο του 2013, αν και σκοπεύω να εμφανιστώ, όταν θα είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε τους κινδύνους που κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν.

Η κατάσταση αυτή δεν είχε καμία επίδραση στην πλήρη δέσμευσή μου με τη διαδικασία της CIC, τόσο σε επίπεδο συντονισμού, όσο και στις διάφορες ομάδες εργασίας και σε πολλά σημαντικά σχέδια.

Σε κάθε περίπτωση, η CIC είναι απόλυτα έτοιμη να συνεχίσει την πορεία της, με ή χωρίς εμένα. Υπάρχουν περίπου 200 άτομα που εμπλέκονται σε μεγάλο βαθμό στη διαδικασία της CIC παγκοσμίως, και, παρόλο που η απουσία κάποιου μπορεί να γίνει αισθητή, κανείς δεν είναι αναντικατάστατος – ούτε καν εγώ.

ΜΕΡΟΣ 1: Η CIC ΣΗΜΕΡΑ- ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΟΠΙΚΟ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ

MB: Ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες στην προσέγγιση της CIC όσον αφορά στη διακυβέρνηση και στο ιδιοκτησιακό μοντέλο και τι ακριβώς εννοείτε με τον όρο «ολοκληρωμένο»;

Calafou

Στα ισπανικά, η λέξη σημαίνει «ολιστικό», «πλήρες». Δηλαδή, αφορά σε κάθε πτυχή της ζωής, και αυτό είναι το νόημα που της δίνουμε κι εμείς.

Στόχος της CIC είναι να δημιουργήσει μια αυτοδιαχειριζόμενη ελεύθερη κοινωνία, έξω από τους νόμους, τον κρατικό έλεγχο και τους κανόνες της καπιταλιστικής αγοράς.

Με αυτή την έννοια, είναι περισσότερο ένα μοντέλο μετάβασης, παρά ένα μοντέλο κοινωνίας, όπου χτίζουμε προοδευτικά τις πρακτικές και παίρνουμε αποφάσεις που μας απομακρύνουν από το σημείο εκκίνησής μας εντός του συστήματος, προς τον κόσμο στον οποίο θέλουμε να ζήσουμε.

Το μοντέλο διακυβέρνησης περιλαμβάνει τις γενικές συνελεύσεις που έχουν δύο μορφές: a μηνιαίες συνελεύσεις με ένα θέμα, στο οποίο θέλουμε να εμβαθύνουμε και μια μόνιμη συνέλευση με ανοιχτή ατζέντα, στην οποία ο καθένας μπορεί να συνεισφέρει. Αυτές γίνονται κάθε 15 ημέρες, έτσι, μία στις δύο συνελεύσεις γίνεται στο πλαίσιο μιας γενικής συνέλευσης.

Από την άλλη, το μοντέλο διακυβέρνησης βασίζεται στην αποκέντρωση ολόκληρης της οργάνωσης, με την παράλληλη ενίσχυση των τοπικών πυρήνων, ώστε ο καθένας να μπορεί να αναπτύξει τη δική του ολοκληρωμένη αυτοδιαχειριστική λειτουργία. Ταυτόχρονα, υποστηρίζουμε πλήρως την αυτονομία κάθε προγράμματος (κοινότητας, παραγωγικών σχεδίων, κόμβων υγείας, κλπ.), ώστε να αυτοοργανώνονται σε συνελεύσεις και να διατηρούν πλήρη κυριαρχία στο εσωτερικό του προγράμματος, πάντα στο πλαίσιο των κοινών αρχών της CIC.

Συζήτηση στην Aurea Social

Από την άποψη της ιδιοκτησίας, η κολεκτιβοποίηση των πόρων για την παραγωγή κοινών αγαθών είναι μία από τις γραμμές δράσης μας. Ενθαρρύνουμε την ανάπτυξη κοινών ιδιοκτησιών για το σύνολο της CIC, που τις διαχειρίζεται μια κυρίαρχη συνέλευση για κάθε έργο.

Η ατομική ιδιοκτησία αποτελεί έναν τρόπο προστασίας της περιουσίας, αλλά όχι το μοναδικό. Προωθούμε μορφές κοινοτικής και συνεταιριστικής ιδιοκτησίας ως φόρμουλες που θεωρούμε ότι ενισχύουν την αυτοδιαχείριση και την αυτοοργάνωση των ατόμων και αυξάνουν τη δύναμή μας να ξεπεράσουμε το Κράτος και το καπιταλιστικό σύστημα, αντί να λέμε ότι υπερασπιζόμαστε απλά την ιδιωτική περιουσία. Οι λόγοι για την υπεράσπιση ενός ορισμένου τύπου ιδιοκτησίας πάντα σχετίζονται άμεσα με τη χρήση της. Ως εκ τούτου, είμαστε αντίθετοι με την ύπαρξη κατόχων ακινήτων που πλουτίζουν συνάπτοντας καταχρηστικά συμβόλαια μισθώσεων, χωρίς να τους ενδιαφέρει η χρήση του ακινήτου.

