Monday 22nd July 2019
x-pressed | an open journal
February 13, 2015
February 13, 2015

Τα χίλια πρόσωπα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς

Author: Roger Suso Translator: Yiannis Fanourakis
Source: La Marea  Category: Antifascism
This article is also available in: enes
Τα χίλια πρόσωπα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς

Από αυτούς εξαρτώνται αυτοί που κυβερνούν. Γεμίζουν ολόκληρα δωμάτια και κάνουν πορείες στους δρόμους. Τουιτάρουν και γοητεύουν. Από εκλογές σε εκλογές, συλλέγουν εκλογικά ωφέλη. Έχουν διαπράξει μέχρι και δολοφονίες. Σήμερα, η ακροδεξιά είναι η μεγαλύτερη απειλή για τη δημοκρατία και για την κοινωνική πολυμορφία της Ευρώπης. Με αυτή την έννοια, ο φασισμός αποτελεί πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο από ό,τι ο πιο αντιδραστικός και φονταμενταλιστικός ισλαμισμός, σύμφωνα με τον David Karvala, εκπρόσωπο της πλατφόρμας Unitat contra el Feixisme i el Racisme (Ενωμένοι Ενάντια στον Φασισμό και στον Ρατσισμό – UCFR). Η Marine Le Pen, πρόεδρος του γαλλικού ακροδεξιού κόμματος Εθνικό Μέτωπο (FN), εξακολουθεί να είναι πιο επικίνδυνη για την κοινωνική συνοχή από ό,τι ένας κοιμώμενος πυρήνας τζιχαντιστών, ανεξάρτητα από τις επιπτώσεις των βίαιων επιθέσεων, όπως αυτή εναντίον των συντακτών του περιοδικού Charlie Hebdo ή του εβραϊκού παντοπωλείου στο Παρίσι. «Το γεγονός ότι ο ακραίος ισλαμισμός ασκεί τέτοια γοητεία στους νεαρούς μουσουλμάνους από εργατικές συνοικίες δείχνει ότι κάτι δεν πάει καλά στην Ευρώπη. Αλλά όσοι πιστεύουν ότι αυτοί οι άνθρωποι αποτελούν απειλή στον ίδιο βαθμό με τον φασισμό, οδηγούνται από την προκατάληψη και όχι από την ανάλυση», λέει ο Karvala.

Αυτός είναι ο λόγος που οφείλουμε να μιλήσουμε για την άκρα δεξιά. Επειδή το να την αγνοούμε είναι μια άχρηστη στρατηγική. Θα συνεχίζει να προχωράει. Οι ετικέτες και τα επίθετα που χρησιμοποιούνται είναι πολλά: λαϊκιστές, ευρωφοβικοί, υπερ-εθνικιστές, αντι-μετανάστες, ισλαμόφοβοι, φασίστες, νεοναζί… Πίσω από τα συγκεκαλυμμένα λόγια, κρύβονται απολογητές του αυταρχισμού και του ρατσισμού που απευθύνονται σε όσους έχουν πληγεί από την κρίση. Αυτό το αμάλγαμα των κομμάτων και των συνασπισμών προκύπτει από την εγκατάλειψη από τους σοσιαλδημοκράτες και τους κομμουνιστές της εργατικής τάξης και των γειτονιών της, από τις επιπτώσεις του νεοφιλελευθερισμού και των φασιστικών προεκτάσεων, υποστηρίζει ο Johannes Kiess, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας (Γερμανία).

Κανονικά, η δημόσια έκφραση της ξενοφοβίας παραμένει λανθάνουσα, αναμένοντας τις εκλογές ή την εργαλειοποίηση της, όπως ακριβώς συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Η ακροδεξιά στρέφει ορισμένους πολίτες εναντίον άλλων. Αυτό έχει παρατηρηθεί στη Γερμανία με τα μέλη του κινήματος Pegida (συντομογραφία στα Γερμανικά για τους Πατριώτες κατά του Εξισλαμισμού των Δυτικών Χωρών), που ξεσήκωσε τον κόσμο της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς κινητοποιώντας χιλιάδες ανθρώπους σε πόλεις όπως η Δρέσδη. Αλλά πίσω από την αρχική αντίθεσή τους στον Σαλαφισμό και το Ισλαμικό Κράτος, κρύβεται η ξενοφοβία, ο ρατσισμός και ο πολιτικός καιροσκοπισμός. Μερικά από αυτά τα χαρακτηριστικά προσωποποιήθηκαν στον ηγέτη του Pediga, Lutz Bachmann, ο οποίος αναγκάστηκε να παραιτηθεί μετά από τη διαρροή φωτογραφίας στην οποία πόζαρε όπως ο Αδόλφος Χίτλερ, το οποίο αποτελεί τραυματικό ταμπού στη χώρα του. Η άνοδος του Pegida έχει θορυβήσει ένα μεγάλο μέρος της γερμανικής κοινωνίας και τις τελευταίες εβδομάδες οι διαδηλώσεις κατά της ισλαμοφοβίας είναι όλο και πιο πολυπληθείς.

