Wednesday 16th January 2019
x-pressed | an open journal
September 20, 2014
September 20, 2014

Ο πόλεμος ενάντια στο ISIS: Απόψεις από Σύριους ακτιβιστές και διανοούμενους

Author: Danny Postel Translator: Eleni Nicolaou
Source: Dissent  Category: Dialogues
This article is also available in: enes
Ο πόλεμος ενάντια στο ISIS: Απόψεις από Σύριους ακτιβιστές και διανοούμενους

Εμφανώς απούσες από τη συζήτηση για το ISIS και την επέμβαση των ΗΠΑ, τόσο στο κυρίαρχο ρεύμα όσο και στον χώρο της Αριστεράς, είναι οι συριακές φωνές. Το ISIS και η διοίκηση των ΗΠΑ καταλαμβάνουν κυρίαρχη θέση, αφήνοντας τις απόψεις των ακτιβιστών και συγγραφέων της συριακής κοινωνίας των πολιτών έξω από την εξίσωση. Ενώ δεν αποτελεί έκπληξη, η παράλειψη αυτή είναι ανησυχητική.

Επιχειρώντας να επανορθώσω αυτή την ανισορροπία, ρώτησα αρκετούς Σύριους –για μεγάλο χρονικό διάστημα ακτιβιστές και διανοούμενους, από ευρύ φάσμα προελεύσεων, συμπεριλαμβανομένων Κούρδων, Παλαιστινίων και Χριστιανών Ασσυρίων– τι σκέφτονται για την κρίση του ISIS και την επέμβαση της Δύσης. Εδώ παραθέτουμε τις απαντήσεις τους.

Τρία τέρατα

Είναι αμφίθυμη η θέση μου για μια επίθεση της Δύσης εναντίον του ISIS.

Από τη μια, θα ήθελα να δω αυτούς τους τραμπούκους να εξαφανίζονται από προσώπου γης. Το ISIS είναι μια εγκληματική οργάνωση που έχει σκοτώσει χιλιάδες Σύριους και Ιρακινούς, αφήνοντας άθικτη μια άλλη εγκληματική οργάνωση –το καθεστώς Άσαντ– που ευθύνεται για τους θανάτους κάπου 200.000 ατόμων. Το ISIS έχει καταστρέψει την υπόθεση της συριακής επανάστασης, όπως το καθεστώς Άσαντ έχει καταστρέψει τη χώρα και την κοινωνία μας.

Από την άλλη πλευρά, μια επίθεση εναντίον του ISIS θα στείλει ένα μήνυμα σε πολλούς Σύριους (και Ιρακινούς και άλλους Άραβες) ότι η επέμβαση αυτή δεν στοχεύει στην απόδοση δικαιοσύνης για ειδεχθή εγκλήματα, αλλά γίνεται μάλλον ενάντια σε εκείνους που αμφισβήτησαν τις δυνάμεις της Δύσης. Αυτό θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη δυσαρέσκεια και καχυποψία εναντίον της διεθνούς κοινότητας, που είναι η ίδια μηδενιστική διάθεση την οποία αξιοποιεί το ISIS και από την οποία αποκομίζει οφέλη.
Οι δυνάμεις της Δύσης θα μπορούσαν να το έχουν αποφύγει αυτό αν είχαν βοηθήσει τη συριακή αντίσταση στον αγώνα της ενάντια στο φασιστικό καθεστώς Άσαντ. Αυτό που πρέπει να κάνουν, ηθικά και πολιτικά, είναι να οικοδομήσουν μια συμμαχία ενάντια τόσο στο ISIS όσο και στο καθεστώς Άσαντ και να βοηθήσουν τους Σύριους να επιτύχουν σημαντικές αλλαγές στο πολιτικό περιβάλλον της χώρας τους.

Επιτρέψτε μου, τέλος, να πω ότι είμαι πολύ δύσπιστος απέναντι στα σχέδια και στις προθέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Το ISIS είναι το φρικτό αποτέλεσμα των τερατωδών καθεστώτων μας και του ρόλου της Δύσης στην περιοχή για δεκαετίες, όπως και το αποτέλεσμα της σοβαρής παθογένειας μέσα στους κόλπους του Ισλάμ.

Τρία τέρατα συνθλίβουν το εξαντλημένο σώμα της Συρίας.