Μία από τις αντι-οικονομικές στρατηγικές μας είναι η κολεκτιβοποίηση της γης μέσω συνεταιριστικών αγορών, είτε με δωρεά από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιούμε ένα συνεταιρισμό που ονομάζουμε «Πατρογονικό» και που δεν έχει καμία απολύτως οικονομική δραστηριότητα, για να μην έχει το Κράτος καμία δικαιολογία να του επιτεθεί με πρόστιμα.

John Restakis: Η διαδικασία λήψης αποφάσεων, ενώ ενσωματώνει τις αρχές της άμεσης δημοκρατίας, της αποκέντρωσης και της ισότητας, ακούγεται περίπλοκη και χρονοβόρα. Θα ήθελα να μου πεις πόσο διαρκούν οι μόνιμες συνελεύσεις, αν σκέφτεστε να συνεχίσετε να ακολουθείτε την ίδια διαδικασία και αν έχει πέσει το επίπεδο συμμετοχής.

Μεταξύ των μόνιμων και των μηνιαίων μονοθεματικών συνελεύσεων, θα έλεγα ότι αφιερώνουμε περίπου 16 έως 20 ώρες το μήνα σε μεγάλες ομάδες, ενώ σε μικρές είναι συνήθως πολύ περισσότερες.

Νομίζω ότι μπορούμε να είμαστε αρκετά ικανοποιημένοι με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που έχουμε υιοθετήσει. Το επίπεδο συμμετοχής έχει διατηρηθεί καλά όλα αυτά τα χρόνια και, μάλιστα, η τάση είναι ανοδική. Προς το παρόν, σε κάθε συνέλευση, συμμετέχουν, κατά μέσο όρο, 50 άτομα αυτοπροσώπως, ενώ κάποιοι από μάς συμμετέχουν εξ αποστάσεως.

Την ίδια στιγμή, η ποιότητα των συμφωνιών, είναι μια μεγάλη επιτυχία και δεν υπήρξε καμία σημαντική σύγκρουση στη λήψη των αποφάσεων όλα αυτά τα χρόνια.

Δεδομένου ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες επιλέγουν να παίρνουν μέρος σε κάποιο έργο ή σε συγκεκριμένο τομέα της CIC, και όχι σε όλους, ο αριθμός των συμμετεχόντων στις συνελεύσεις δεν αυξάνεται τόσο, όσο οι συμμετέχοντες σε κάθε πεδίο δράσης της CIC, που είναι μερικές χιλιάδες. Χρησιμοποιούμε, επίσης, μια σειρά από εργαλεία επικοινωνίας, όπως η κοινωνική δικτύωση και οι λίστες, που επιτρέπουν σε πολλούς ανθρώπους να συμβάλλουν, στους τομείς που τους ενδιαφέρουν, χωρίς να είναι απαραιτήτως παρόντες στις συνελεύσεις.

MB: Ποια είναι η σχέση μεταξύ της CIC και των θυγατρικών της έργων, όπως το Calafou, κλπ; Μπορείς να μάς περιγράψεις την έκταση του δικτύου CIC;

Η CIC στην Fira de la Terra de 2013 (Φεστιβάλ Γης 2013)

Υπάρχουν περίπου 300 παραγωγικά προγράμματα ατόμων και συλλογικοτήτων, κάπου 30 τοπικοί πυρήνες και οικολογικά δίκτυα, περίπου 15 προγράμματα κοινοτικής ζωής, περίπου 1700 μέλη, άτομα και συλλογικότητες, και, όπως είπα και πριν, αν και είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν, υπάρχουν αρκετές χιλιάδες που συμμετέχουν συνολικά, ίσως 4.000 ή 5.000.

Ανάλογα με το επίπεδο της σχέσης με την CIC, εφαρμόζονται τριών ειδών προγράμματα: τα αυτόνομα, τα PAIC και τα δημόσια. Νομίζω ότι είναι σημαντικό να διευκρινιστεί τι είναι τα PAIC: είναι αυτόνομα έργα συλλογικής πρωτοβουλίας. Αυτό σημαίνει ότι, παρόλο που, στην πράξη, λειτουργούν αυτόνομα με βάση μια κυρίαρχη συνέλευση, υπάρχει μια στενότερη αμφίδρομη σχέση με τη CIC, ώστε, με την κατανομή των διαφόρων πόρων, να καταστεί δυνατή η υλοποίησή τους. Επιπλέον, συχνά, τέτοια προγράμματα ανταποκρίνονται στους στρατηγικούς στόχους της ίδιας της CIC.

Το πρόγραμμα Calafou είναι ένα από τα PAIC της CIC και, ταυτόχρονα, ένα από τα πιο εμβληματικά της έργα.

MB: Έχει η CIC διεθνή σχέδια; Πώς σχετίζεται ο ακτιβισμός με την οικοδόμηση εναλλακτικών λύσεων και τη διαμόρφωση κοινωνικών κινημάτων;

Για μας, αυτό που κάνουμε είναι ακτιβισμός, ένας ακτιβισμός για την οικοδόμηση εναλλακτικών λύσεων απέναντι στον καπιταλισμό.

Από το ξεκίνημά της, η CIC έχει προωθήσει ενεργά τη δημιουργία ολοκληρωμένων συνεταιρισμών σε όλο τον κόσμο, παρέχοντας όλες τις πληροφορίες που έχουμε στη διάθεσή μας και φιλοξενώντας επισκέπτες από πολύ διαφορετικούς χώρους.