Απώλεια πλαισίου

Η μισαλλοδοξία και η εθνικοποίηση των κοινωνικών ζητημάτων σε ένα πλαίσιο απώλειας της εθνικής κυριαρχίας επιφέρει καρπούς, σύμφωνα με τον καθηγητή Johannes Kiess. Στη Γαλλία, το FN έχει θέσει ως στόχο να πάρει την εξουσία το 2017 με μία καμπάνια «εκσυγχρονισμού» που θα βάλει τέλος στη «δαιμονοποίηση» του κόμματος και που προσωποποιείται στη Marine Le Pen. Νέα, γυναίκα και κυρίως, μία Le Pen. Η Marine, κόρη του ηγέτη του Εθνικού Μετώπου, Ζαν-Μαρί, νοσταλγού του καθεστώτος Vichy, ο οποίος πέρασε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2012, αλλά κατέληξε να χάσει από τον Ζακ Σιράκ.

Μια μελέτη του Πανεπιστημίου του Bielefeld (Γερμανία) –που βασίζεται σε τηλεφωνική έρευνα 1.000 ατόμων το 2011 στη Γαλλία, την Ουγγαρία, την Ιταλία, την Ολλανδία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γερμανία– έδειξε ότι σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες θεωρούν ότι υπάρχουν πάρα πολλοί ξένοι στη χώρα τους. Οι μισοί από αυτούς βλέπουν επίσης το Ισλάμ ως «θρησκεία της μισαλλοδοξίας». Το ένα τρίτο πιστεύει ότι υπάρχει μια φυσική ιεραρχία στους ανθρώπους και στις εθνοτικές ομάδες, με τους λευκούς να βρίσκονται στην κορυφή.

Η αναβίωση της ακροδεξιάς λαμβάνει πολλαπλές μορφές στην Ευρώπη. Κάποιοι υιοθετούν το δόγμα του Εθνικοσοσιαλισμού και του αντικαπιταλισμού, όπως η Χρυσή Αυγή, το Jobbik ή το Εθνικό-Δημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (NPD). Πρόκειται για κόμματα τα οποία, όπως ισχυρίζεται ο Mehmet G.Daimagüler –δικηγόρος των οικογενειών των θυμάτων της νεοναζιστικής τρομοκρατικής ομάδας Εθνικοσοσιαλιστική Παρανομία (NSU)– οργανώνονται, μερικές φορές κρυφά, σε παραστρατιωτικές ομάδες. Μια άλλης μορφής ακροδεξιά, πιο λαϊκιστική και νεοφιλελεύθερη, επιλέγει τη μετωπική αντιπαράθεση με την ΕΕ, τη μετανάστευση και το Ισλάμ, λέει ο Kiess. Και οι δύο πάντως εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μία τέτοια περίπτωση είναι η Alessandra Mussolini, ευρωβουλευτής του κόμματος του παππού της, του δικτάτορα Μπενίτο Μουσολίνι, και σήμερα μέλος της Forza Italia, του συνασπισμού του Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

Ο ευτελισμός και ο εκχυδαϊσμός είναι κύρια χαρακτηριστικά της νέας ακροδεξιάς, παρατηρεί ο Daimagüler, Γερμανός δικηγόρος τουρκικής καταγωγής. Ακριβώς όπως και η απόρριψη της πλουραλιστικής δημοκρατίας, το μίσος κατά των μειονοτήτων και των ξένων, ο ρατσισμός, η αρχή της ισχυρής και ατομικιστικής ηγεσίας και ο αυταρχισμός, προσθέτει ο Kiess. Η προπαγάνδα και η χειραγώγηση είναι τα εργαλεία για την προσέλκυση και προσηλυτισμό του πληθυσμού ενάντια σε μια απειλή την οποία μεγεθύνουν και υπερβάλλουν: «τον εξισλαμισμό της Δύσης ή τον εβραϊκό έλεγχο του τραπεζικού συστήματος».

