Saturday 04th July 2020
x-pressed | an open journal
September 15, 2013
September 15, 2013

Περιμένοντας τον εμφύλιο;

Source: Cosmi_Apart  Category: Letters from home
This article is also available in: enestrfr
Περιμένοντας τον εμφύλιο;

Μετά τη δολοφονία του 34χρονου αντιφασίστα ράπερ από μέλος της Χρυσής Αυγής στο Κερατσίνι στις 17 Σεπτεμβρίου, η κατάσταση δείχνει να είναι εκρηκτική τόσο στους δρόμους όσο και στους διαδρόμους της εξουσίας .

Στους δρόμους, το αντιφασιστικό κίνημα έχει κινητοποιήσει χιλιάδες που συγκρούονται με την αστυνομία σε καθημερινή βάση και σ’ όλη την Ελλάδα, ενώ τα μέλη της Χρυσής Αυγής κρύβονται, ενώ εκκρεμεί δικαστική έρευνα για 34 ποινικές υποθέσεις που το Υπουργείο Εσωτερικών ανακάλυψε τις τελευταίες 24 ώρες, προφανώς κάτω από την τεράστια πίεση της διεθνούς κατακραυγής και της εσωτερικής κινητοποίησης.

no-fear

Δηλωτικό της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί αποτελεί το γεγονός  ότι το «κόμμα» της Χρυσής Αυγής αναγκάστηκε να καταδικάσει τη δολοφονία και να κρατήσει αποστάσεις από το δολοφόνο, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει καμία σχέση μαζί του. Αυτό θα έχει επιπτώσεις στη συνοχή και το ηθικό της οργάνωσης, που επαίρεται για τον ηρωισμό και το σπαρτιατικό πνεύμα των αγωνιστών της. Την ίδια στιγμή, ρεπορτάζ και αυτόπτες μάρτυρες υποστηρίζουν ότι η αστυνομία ήταν παρούσα, μερικά μέτρα πιο πέρα και παρέμεινε αδρανής, όταν ο δολοφόνος βγήκε από το αυτοκίνητό του με το μαχαίρι στο χέρι. Ταυτόχρονα, οι αντιφασίστες διαδηλωτές δέχονταν τη βίαιη επίθεση των ΜΑΤ.

Μέσα στα υψηλότερα κλιμάκια της εξουσίας είναι πλέον σαφές ότι η σημερινή κυβέρνηση συνασπισμού θα δυσκολευτεί να διατηρήσει το πλαστό σενάριο του «success story», που  προωθεί εδώ και καιρό τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό – με τη σιωπηλή έγκριση της καγκελαρίου Μέρκελ και  άλλων Ευρωπαίων πολιτικών. Η δυσκολία αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη μετά τα αποκαλυπτικά δημοσιεύματα στο διεθνή τύπο σχετικά με τη διείσδυση της Χρυσής Αυγής στην αστυνομία και την προφανή απροθυμία του δεξιού εταίρου της κυβέρνησης να πιέσει τη δικαιοσύνη να ερευνήσει σε βάθος τα εγκλήματά της οργάνωσης εναντίον μεταναστών και άλλων «στόχων» τα τελευταία τρία χρόνια.

Τώρα, εξαιτίας της διεθνούς κατακραυγής, πιθανόν να δούμε τον Υπουργό να καταβάλει κάποιες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της Χρυσής Αυγής, όπως έκαναν οι γαλλικές αρχές μετά την δολοφονία του Clemens πριν μερικούς μήνες. Αλλά υπάρχουν όρια σ’ αυτή την προσπάθεια. Στην πραγματικότητα, η Χρυσή Αυγή είναι εξαιρετικά χρήσιμη στην άρχουσα τάξη που βρίσκεται σε πόλεμο με την κοινωνία, για τουλάχιστον δύο λόγους: πρώτον, επειδή αλλάζει την ατζέντα και εκτρέπει την προσοχή του κοινού προς τα συνήθη εξιλαστήρια θύματα, όπως είναι οι μουσουλμάνοι μετανάστες και οι εβραίοι συνωμότες. Δεύτερον, γιατί η μαφιόζικη, εγκληματική βία της Χρυσής Αυγής χρησιμοποιείται συχνά από την κυβέρνηση απέναντι στη λαϊκή οργή, τις διαδηλώσεις, τις απεργίες και τις καταλήψεις για να εδραιώσει τη θεωρία των «δύο άκρων». Έτσι, ( ένα τμήμα) της κυβέρνησης χρειάζεται τη Χρυσή Αυγή και δεν έχει την πολυτέλεια να τη χάσει .