Στις αρχές του 2013 δημοσιεύτηκε το κάλεσμα για την ολοκληρωμένη επανάσταση, η υποστηρικτική ομάδα της οποίας αποτελείται εν μέρει από μέλη της CIC.

Τους τελευταίους μήνες, άνθρωποι που συνδέονται με την CIC επεξεργάζονται και προωθούν ένα συλλογικό έργο ψηφιακών μέσων, το Radi.ms, για να ανοίξουμε ένα παράθυρο στον κόσμο για την ολοκληρωμένη επανάσταση.

Η δέσμευση για την παγκόσμια ανάπτυξη των ιδεών και των πρακτικών μας θα ενισχύεται συνεχώς, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας. Τώρα, για το 2014 έχουμε ξεκινήσει μια ομάδα εργασίας, που έχει αυτό το στόχο στις προτεραιότητές της.

Αυτή η ομάδα εργασίας, που ονομάζεται «επέκταση της ολοκληρωμένης επανάστασης και συμμετοχή χωρίς σύνορα», θα διαχειρίζεται επίσης τις σχέσεις με άλλα κοινωνικά κινήματα στο χώρο μας.

Μέχρι τώρα είχαμε μια σποραδική συμμετοχή έξω από τη συνήθη πρακτική μας, όπως ήταν το κίνημα 15-M, αλλά ελπίζουμε ότι, στο μέτρο που αποκτούμε μεγαλύτερη δύναμη, θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε πιο σταθερές σχέσεις με άλλα κοινωνικά κινήματα βάσης.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ: Η CIC ΣΗΜΕΡΑ – ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

JR: Πώς λειτουργεί η κοινωνική αγορά και πώς σχετίζεται με το σύστημα LETS; Πώς αποτιμώνται οι συναλλαγές στην κοινωνική αγορά; Υπάρχουν μη-νομισματικοί μηχανισμοί για τον ορισμό και την παρακολούθηση των τιμών. Πώς λειτουργούν; Έχετε εντοπίσει κάποια αδυναμία;

Το ζήτημα του τοπικού εμπορίου και των κοινωνικών νομισμάτων είχε κεντρική θέση στο κίνημα για μια εναλλακτική οικονομία και πριν από τη δημιουργία της CIC. Υπάρχουν περίπου 20 κοινωνικά νομίσματα σε κυκλοφορία, συνδεδεμένα με τα ecoxarxas, που είναι οι βιοτοπικοί ομόλογοι της CIC.

Το σύστημα του κοινωνικού νομίσματος που έχουμε και που γενικά το ονομάζουμε “eco”, χρησιμοποιεί ως λογισμικό το «κοινοτικό σύστημα ανταλλαγής» (CES). Έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με ένα σύστημα LETS, σε συνδυασμό με την ικανότητα διεύρυνσης ή περιορισμού της δημιουργίας χρήματος μέσω δημόσιων λογαριασμών, που εξαρτώνται από τις αποφάσεις των συνελεύσεων.

Έχουμε βασικά συμφωνήσει ως προς τη μέγιστη ωριαία αμοιβή των εργασιών που αφιερώνονται στα κοινά – περίπου στις 5 νομισματικές μονάδες ανά ώρα – αλλά, γενικά, σε αυτές τις εσωτερικές αγορές, οι τιμές καθορίζονται ελεύθερα και αυτοί που συμμετέχουν είναι και αυτοί που θέτουν τα πρότυπα των ορθών συλλογικών πρακτικών.

Θέσαμε σε εφαρμογή μη-νομισματικούς μηχανισμούς σε κοινοτικούς και συναφείς τομείς. Οι σημαντικότερες καινοτομίες μας σε αυτό το πεδίο έχουν σχέση με τη διαδικασία κάλυψης βασικών αναγκών από την αγορά. Ιδιαιτέρως στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης, δοκιμάζουμε συστήματα αμοιβαιότητας και συνευθύνης, όπου οι συμμετέχοντες συνεισφέρουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους, για την κάλυψη των δαπανών, είτε με τη μορφή της αυθόρμητης δωρεάς, είτε με βάση έναν πίνακα που θα λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και τον αριθμό των ατόμων που εξαρτώνται από αυτό.

Εξάλλου, όσον αφορά στην πρόσβαση στα τρόφιμα, έχουμε μια δομή που χτίστηκε γύρω από το «Κέντρο Τροφοδοσίας Καταλονίας» (CAC) και τα «κυλικεία», που είναι οι τοπικοί χώροι εφοδιασμού. Κάθε ένα από αυτά συνεργάζεται με τους αγρότες και τους μεταποιητές τροφίμων στην περιοχή τους και μαζί διασφαλίζουν την ισότιμη διανομή των τροφίμων σε όλη την επικράτεια.

Αυτές οι διάφορες δράσεις υποστηρίζονται από ένα δεύτερο κοινωνικό νόμισμα που ονομάζουμε “eco-basics” και το οποίο, σε αντίθεση με το “eco”, δεν μπορεί να συσσωρευθεί. Αν δηλαδή μέρος του μείνει αδιάθετο στο τέλος του μήνα δεν μπορεί να προστεθεί στις προβλεπόμενες εισροές του επόμενου μήνα. Αυτά τα χρήματα εξασφαλίζουν την πρόσβαση σε τροφή, στέγη, και άλλα έξοδα για βασικές ανάγκες, ανάλογα με την κατάσταση του κάθε συμμετέχοντος.