Η οικονομική και δημοσιονομική κρίση δεν είναι η μόνη αιτία ανόδου αυτών των σχηματισμών. Πολλοί από αυτούς έχουν τις ρίζες τους στην πολιτική κουλτούρα της κάθε χώρας και στις ιστορικές της εμπειρίες. Η επιτυχία τους εξαρτάται επίσης από την ικανότητά τους να προσελκύουν ψήφους, λέει ο Kiess. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, η Φάλαγγα (το κόμμα του Φράνκο) είναι περιθωριακή και ο Φρανκισμός στηρίζεται στις δομές του Λαϊκού Κόμματος (PP).

Μαζί με την Λεπέν, τα μεγαλύτερα λαϊκιστικά ακροδεξιά κόμματα είναι τα άλλα δύο εξτρεμιστικά κόμματα που κέρδισαν τις ευρωπαϊκές εκλογές στις χώρες τους: το βρετανικό UKIP και  το Δανέζικο Λαϊκό Κόμμα. Η ρητορική αυτού του ρεύματος ενοποιεί πολύ διαφορετικές και αποσπασματικές θέσεις μέσα από μια απλοποίηση του πολιτικού χώρου και έναν τοξικό, αντιπολιτικό και αντιγραφειοκρατικό λόγο που, παραδόξως, ζητά ταυτόχρονα λιγότερο κράτος και ενίσχυση της αστυνόμευσης και της ασφάλειας.

Από την άλλη, πιο παραδοσιακά νεοφασιστικά και νεοναζιστικά κόμματα έχουν εκσυγχρονίσει τον λόγο τους με τις τρέχουσες πολιτικές συνθήκες. Μια νέα μορφή ξενοφοβίας, η οποία αντικαθιστά την εθνικοσοσιαλιστική έννοια της φυλής με την έννοια του πολιτισμού ή/και της ταυτότητας. Παρόλο που δεν χρησιμοποιούν τις ίδιες λέξεις με τον Χίτλερ ή τον Μουσολίνι και παρόλο που έχουν καταφέρει να καμουφλάρουν την απολογία του ναζισμού, οι ηγέτες τους χρησιμοποιούν παρόμοιες μεθόδους και αισθητική. Και αποφέρουν αποτελέσματα. Σε διάφορες περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν ήδη πάρει την εξουσία και διαχειρίζονται δημόσιους πόρους.

Επιμόλυνση των συστημικών κομμάτων

Τι είναι λοιπόν αυτό που κάνει επικίνδυνη την ακραία και λαϊκίστικη δεξιά; Η πραγματική απειλή είναι ότι η ρητορική της, που μεταδίδεται μέσω του φόβου, των ανησυχιών, του ψεύδους, της δυσαρέσκειας, του σωβινισμού και του μίσους, έχει επανειλημμένα υιοθετηθεί, πολλές φορές και για εκλογικούς σκοπούς, από τα Χριστιανοδημοκρατικά και τα Σοσιαλδημοκρατικά συστημικά κόμματα. Τόσο ο Νικολά Σαρκοζί όσο και ο Manuel Valls, συρόμενοι από το Εθνικό Μέτωπο, έχουν προχωρήσει σε απελάσεις Ρομά από τη Γαλλία προς τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό ανταποκρίνεται επίσης σε προσωπικές πεποιθήσεις. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Thilo Sarrazin, πρώην διευθυντή της Bundesbank, πρώην γερουσιαστή των Οικονομικών του Βερολίνου, μέλους του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (SPD) και συγγραφέα του βιβλίου «Η Γερμανία Καταργεί τον Εαυτό της» (“Germany Is Doing Away With Itself”), όπου γράφει ότι «οι μουσουλμάνοι μετανάστες είναι οι λιγότερο ευφυείς, οι χειρότερα ενσωματωμένοι, αλλά και εκείνοι με τα περισσότερα παιδιά και αυτό οδηγεί τη Γερμανία στην καταστροφή».