Δεν υπάρχουν πειστικές ενδείξεις ότι η κυβέρνηση θέλει να πάει κόντρα στη Χρυσή Αυγή. Στην πραγματικότητα, ήταν η ίδια η κυβέρνηση που έστρεψε την προσοχή των πολιτών στην εθνικιστική προπαγάνδα. Ο δεξιός πρωθυπουργός αποκαλούσε την Ελλάδα χώρα «υπό κατοχή» από τους μετανάστες την παραμονή των εκλογών πριν από ένα χρόνο και ο «σοσιαλιστής» υπουργός Υγείας έβλεπε στις οροθετικές ξένες πόρνες μια «υγειονομική βόμβα» στα θεμέλια της «ελληνικής οικογένειας» μόλις μερικές εβδομάδες πριν από τις ίδιες εκλογές. Η εθνικιστική προπαγάνδα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα και των δύο κομμάτων για δεκαετίες (στα Σκόπια, την Κύπρο, το μεταναστευτικό) και είναι τουλάχιστον υποκριτικό να προσποιούνται έκπληξη με την άνοδο των εθνικιστών.

Τα ίδια αυτά κόμματα δέχτηκαν στον κυβερνητικό τους συνασπισμό, αμέσως μετά το πρώτο μνημόνιο, ένα υπερεθνικιστικό κόμμα, που ηττήθηκε στις εκλογές για να δώσει τη θέση του στους νεοναζί της Χρυσής Αυγής που ποζάρουν ως αντισυστημικοί. Έτσι, η «αντίδραση» της κυβέρνησης  πιθανότατα θα περιοριστεί στην εξάλειψη ορισμένων τμημάτων της  οργάνωσης, που έχουν ξεπεράσει τα όρια με τις εγκληματικές τους ενέργειες, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι θα υπάρχουν άλλοι που θα αναλάβουν να συνεχίσουν τη δουλειά που κάνουν τα τελευταία χρόνια: την προστασία των συμφερόντων των κυρίαρχων οικονομικών ελίτ .

Οι βίαιες φασιστικές επιθέσεις εναντίον μεταναστών και αριστερών ακτιβιστών στοχεύουν απλά στην τρομοκράτηση και φίμωσή τους. Τα κοινωνικά κινήματα στην Ελλάδα εμφανίζονται πολύ ισχυρά και διεκδικητικά τα τελευταία χρόνια. Οι εθνικιστές και οι Ναζί είναι το αντίβαρο, στο επίπεδο του δρόμου, όπου η προπαγάνδα των ΜΜΕ δεν μπορεί να φτάσει. Αλλά αποτελούν και μια διέξοδο για την πλατιά λαϊκή οργή ​​κατά των πολιτικών λιτότητας, ένα ασφαλές και βολικό μέσο έκφρασης, με επιθέσεις εναντίων μεταναστών και αριστερών. Η επιλογή αυτή ανταποκρίνεται στην ανάγκη του άνεργου Έλληνα να πάρει εκδίκηση, στο δρόμο, για τη δυστυχία που του έχει επιβληθεί και να ανακτήσει την εθνική του περηφάνια χωρίς όμως να διατρέχει τον κίνδυνο φυλάκισης ή τιμωρίας, δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος της αστυνομίας και της δικαστικής εξουσίας είναι συχνά φίλα προσκείμενο ή περιέργως ανίκανο να αντιμετωπίσει δεξιές ημι-εγκληματικές ή ανοιχτά εγκληματικές ενέργειες.