Τέλος, να πω ότι, φέτος, σχεδιάζουμε να ξεκινήσουμε μια σειρά από στρατηγικές δράσεις που σχετίζονται με την ενίσχυση της εγχώριας αγοράς μεταξύ των μελών της CIC, η οποία ελπίζουμε ότι θα καταλήξει στη δημιουργία ενός πιο αυτόνομου και εύρωστου οικονομικού συστήματος. Υπάρχουν ορισμένες βασικές πτυχές, στις οποίες, μέχρι προσφάτως, δεν είχαμε τη δυνατότητα να εμβαθύνουμε.

JR: Όταν λέτε «…πρέπει να αυξήσουμε τη δύναμή μας και να προχωρήσουμε στους συνεταιρισμούς, αντικαθιστώντας το Κράτος πρόνοιας με ένα σύστημα δικτύων αμοιβαίας υποστήριξης. Το Κράτος μας θέλει υπάκουους και εξαρτημένους. Εμείς υποστηρίζουμε τη συνεργασία με αυτονομία, αποφασίζοντας συλλογικά ποιες είναι οι υλικές και μη υλικές μας ανάγκες…» μου δίνετε την εντύπωση ότι η CIC βλέπει το Κράτος ως ανεπανόρθωτο κακό ή σαν θανάσιμο εχθρό του κοινού καλού. Η κοινωνική πρόνοια περιλαμβάνει τους κοινοτικούς μηχανισμούς αμοιβαίας βοήθειας και τα δίκτυα εμπιστοσύνης. Ωστόσο, τι γίνεται αν μία περιφέρεια ή κοινότητα είναι σε θέση να δημιουργήσει τα συστήματα αυτά, και μια άλλη δεν είναι; Ποιους μηχανισμούς χρησιμοποιείτε για την διάχυση της κοινωνικής πρόνοιας, ως δημόσιο αγαθό, στο πλαίσιο ενός αποκεντρωμένου και κοινοτικού μοντέλου; Μπορεί αυτό να γίνει χωρίς το Κράτος;

Θεωρούμε ότι το σημερινό πολιτικό σύστημα – αυτό που αποκαλείται δημοκρατία, αλλά που στην πραγματικότητα κυριαρχείται από μικρές πολιτικές και οικονομικές ολιγαρχίες – είναι απαρχαιωμένο και ότι η προσπάθεια για τη μεταρρύθμισή του δεν θα χρησιμεύσει στην επίτευξη μιας κοινωνίας με βάση το κοινό καλό.

Ταυτόχρονα, διαπιστώνουμε ότι το μοντέλο του έθνους-κράτους με αποκλειστικό έλεγχο μιας περιοχής από ένα πολιτικό σύστημα αποκλεισμών, βασισμένο στην υποχρεωτική εθνικότητα, θεωρείται απαρχαιωμένο και ξεπερασμένο από τεχνολογικά εργαλεία που επιτρέπουν την επικοινωνία και την οικονομική δραστηριότητα σε όλο τον κόσμο.

Νέες μορφές εθελοντικής οργάνωσης με βάση τις αξίες και τις αρχές όσων συμμετέχουν θα πρέπει να έρθουν στο προσκήνιο.

Σε κάθε περίπτωση, δεχόμαστε ότι το Κράτος θα εξακολουθεί να είναι καλύτερο από το τίποτα για όσους δεν μπορούν ή δεν θέλουν να αυτοοργανωθούν στο επίπεδο της κοινότητας και της αλληλο-υποστήριξης. Με αυτή την έννοια δεν κάνουμε τίποτα για να καταστρέψουμε το Κράτος, απλά εφαρμόζουμε πρακτικές ολοκληρωτικής ανυπακοής.

Τώρα εστιάζουμε την προσοχή μας στην εφαρμογή της συνειδητής και ανοιχτής απόφασής μας για αυτοοργάνωση, έξω από το Κράτος και του κυρίαρχου δικαιώματός μας να το κάνουμε χωρίς καμία κρατική ή οικονομική εξουσία να έχει το δικαίωμα να το αποτρέψει.

Θεωρούμε ότι δημιουργώντας το παράδειγμά μας της αυτοοργάνωσης είναι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε, ώστε πολύ περισσότερα άτομα, με αυτό το μοντέλο ή ενδεχομένως μελλοντικά με κάποιο άλλο, να μπορέσουν να αντιληφθούν ότι το Κράτος δεν είναι απαραίτητο στη ζωή τους.