Ένας άλλος σημαντικός πυλώνας της ακροδεξιάς είναι η ικανότητά της να ενώνει και να κινητοποιεί τα πιο ριζοσπαστικά τμήματα του πληθυσμού καθώς και η προθυμία της να διαπράττει βίαιες πράξεις. Ένα παράδειγμα είναι η επίθεση από την οργάνωση “La España en Marcha” στην αντιπροσωπεία της Καταλανικής κυβέρνησης (Generalitat) στο πολιτιστικό κέντρο “Blanquerna” στην Μαδρίτη τον Απρίλιο του 2014. Η βία είναι ακραία και σε άλλες χώρες. Γκρουπούσκουλα, μερικές φορές ένοπλα, έχουν προβεί σε επιθέσεις και δολοφονίες, όπως αυτές του γερμανικού νεοναζιστικού NSU ή των ομολόγων του στην Ουκρανία. Στην Ουγγαρία το 2011, μια πολιτοφυλακή προκάλεσε πανικό όταν οργάνωσε διωγμό εναντίων των Τσιγγάνων».

Η ριζοσπαστικοποίηση ενός μικρού στρώματος του πληθυσμού δεν συμβαίνει στο κενό αλλά συνήθως έχει διάφορα κοινωνικοπολιτικά αίτια. «Από τη στιγμή που το αστικό κέντρο ξεκινά να διαδίδει ότι οι ξένοι καταστρέφουν τη χώρα, υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα εναντίον τους», καταγγέλλει ο Daimagüler. Και οι εξτρεμιστές αναλαμβάνουν δράση. Έτσι, όταν μιλάμε για το NSU, πρέπει να μιλήσουμε επίσης για τον Sarrazin. «Φυσικά και δεν είναι υπεύθυνος για την εμφάνιση του NSU, αλλά αυτά που λέει έχουν συνέπειές», λέει ο δικηγόρος. «Όχι σήμερα, όχι αύριο, αλλά ίσως στο εγγύς μέλλον». Ίσως με το Pegida. Το NSU και ο Νορβηγός Anders Behring Breivik –που σφάγιασε 77 άτομα το 2011 στο Όσλο και στο νησί Utøy– έχουν τον ίδιο στόχο: να σταματήσει η υποτιθέμενη συγκέντρωση ξένων στις χώρες τους.

Από τον παλιό σπόρο του νεοναζισμού και του υπερεθνικισμού έχουν ξεπηδήσει αντι-αντιφασιστικές πρωτοβουλίες, οι οποίες, πίσω από την προώθηση ιδανικών για την αναψυχή, τη μουσική, τον αθλητισμό και την υπεράσπιση της πατρίδας και της φύσης, κρύβουν τόσο τη νεοφασιστική, ξενοφοβική και αντιδραστική τους ιδεολογία, όσο και όσους εργάζονται για να δημιουργήσουν μια ολοκληρωτική κοινωνία. Υπάρχουν πολλά ονόματα: Hogar Social Ramiro Ledesma στη Μαδρίτη, η Casal Tramuntana στη Βαρκελώνη, η Casa Pound στη Ρώμη.

Η ακροδεξιά έχει πετύχει να υπάρχουν νεοναζί εκπρόσωποι στα θεσμικά όργανα. Ταυτόχρονα, κινείται και εξωκοινοβουλευτικά και δημιουργεί διεθνείς δεσμούς. Παλιότερα αυτό έγινε μέσα από καλέσματα σε εκδηλώσεις προς τιμήν του Ρούντολφ Χες ή του Φρανσίσκο Φράνκο, στις οποίες συμμετείχαν εκπρόσωποι από όλη την Ευρώπη. Σήμερα γίνεται με συναυλίες RAC (Ροκ Ενάντια στον Κομμουνισμό) που στοχεύουν στην εξουδετέρωση των ακτιβιστών, την ενίσχυση των δεσμών και τη συγκέντρωση χρημάτων, με τις πορείες στη Δρέσδη και το Μαγδεμβούργο στη μνήμη των συμμαχικών βομβαρδισμών ή στη Βαρσοβία –τη μεγαλύτερη απ’ όλες– για τον χουλιγκανικού τύπου εορτασμό της ανεξαρτησίας της χώρας.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response