Yassin Al-Haj Saleh, ένας από τους κορυφαίους συγγραφείς και πνευματικούς ανθρώπους της συριακής εξέγερσης, που φυλακίστηκε το 1980-1996 για την αριστερή του δράση και τώρα ζει εξόριστος στην Κωνσταντινούπολη (δείτε τη συνέντευξη μαζί του στα αγγλικά για περισσότερες λεπτομέρειες)

Συμπτώματα και αιτίες

Οποιαδήποτε προσπάθεια να ξεριζωθεί ή να συντριβεί το ISIS θα είναι αλυσιτελής αν προηγουμένως δεν αναλυθούν επαρκώς οι λόγοι που οδήγησαν στην άνοδό του. Τα αισθήματα αγανάκτησης και η αίσθηση προδοσίας από τη διεθνή κοινότητα που είναι ευρέως διαδεδομένα ανάμεσα στους Σύριους τα τελευταία τέσσερα χρόνια δεν θα είναι ένα αντιμετωπίσιμο πρόβλημα και θα χειροτερεύει όσο η διεθνής κοινότητα δεν δεσμεύεται στην ανάληψη μιας σοβαρής πρωτοβουλίας, πέρα από συνθηματολογία.

Ο πόλεμος κατά του ISIS, χωρίς να μπει ένα τέλος στις σφαγές του καθεστώτος Άσαντ, θα έχει σοβαρές συνέπειες. Ζώντας καθημερινά τους βομβαρδισμούς και το σφυροκόπημα πολλοί Σύριοι έχουν φτάσει να βλέπουν το ISIS, παρά τη βαρβαρότητά του, ως σωτήρα και εκδικητή για λογαριασμό τους εναντίον ενός δολοφονικού καθεστώτος. Αυτά είναι ευαίσθητα θέματα, και η παράβλεψή τους απλά θα βοηθήσει το ISIS να εξαπλωθεί περισσότερο. Οποιαδήποτε προσπάθεια για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, χωρίς σοβαρή εκτίμηση των αιτιών, θα οδηγήσει σε πιο επικίνδυνες επιπλοκές. Δεν μπορείς να αφαιρέσεις έναν κακοήθη όγκο, χωρίς να απολυμάνεις όλη την περιοχή. Διαφορετικά, θα καταλήξεις να έχεις έναν μεγαλύτερο όγκο με αποτέλεσμα να χάσεις τελείως τον έλεγχο της κατάστασης.

Iyas Kadouni, πρώην διευθυντής του Κέντρου για την Κοινωνία των Πολιτών και τη Δημοκρατία στην πόλη του Idlib, πρώην μέλος του Επαναστατικού Συμβουλίου στην πόλη Saraqib, που διώκεται τόσο από το ISIS όσο και από το καθεστώς Άσαντ, και ζει εξόριστος στις Βρυξέλλες.

Εναλλακτικές λύσεις στη στρατιωτική επέμβαση

Ως Σύριος χριστιανικής καταγωγής με πολύχρονη εμπειρία σε ομάδες της Συριακής αντιπολίτευσης πιστεύω ότι μια στρατιωτική επέμβαση εναντίον του ISIS θα οδηγήσει μόνο στην έξαρση του εξτρεμισμού.

Πριν αναληφθεί στρατιωτική δράση, γιατί να μην αναζητηθούν πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές λύσεις; Γιατί άργησε τόσο η Δύση να επιβάλει εμπάργκο στο πετρέλαιο που παράγεται από το ISIS; Γιατί η Δύση έκανε τα στραβά μάτια στο κύμα των τζιχαντιστών που πέρασαν στη Συρία μέσω Τουρκίας; Γιατί δεν υπήρξε καμία πραγματική πίεση στις χώρες του Κόλπου για την επίσημη και ανεπίσημη μαζική υποστήριξή τους σε διάφορες παράνομες ένοπλες ομάδες; Γιατί οι “Φίλοι της Συρίας”, παρ’ όλες τις εκκλήσεις, δεν στήριξαν καθόλου την τοπική κοινωνία, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και το αναδυόμενο τοπικό συμβούλιο της Raqqa – της πρώτης απελευθερωμένης περιοχής της χώρας;

Rasha Qass Yousef, μέλος του Συριακού Κινήματος Μη Βίας και του Δημοκρατικού Φόρουμ της Συρίας, συνιδρυτής του Κινήματος Haquna, μιας ομάδας αντίστασης πολιτών μέσα στην πόλη της Raqqa που τάχθηκε εναντίον τόσο του καθεστώτος Άσαντ όσο και των ένοπλων ομάδων που κατέλαβαν την πόλη, συμπεριλαμβανομένου και του ISIS.