JR: Πώς αντιλαμβάνεται η CIC τον πολιτικό της ρόλο; Είναι αποκλειστικά επικεντρωμένη στην οικοδόμηση και υλοποίηση μιας εναλλακτικής οικονομίας ή περιλαμβάνει και ένα σχέδιο για την αλλαγή της πολιτικής; Πιστεύετε ότι έχουν κάποια αξία οι παραδοσιακές πολιτικές διαδικασίες ή τις απορρίπτετε εντελώς;

Η CIC έχει ένα βασικό πολιτικό ρόλο. Να οικοδομήσει μια εναλλακτική κοινωνία και να την καταστήσει τρέχουσα πολιτική σε πλανητική κλίμακα. Αυτό ονομάζουμε «ολοκληρωμένη επανάσταση» και την αντιλαμβανόμαστε ως μια αλλαγή που θα διαπερνά όλα τα επίπεδα της ζωής, πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό, πολιτιστικό και προσωπικό, μεταξύ άλλων. Πιστεύουμε ότι αυτή είναι η πρωταρχική ευθύνη της CIC σε πολιτικό επίπεδο. Με αυτό κατά νου, η δράση μας σε σχέση με συγγενούς ιδεολογίας κοινωνικά κινήματα στοχεύει στην υποστήριξή τους, ώστε να δημιουργήσουν πρακτικές χειραφέτησης, αυτοδιαχείρισης και ενδυνάμωσης, και έτσι να μη χρειάζονται πλέον να διεκδικούν τίποτα από το Κράτος.

Αν αποφασίσουμε να ασκήσουμε πίεση στο Κράτος, αυτό θα είναι μια στρατηγική επιλογή, με κύριο στόχο να προστατευτούν τα προγράμματα και τα άτομα που ασχολούνται με αυτά. Ή, σε κάποια δεδομένη στιγμή, όπως ήταν η περίπτωση της κίνησης 15, να ευαισθητοποιήσουμε και να εμφυσήσουμε ένα εποικοδομητικό όραμα σε ανθρώπους και ομάδες που βρίσκονται σε κινητοποίηση.

Από αυτή την άποψη, δεν μπορούμε να δεχθούμε ότι η λέξη «δημόσιο» θα πρέπει να εκληφθεί ως συνώνυμη με το Κράτος, οπότε εμείς επανανοηματοδοτήσαμε τη λέξη, έτσι ώστε να περιλαμβάνει ό, τι έχει να κάνει με τα κοινά και την κάλυψη των βασικών αναγκών των ανθρώπων.

Όσον αφορά τα μέσα ενημέρωσης, πάνω απ ‘όλα προσπαθούμε να ενισχύσουμε τα δικά μας μέσα επικοινωνίας και αυτά των συγγενών ιδεολογικά πρωτοβουλιών, καθώς και των σχετικών κοινωνικών δικτύων. Αλλά έχουμε πάρει και μια απόφαση τακτικής να μην αρνούμαστε την επαφή με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, εφόσον θεωρούμε ότι θα ήταν χρήσιμο να πάρουν το μήνυμα περισσότεροι άνθρωποι.

JR: Πώς αποφεύγετε τον καιροσκοπισμό; Είχατε τέτοια προβλήματα σε τοπική κλίμακα ή στην κοινωνική οικονομία;

Μία συνέλευση της CIC

Αρχικά, μαθαίνουμε να αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους σε όλες τους τις διαστάσεις, να ακούμε και να κατανοούμε ο ένας τον άλλο στις ποικίλες συμπεριφορές μας. Καταλαβαίνουμε, δηλαδή, ότι κάποιοι που μπορεί να φαίνονται ιδιοτελείς ή εγωκεντρικοί, είναι κι’ αυτοί ανθρώπινα όντα, που αξίζουν σεβασμό και που, ενδεχομένως, έχουν ανάγκη από υποστήριξη.

Από εκεί και πέρα, μάλλον υπήρξε περισσότερος οπορτουνισμός στην αρχή, όταν δεν γνωριζόμασταν καλά μεταξύ μας και ίσως να υπήρχαν περισσότερες ευκαιρίες να αναπτυχθεί η δυσπιστία. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό έχει περιοριστεί στις φυσιολογικές του διαστάσεις και αφορά σε συγκρούσεις μεταξύ των ανθρώπων, τόσο στους χώρους διαβίωσης όσο και στους χώρους δουλειάς.

Καθώς η CIC θα παράγει όλο και περισσότερους πόρους για αναδιανομή, μπορούμε να αφιερώσουμε ένα μέρος τους για να στηρίξουμε τους ανθρώπους όσον αφορά στις ανάγκες και στις ανθρώπινες σχέσεις τους. Προς το παρόν, έχουμε δρομολογήσει τρία επίπεδα στήριξης: ένα για τα άτομα που έχουν προβλήματα σε οποιαδήποτε πτυχή της ζωής, ένα άλλο διαμεσολάβησης εντός του χώρου εργασίας και ένα τρίτο διαμεσολάβησης και υποστήριξης μέσα στις κοινότητες.

MB: Βλέπετε μια πιθανή σύγκλιση μεταξύ του μοντέλου της CIC, και των προσανατολισμών P2P άλλων κινημάτων; Πως σχετίζεται η CIC με την έννοια της προσανατολισμένης στα κοινά παραγωγής μεταξύ ίσων;

Βλέπουμε με κάτι περισσότερο από συμπάθεια τα κινήματα P2P, οι αξίες αυτές είναι, ουσιαστικά, ενσωματωμένες στο οργανωτικό μας μοντέλο, ίσως μερικές φορές με άλλες ονομασίες και συνδεδεμένες με άλλες οργανωτικές πρακτικές.