Κανείς στη χώρα δε δικαιούται να ξεχνά ή να προσποιείται ότι αγνοεί τη ναζιστική κατοχή και τον Εμφύλιο που ακολούθησε. Και κανείς δεν πρέπει να αισθάνεται ασφαλής ότι οι συνθήκες που γέννησαν το ναζισμό στην Ευρώπη, πριν τόσα χρόνια, δεν πρόκειται να δημιουργηθούν ξανά, έστω και διαφοροποιημένες. Η ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα, είπε κάποτε ένας διάσημος άντρας, και βλέπουμε πώς οι καρικατούρες των παλαιών συνεργατών των Ναζί αναδύονται ξανά χρησιμοποιώντας την ίδια ρητορική και τα ίδια σύμβολα.

Σήμερα, φαντάζει ως ιστορική ειρωνεία το γεγονός ότι την πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια για να επουλωθούν τα τραύματα της κατοχής και του Εμφυλίου, με αποφασιστικό και ειρηνικό τρόπο, στην Ελλάδα, την ανέλαβε η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου στη δεκαετία του 1980, η οποία –κάτω από την αυξανόμενη πίεση των εργατικών και κοινωνικών κινημάτων– επιχείρησε να προσεταιριστεί την Αριστερά και να αμβλύνει τις εντάσεις με τη δημιουργία ενός υποτυπώδους κοινωνικού κράτους πρόνοιας και την παραχώρηση συντάξεων στους αγωνιστές της εθνικής αντίστασης . Ό,τι κι αν πιστεύει κανείς γι αυτήν την προσπάθεια με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης, αποτέλεσε παρόλα αυτά την πρώτη φορά που αναγνωρίστηκαν όσοι πραγματικά αγωνίστηκαν εναντίον των ναζί, και όχι οι μεταλλαγμένοι σύμμαχοί τους.

Ωστόσο, αυτό το εγχείρημα ήταν ευθύς εξαρχής μια απάτη. Πέρα από την πελατειακή του φύση, προωθήθηκε κυρίως ενόψει της εισόδου στην ΕΕ (η οποία υποσχόταν επιδοτήσεις αν ακολουθούνταν οι οδηγίες για απο-βιομηχάνιση και ιδιωτικοποιήσεις) και με τον δανεισμό φτηνού χρήματος από διεθνή οικονομικά δίκτυα που διόγκωσαν το κρατικό χρέος.

Υπό αυτή την έννοια, η τρέχουσα κρίση χρέους πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα μιας προσπάθειας τερματισμού του συνεχιζόμενου, σε άλλο επίπεδο, Εμφυλίου στην Ελλάδα, με την οικοδόμηση ενός κοινωνικού κράτους πρόνοιας στηριγμένου σε δανεικά, στο πλαίσιο της αποβιομηχάνισης που η ΕΕ δρομολόγησε πριν από μερικές δεκαετίες .

Η Ελλάδα ήταν η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που βίωσε την άνοδο της έντασης του Ψυχρού Πολέμου. Φαίνεται ότι θα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που θα βιώσει τις άμεσες επιπτώσεις από την άνοδο  νέων παγκόσμιων δυνάμεων. Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε κανείς να πει ότι η Ελλάδα δείχνει το μέλλον όλης της Ευρώπης και, ως εκ τούτου, κανείς δεν είναι πια ασφαλής. Ο προβληματισμός, η δράση και η φαντασία παντού είναι αδήριτη ανάγκη.

* Ο Νικόλας Κοσματόπουλος είναι διδάκτορας κοινωνικής Ανθρωπολογίας. Φέτος διδάσκει στο Κολούμπια/Νέα Υόρκη και στο Sciences Po/Παρίσι.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response