Εξοπλίστε τους εξεγερμένους και συντρίψετε το ISIS

Υποστηρίζω φανατικά τις αεροπορικές επιδρομές του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ κατά του ISIS, που έχει διαπράξει και συνεχίζει να διαπράττει τρομακτικές φρικαλεότητες εναντίον αμάχων στη Συρία και το Ιράκ, και καλώ τη διεθνή κοινότητα να οπλίσει τους αντάρτες της Συρίας και να τους παράσχει τα απαραίτητα μέσα για να νικήσουν το ISIS, που δεν έχει να επιδείξει παρά βαρβαρότητα εναντίον του λαού της Συρίας. Αυτή η πορεία δράσης θα προωθήσει την υπόθεση της συριακής επανάστασης, η οποία ξεκίνησε ως μια πάλη για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια του λαού της Συρίας.

Αλλά επίθεση κατά του ISIS, χωρίς την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, θα προκαλέσει προβλήματα, αφού είναι αναμενόμενο ότι το καθεστώς θα χτυπήσει τους αντάρτες της Συρίας όσο αυτοί αγωνίζονται κατά του ISIS, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν. Το καθεστώς Άσαντ είναι η πηγή εξτρεμισμού και βίας στη Συρία. Κάθε κίνηση ενάντια στο ISIS πρέπει να ακολουθηθεί από αποτελεσματικά βήματα προς μια πολιτική μετάβαση στη μετά Άσαντ εποχή.

Kassem Eid, γνωστός και ως Qusai Zakarya, Συριο-Παλαιστίνιος ακτιβιστής, επιζών από επίθεση με χημικά όπλα, ο οποίος ξεκίνησε απεργία πείνας τον Νοέμβριο διαμαρτυρόμενος για τις πολιορκίες λιμοκτονίας πόλεων σε όλη τη Συρία και απαιτώντας την ανεμπόδιστη πρόσβαση ανθρωπιστικών οργανώσεων σε αυτές τις πολιορκημένες περιοχές.

Ποιος τροφοδότησε την άνοδο του ISIS;

Η υποστήριξή μου στη συριακή επανάσταση είναι άνευ όρων και για το λόγο αυτό είμαι αντίθετος με την επέμβαση των ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι περιφερειακοί σύμμαχοί τους έχουν κάνει τα πάντα για να υπονομεύσουν τη συριακή επανάσταση. Το πιο σημαντικό είναι ότι το έχουν κάνει υποστηρίζοντας τον Εθνικό Συνασπισμό της Συρίας εναντίον των λαϊκών κινημάτων. Σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, αρχικά υποστήριξαν τον Άσαντ και αργότερα χρηματοδότησαν και εξόπλισαν τις πιο αντιδραστικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης. Αυτές οι ίδιες δυνάμεις (συν το Ιράκ) σχηματίζουν τώρα ένα συνασπισμό για την αντιμετώπιση του ISIS. Όμως, οι χώρες αυτές έπαιξαν σημαντικό ρόλο, άμεσα ή έμμεσα, στο να γίνει το ISIS περιφερειακή δύναμη. Οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία και τη χρηματοδότηση του παγκόσμιου τζιχαντισμού, από τη δεκαετία του 1980, για να αντιμετωπίσουν τους Σοβιετικούς στο Αφγανιστάν. Το 2003 η εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ οδήγησε στην εμφάνιση εκεί της Αλ Κάιντα. Το Κατάρ βοηθάει τον Jabhat al-Nusra ενώ η Τουρκία, μέχρι πρόσφατα, επέτρεπε στο ISIS να δρα ελεύθερα και να διασχίζει τα σύνορά της ανεξέλεγκτα.

Η παρέμβαση των ΗΠΑ στη Συρία (και το Ιράκ) θα επιφέρει τον θάνατο πολλών αθώων αμάχων. Θα ικανοποιήσει, επίσης, και την επιθυμία του ISIS να γίνει η κύρια αντι-αμερικανική δύναμη στην περιοχή και, με αυτόν τον τρόπο, θα βοηθήσει την τρομοκρατική οργάνωση να στρατολογήσει περισσότερους μαχητές. Ο αποκεφαλισμός των δύο αμερικανών πολιτών από το ISIS είχε ως στόχο να προκαλέσει την αντίδραση των ΗΠΑ. Τέλος, ο Άσαντ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση του ISIS και στη χρησιμοποίησή του κατά των επαναστατικών δυνάμεων. Η ειρωνεία σ’ όλα αυτά είναι ότι οι ΗΠΑ ζητούν από τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό να πολεμήσει το ISIS αλλά χωρίς να χρησιμοποιήσει αμερικανικά όπλα εναντίον του καθεστώτος του Άσαντ.