Η φιλοσοφία παραγωγής P2P, προσανατολισμένη στα κοινά, έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα επιτυχής σε πρωτοβουλίες όπως το LINUX, η Wikipedia και πολλές άλλες. Αισθανόμαστε ότι αποτελούμε κομμάτι της και έχει εμπνεύσει πολλές από τις προσεγγίσεις μας.

Είναι σαφώς η καλύτερη μέθοδος για την παραγωγή συλλογικής γνώσης και πληροφορίας, καθώς συνδυάζει τη λειτουργικότητα και τη συμμετοχή χωρίς ιεραρχία, συχνά χωρίς έναν κεντρικό κόμβο. Το πιο πολύπλοκο πράγμα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι σε ποιο βαθμό μπορούμε να έχουμε απόλυτη αποκέντρωση, όχι για ανταλλαγή δεδομένων και τη δημιουργία περιεχομένου, αλλά για την οργάνωση ολόκληρης της κοινωνίας μας και του μοντέλου διακυβέρνησης.

Μερικές από τις συζητήσεις με τους συναδέλφους μου εδώ και πάνω από 10 χρόνια ήδη περιστρέφονταν γύρω από το πώς να μεταφέρεις τις οργανωτικές μεθόδους βάσει των οποίων δημιουργήθηκε το LINUX σε άλλους τομείς της κοινωνικής οργάνωσης και, κατά κάποιο τρόπο, μέσα απ’ αυτές, οδηγηθήκαμε στη δημιουργία της CIC.

Για παράδειγμα, στο άρθρο περί διακυβέρνησης P2P, γίνεται αναφορά στη Mayo Fuster, με την οποία, όπως και με άλλους φίλους και συντρόφους, κάναμε αυτές τις συζητήσεις εκείνη την εποχή.

Πρέπει να εντοπίσουμε και να διακρίνουμε πότε η κλίμακα της συνεργασίας P2P είναι παγκόσμια και ως εκ τούτου δεν έχει καμία σχέση με τις μορφές οργάνωσης της καθημερινής ζωής, από το πότε η κλίμακα της συνεργασίας είναι τοπική και, ως εκ τούτου, ο τρόπος διαχείρισης της ζωής σε όλες τις μορφές της, είναι κεντρικό μέρος της συζήτησης.

Νομίζω ότι η εμπειρία της CIC μπορεί να συμβάλει πολύ σε αυτή την κουλτούρα της συνεργασίας μεταξύ ίσων σε τοπικό επίπεδο.

Σε αυτό το επίπεδο, πιστεύω ότι κάθε εμπορική και παραγωγική προοπτική σε βάση P2P μπορεί να λάβει υπόψη το γεγονός ότι, ανάμεσα σε όλες τις ελεύθερες επιλογές, υπάρχει και η επιλογή της συνεργασίας με άλλους ανθρώπους για την οικοδόμηση της κοινότητας. Διαφορετικά, το P2P θα οδηγούσε σε έναν ολοκληρωτικό ατομικισμό, με την έννοια ότι θα δημιουργούσε μορφές κοινωνικής οργάνωσης που θα ικανοποιούσαν μόνο εκείνους, οι οποίοι βάζουν σε προτεραιότητα τις ατομικές αποφάσεις στην παραγωγή και όχι εκείνους που αναζητούν τη συλλογικότητα για να βρουν το ρόλο τους και να νιώσουν ολοκληρωμένοι.

Ως εκ τούτου, μια ιδεολογική προοπτική, η οποία υπερασπίζεται την ελευθερία μεταξύ ισότιμων εταίρων, θα πρέπει πάντα να προβλέπει ότι, ως μέρος της ατομικής ελευθερίας, θα υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας εθελοντικών οργανώσεων για οτιδήποτε απαιτεί τη συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων, η ελευθερία οργάνωσης σε κοινότητες, η ελευθερία να γίνει αυτό έξω από το Κράτος, κλπ.

Νομίζω ότι ένα κοινωνικό κίνημα, που έχει το κοινό καλό ως έναν από τους κύριους στόχους του, είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία μορφών αυτοοργάνωσης που να μπορούν να ενσωματώσουν όλα τα άτομα στην κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων των φτωχότερων και ασθενέστερων (παιδιά, ηλικιωμένους, άρρωστους, κλπ).

Ως εκ τούτου, ο προσανατολισμός του P2P πρέπει να στρέφεται δυναμικά προς τους κοινούς χώρους, από τους οποίους μπορούν να αναδιανεμηθούν πόροι, που να φθάνουν σε όλους τους ανθρώπους.

Ίσως, μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος του κινήματος P2P να μη κατάφερε να εμβαθύνει σ’ αυτό και να το έχει εξετάσει από θεωρητική άποψη, εξαιτίας της έλλειψης πρακτικών παραδειγμάτων που να λειτουργούν σε όλα τα επίπεδα, ώστε να καταργείται ο ρόλος του Κράτους.

Έτσι, αυτό που προσπαθούμε να δημιουργήσουμε με το μοντέλο του ολοκληρωμένου συνεταιρισμού, θα μπορούσε να είναι ένα πολύ ενδιαφέρον πρακτικό πλαίσιο για τις συζητήσεις πάνω στη διακυβέρνηση P2P στη βάση του κοινού καλού.

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ CIC ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

NG: Σε ποιο βαθμό υπάρχει τεκμηρίωση για την ανάπτυξη και το σχεδιασμό της CIC; Πού μπορούμε να βρούμε περισσότερες πληροφορίες;

Έχουμε πολλά ντοκουμέντα που τεκμηριώνουν την εμπειρία μας.

Έχουμε κάνει πολλά μαθήματα κατάρτισης στο πλαίσιο του ολοκληρωμένου συνεταιρισμού μας, αλλά και για να να συμβάλουμε στην ανάπτυξη και άλλων ολοκληρωμένων συνεταιρισμών. Αυτό αποδείχθηκε πολύ χρήσιμο για την παραγωγή πλούσιας τεκμηρίωσης και υλικού που επικαιροποιούνται συνεχώς μετά από κάθε εκδήλωση.

Το μεγαλύτερο μειονέκτημα είναι ότι πολλά από αυτά είναι διαθέσιμα μόνο στα καταλανικά και τα ισπανικά, αν και ήδη έχει αρχίσει να μεταφράζεται όλο και περισσότερο υλικό σε αρκετές γλώσσες. Η ιστοσελίδα μας, για παράδειγμα, εδώ και λίγους μήνες, είναι διαθέσιμη στα αγγλικά και στα ιταλικά.

Επίσης πολλά ντοκιμαντέρ βρίσκονται σε εξέλιξη, με υπότιτλους σε αρκετές γλώσσες.

Σε κάθε περίπτωση, η πιο αξιόπιστη πηγή συνεχούς ενημέρωσης για τη CIC είναι η ιστοσελίδα μας, πρώτα η ισπανική έκδοση, και, στη συνέχεια, η αγγλική με μερική επικαιροποίηση του περιεχομένου.

ΜΕΡΟΣ IV: ΚΡΥΠΤΟ-ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ, ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ 20 ΧΡΟΝΙΑ

Kidstick

MB: Ποια είναι η γνώμη σου για το Bitcoin;

Η τεχνολογία πίσω από το blockchain, μαζί με την έννοια ενός αποκεντρωμένου νομίσματος P2P, συνιστούν μεγάλο άλμα στην πορεία προς την αποκέντρωση της εξουσίας και πιστεύουμε ότι έχει τη δύναμη να καταστήσει παρωχημένο το σημερινό τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Αντίθετα, η εφαρμογή του Bitcoin και της πλειονότητας των κρυπτο-νομισμάτων γεννάει σημαντικές κοινωνικές διαφορές ως προς την αγοραστική δύναμη και τον έλεγχο των μέσων παραγωγής. Ως εκ τούτου, ενώ είναι καινοτόμα στο πεδίο της ελευθερίας, δεν είναι στο κοινωνικό πεδίο. Από μόνη της, όμως, διατηρεί το status quo, ενσωματώνοντας, ίσως, τους πιο εξειδικευμένους τεχνολογικά από την προνομιούχα τάξη.

Ακόμα κι έτσι, αυτά τα κρυπτο-νομίσματα, όπως το Bitcoin, είναι χρήσιμα στο μεταβατικό μας μοντέλο, διότι μας απελευθερώνουν από τις τράπεζες και τον έλεγχο του Κράτους.

Βλέπουμε, επίσης, ότι μπορούν να χρησιμεύσουν ως προς την ταχύτερη μείωση της εξάρτησής μας από το ευρώ, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει στην επιτάχυνση της πορείας μας προς την οικονομική κυριαρχία. Έτσι, το Bitcoin, το Litecoin και το Freicoin είναι ήδη νομίσματα αποδεκτά στη CIC για διάφορες πληρωμές κοινωνικών υπηρεσιών και ίσως με το χρόνο κατανοήσουμε καλύτερα τις δυνατότητες που μας δίνει η τεχνολογία για να δημιουργήσουμε το δικό μας κρυπτο-νόμισμα, με τα χαρακτηριστικά που πιστεύουμε ότι είναι ουσιαστικής σημασίας για κάθε κοινωνικό νόμισμα.

Προς το παρόν, κοιτάζοντας το παρόν και το άμεσο μέλλον, μέλη της CIC συμμετέχουν σε προγράμματα ανάπτυξης του Bitcoin, όπως είναι το Dark Wallet και όσο προχωράει αυτό, σχεδιάζουμε, ανάμεσα σε άλλα εργαλεία, να οικοδομήσουμε ένα δίκτυο, που να δίνει τη δυνατότητα στα μέλη μας να μετατρέπουν αυτά τα νομίσματα σε ευρώ, εφόσον το επιθυμούν, παρακάμπτοντας τις τράπεζες.

MB: Πώς ερμηνεύετε έννοιες, όπως «καπιταλισμός», «αγορά» ή «Κράτος» και τι θα θέλατε να γίνει μ’ αυτές;

Αντιλαμβάνομαι τον καπιταλισμό ως ένα σύστημα κυριαρχίας από μια μειονότητα που κατέχει την οικονομική δύναμη και έτσι ελέγχει την πρόσβαση στους πόρους και τα μέσα παραγωγής.