Yasser Munif, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Emerson College και συν-ιδρυτής της Παγκόσμιας εκστρατείας Αλληλεγγύης με τη Συριακή Επανάσταση.
Εξουδετέρωση ενός από τα βασικά εμπόδια της Συριακής Επανάστασης

Για μένα δεν υπάρχει απλή απάντηση. Στο πιο στοιχειώδες επίπεδο, μάλλον τάσσομαι υπέρ της επέμβασης των ΗΠΑ / ΕΕ / ΝΑΤΟ εναντίον του ISIS. Μια επίθεση κατά του ISIS θα έβγαζε από τη μέση ένα από τα βασικά εμπόδια της συριακής επανάστασης και αυτό θα έκανε το καθεστώς Άσαντ πιο ευάλωτο. Αλλά πιστεύω ότι είναι ευσεβής πόθος να αναμένουμε οποιαδήποτε ουσιαστική επέμβαση που θα μας έδινε τέτοια ιδανικά αποτελέσματα. Πιστεύω ότι το μέλλον θα είναι χειρότερο. Παρ’ όλες τις πολιτικές ρητορείες για τη Συρία από τον Λευκό Οίκο, η κυβέρνηση των ΗΠΑ είναι σε αδιέξοδο, όσο ήταν και απ’ την αρχή της συριακής επανάστασης. Η στρατηγική του Ομπάμα της “αποπλάνησης και εγκατάλειψης” έχει χρησιμοποιηθεί σταθερά τα τελευταία τρία χρόνια για να εκτρέψει την κριτική σχετικά με την επέμβαση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Δεν υπήρξε καμιά διάθεση να επέμβουν πραγματικά για να βοηθήσουν τους Σύριους αντάρτες. Είτε έτσι είτε αλλιώς, είναι πολύ αργά.

Η αντιμετώπιση του ISIS, ενώ είναι ζωτικής σημασίας, δεν έχει νόημα χωρίς τουλάχιστον δύο προϋποθέσεις: επείγουσα και πραγματική υποστήριξη για ό, τι παραμένει από τις κοσμικές και δημοκρατικές δυνάμεις εντός του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, και διαρκή διεθνή πολιτική και οικονομική πίεση στο καθεστώς Άσαντ. Το ISIS παίζει το ρόλο του «από μηχανής θεού» για τον Άσαντ και τη δική του εκδοχή της πραγματικότητας, επιλύοντας το φαινομενικά άλυτο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το καθεστώς από τότε που οι Σύριοι διαδηλωτές απαίτησαν την πτώση του: την επανάκτηση της πολιτικής νομιμοποίησης και των διεθνών διαπιστευτηρίων. Εξασφαλίζει την επιβίωση του καθεστώτος και επιβεβαιώνει την αφήγηση ότι οι δυνάμεις του Ασάντ έχουν εμπλακεί σε έναν σκληρό αγώνα εναντίον των ισλαμιστών φονταμενταλιστών τρομοκρατών. Επιπλέον, η παρούσα κατάσταση επιτρέπει στο καθεστώς να αυτοπροβάλλεται ως αναντικατάστατος εταίρος στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, που είναι και ο λόγος που σχολιαστές, όπως ο Bob Dreyfuss από την The Nation, θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν ότι «ένα κλειδί για την επίλυση της κρίσης του ISIS βρίσκεται μέσα στο προεδρικό μέγαρο στη Δαμασκό και το όνομά του είναι Bashar al-Assad.”

Firas Massouh, διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία και συγγραφέας πολλών δοκιμίων για τη συριακή εξέγερση, συμπεριλαμβανομένου του “Left Out? The Syrian Revolution and the Crisis of the Left”.

Πολύ λίγο, πολύ αργά;