Το Κράτος είναι ένα σύστημα κυριαρχίας και ελέγχου του πληθυσμού, που, μετά από πολλές ιμπεριαλιστικές φάσεις, έχει γεννήσει, τα τελευταία χρόνια, τη Δημοκρατία, έτσι ώστε να φαίνεται ότι η κυριαρχία περνάει στους πολίτες, προκειμένου να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή. Αλλά, όπως είπα και προηγουμένως, και όπως είναι γνωστό και έχει αναλυθεί, αυτό δεν είναι αλήθεια. Το Κράτος είναι σήμερα στην υπηρεσία του καπιταλισμού, ενός συστήματος ακόμα μεγαλύτερης κυριαρχίας. Εξακολουθεί να υπάρχει μια προνομιούχα κάστα, που μέσω της συσσώρευσης πόρων, έχει δύναμη κατά πολύ μεγαλύτερη από το δικαίωμα ψήφου. Αυτό έχει ενισχυθεί και από την παγκοσμιοποίηση, πράγμα που καθιστά πολύ δυσκολότερο για οποιαδήποτε χώρα να ξεφύγει από την επικρατούσα τάση.

Η αγορά είναι μια μορφή του επιχειρείν θεμελιωμένη πάνω στην ελευθερία και την ισότητα των ευκαιριών, η οποία όμως, σε όλη την ιστορία της, έχει παραποιηθεί ανάλογα με τα συστήματα κυριαρχίας που την έχουν χρησιμοποιήσει.

Σήμερα, το καπιταλιστικό σύστημα δημιουργεί καταστάσεις που οδηγούν στην αύξηση των ανισοτήτων, προσφέροντας ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που ευνοούν τους μεγάλους παίκτες έναντι των μικρών, πολλοί από τους οποίους αδυνατούν να επιβιώσουν και να συνεχίσουν ελεύθερα τις εμπορικές τους δραστηριότητες.

Η αγορά, στο πλαίσιο του Κράτους και του καπιταλισμού, δεν είναι παρά το πρόσχημα για να προωθηθούν και να επεκταθούν οι ανισότητες.

Αντίθετα, στην περίπτωση του ολοκληρωμένου συνεταιρισμού, αυτό που κάνουμε είναι να δημιουργήσουμε τη διαδικασία για την οικοδόμηση μιας άλλης κοινωνίας σε βάση κοινοτική. Μετά από μια ανοικτή διαδικασία συνελεύσεων έχουμε θεσπίσει κάποια πολιτικά κριτήρια, βάσει των οποίων ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες μπορεί να είναι ή να μην είναι μέρος του ολοκληρωμένου συνεταιρισμού.

Με βάση αυτή τη διαδικασία, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο ολοκληρωμένος συνεταιρισμός προάγει μια οικονομία “με” αγορά, που δεν είναι, ωστόσο, μια «οικονομία της αγοράς». Στο κίνημά μας, η οικονομική δραστηριότητα υπόκειται στην πολιτική διαδικασία ή, με άλλα λόγια, η συνέλευση είναι πάνω από την αγορά.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η συνέλευση παρεμβαίνει κάθε τόσο στις οικονομικές δραστηριότητες των εταίρων. Μέχρι στιγμής, η πολιτική παρέμβαση στην αγορά έχει επικεντρωθεί κυρίως στα κριτήρια αποδοχής νέων σχεδίων παραγωγής και στα κίνητρα που ευθυγραμμίζονται περισσότερο με την ολοκληρωμένη επανάσταση και όχι τόσο στις καθημερινές δραστηριότητες.

Παρόλα αυτά, σύμφωνα με αυτό το σύστημα, μπορούμε, κατά περίπτωση και όταν κριθεί αναγκαίο, να παρέμβουμε.

MB: Πού θα βρισκόμαστε σε 20χρόνια;

Δεν ξέρω πού θα είμαστε, αλλά έχω την πεποίθηση ότι θα είμαστε πιο ελεύθεροι και πιο ποικιλόμορφοι και θα έχουμε στη διάθεσή μας περισσότερες επιλογές για τη ζωή μας.

Είμαι πεπεισμένος ότι θα ζήσουμε ένα μετασχηματισμό του Κράτους και του καπιταλισμού, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα, με την εδραίωση διαφορετικών τρόπων συμβίωσης μέσα στην κοινωνία και την καθιέρωση πιο συνεκτικών και αλληλέγγυων οικονομικών σχέσεων.

Πιστεύω ότι θα δούμε το Κράτος να χάνει την αποκλειστικότητά του στη διακυβέρνηση και θα βιώσουμε την αποδιάρθρωση της έννοιας του αυτής ως αποκλειστικού διαχειριστή της επικράτειας. Η ατομική κυριαρχία θα πάρει το αληθινό νόημα της πλήρους ελευθερίας, με θετικό πρόσημο, και θα οδηγήσει σε πολλαπλές κυριαρχίες που θα συνενώνονται σε μεγάλες κολεκτίβες, αυτόνομες και απόλυτα νόμιμες.

Αυτή η σημαντική φράση των Ζαπατίστας, «για έναν κόσμο που να χωράει πολλούς κόσμους», θα γίνεται πραγματικότητα τις επόμενες δεκαετίες.

  • Οι φωτογραφίες είναι της Lisa Furness και της CIC

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response