Από πολιτική σκοπιά, το σχέδιο του Ομπάμα να εκπαιδεύσει και να εξοπλίσει τους μετριοπαθείς αντάρτες της Συρίας θα ήταν πιο αποτελεσματικό αν είχε εφαρμοστεί τουλάχιστον δύο χρόνια πριν, όταν οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης στη Συρία ήταν λιγότερο αποδυναμωμένες. Οι Σύριοι ακτιβιστές πρέπει να υποδεχτούμε το σχέδιο του Ομπάμα με τρόμο, γιατί, τον Αύγουστο του 2013, μετά την επίθεση με χημικά όπλα στα προάστια της Δαμασκού, αφεθήκαμε στη μοίρα μας. Περιμέναμε τα αντίποινα κατά του Άσαντ που δεν ήρθαν ποτέ, παρά τις διαβεβαιώσεις της διοίκησης ότι επίκεινται. Η υπαναχώρηση του Ομπάμα ενθάρρυνε τον Άσαντ, προετοιμάζοντας το έδαφος για τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων Σύριων ακόμη. Τώρα παίζουμε πάλι το παιχνίδι της αναμονής. Πότε θα φθάσουν τα όπλα; Θα αλλάξουν ουσιαστικά την ισορροπία δυνάμεων στο έδαφος; Ο στόχος μας πρέπει τώρα να περιλαμβάνει την πτώση τόσο του Άσαντ όσο και του ISIS. Μένει να δούμε κατά πόσο το σχέδιο του Ομπάμα θα συμβάλει στην επίτευξη και των δύο στόχων.

Rasha Othman, Συριο-Αμερικανίδα ακτιβίστρια με έδρα την Ουάσιγκτον, μία εκ των βασικών διοργανωτών της Διεθνούς Απεργίας Πείνας Αλληλεγγύης για τη Συρία.

Χωρίς συντομεύσεις

Η βία μόνο περισσότερη βία θα προκαλέσει. Δεν μπορείς να σβήσεις τη φωτιά με αέριο. Η επίθεση των ΗΠΑ στο ISIS θα συμβάλει μόνο στην εξάπλωσή του. Η διεθνής κοινότητα και οι Ηνωμένες Πολιτείες έπαιξαν ρόλο στη δημιουργία του ISIS. Επιδιώκουν την ηγεμονία και όχι το να αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος της δημοκρατίας, όπως ισχυρίζονται. Υπάρχει μια εμφανής έλλειψη ηθικής στην αντιμετώπιση των διαφόρων διεθνών ζητημάτων. Για παράδειγμα, το θέμα της Συρίας χάθηκε στους διαδρόμους του ΟΗΕ για χρόνια, λόγω της εφαρμογής διπλών μέτρων και σταθμών στην αντιμετώπιση των ανθρωπιστικών κρίσεων. Αλλά ξαφνικά η ιρακινή υπόθεση έχει καταλάβει κεντρική θέση –κι’ αυτό έγινε μέσα σε μερικές μέρες– λόγω γεωστρατηγικών συμφερόντων.

Η λύση έγκειται στην αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων πάνω σε μια συνεπή ανθρωπιστική και ουμανιστική βάση, βλέποντας τους ανθρώπους ως συνανθρώπους και όχι ως ξένους από μακρινές χώρες, και αντιλαμβανόμενοι με σοβαρότητα τα κοινά και αλληλένδετα συμφέροντά μας στον πλανήτη. Συγκεκριμένα, αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με την υποστήριξη κινημάτων αντίστασης των πολιτών και άλλων φορέων και οργανισμών που προωθούν την εξάπλωση της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης. Η ενδυνάμωση του τοπικού πληθυσμού και των ΜΚΟ, και ιδιαίτερα η επένδυση στα εκατομμύρια των προσφύγων, θα αποτελέσει μια εναλλακτική πορεία προς τα εμπρός. Δεν υπάρχει σύντομος δρόμος προς τον παράδεισο.

Khorshid Mohammad, Συριο-κούρδος, συν-ιδρυτής του Κινήματος Μη Βίας της Συρίας και νεογνολογος στις Υπηρεσίες Υγείας της Αλμπέρτα, στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, στον Καναδά.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην  Afra Jalabi, Συρία ακτιβίστρια και συγγραφέας στο Μόντρεαλ, που με έφερε σε επαφή με αρκετούς από τους ανθρώπους από τους οποίους πήρα συνέντευξη για αυτό το άρθρο. Είναι ενεργή στην Συριακό Μη-Βίαιο Κίνημα και στην Εκτελεστικής Επιτροπή του The Day After, μια διεθνής ομάδα εργασίας Σύρων που εκπροσωπούν ένα ευρύ φάσμα της αντιπολίτευσης και που προωθεί το ανεξάρτητο διάλογο για τον σχεδιασμο της μετάβασης.

*Ο Danny Postel είναι Αναπληρωτής Διευθυντής του Κέντρου Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Ντένβερ. Στα βιβλία του περιλαμβάνονται το The Syria Dilemma και το The People Reloaded: The Green Movement and the Struggle for Iran’s Future. Γράφει για το Critical Inquiry και την Huffington Post και είναι συντάκτης στο PULSE.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Comments are closed.