Thursday 19th September 2019
x-pressed | an open journal
May 8, 2013
May 8, 2013

Οι σχολαστικοί Ολλανδοί είναι αυτοί που θα τινάξουν το ευρώ στον αέρα

Author: Matthew Lynn Translator: Elsa Nicolaou
Source: Market Watch  Category: On the crisis
This article is also available in: enespt-ptitfr
Οι σχολαστικοί Ολλανδοί είναι αυτοί που θα τινάξουν το ευρώ στον αέρα

Ποια χώρα της Eυρωζώνης είναι πιο βαθιά βυθισμένη στο χρέος; Οι σπάταλοι Έλληνες, με τις γενναιόδωρες συντάξεις που παίρνουν απ’ το κράτος; Οι Κύπριοι με τις τράπεζές τους γεμάτες ύποπτα ρωσικά κεφάλαια; Οι Ισπανοί που πλήττονται από την ύφεση ή οι Ιρλανδοί της εκρηκτικής ανάπτυξης και της απότομης κατάρρευσης;

Κανένας από αυτούς. Στην πραγματικότητα, είναι οι συνετοί, υπεύθυνοι Ολλανδοί.

Το καταναλωτικό χρέος στην Ολλανδία έχει φτάσει στο 250% του διαθέσιμου εισοδήματος, ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, δεν έχει ξεπεράσει ποτέ το 125%.

NetherlandsHighPersonalDebts

Η Ολλανδία έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο υπερχρεωμένες χώρες στον κόσμο. Έχει κατρακυλήσει στην ύφεση και δεν δείχνει σημάδια εξόδου απ’ αυτήν. Η κρίση του ευρώ βρίσκεται πλέον στον τρίτο χρόνο, αλλά μέχρι στιγμής έχει προσβάλει μόνο τα περιφερειακά κράτη του ενιαίου νομίσματος. Ωστόσο, η Ολλανδία είναι βασικό μέλος και του ευρώ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν δεν μπορέσει να επιβιώσει μέσα στην Ευρωζώνη, τότε το παιχνίδι πράγματι τελειώνει.

Η Ολλανδία πάντα υπήρξε από τις πιο ευημερούσες και σταθερές χώρες στην Ευρώπη – και από τις πιο θετικά διακείμενες απέναντι στην ΕΕ. Ήταν ιδρυτικό μέλος της Ένωσης, και από τους πιο ενθουσιώδεις υποστηρικτές της δημιουργίας του ενιαίου νομίσματος. Μια πλούσια οικονομία, με εξαγωγικό προσανατολισμό και άφθονες επιτυχημένες πολυεθνικές εταιρείες, για την οποία θα υπέθετε κανείς ότι είχε πολλά να κερδίσει από τη δημιουργία της ενιαίας οικονομίας που θα ακολουθούσε την επιτυχή καθιέρωση του ευρώ.

Αντ’αυτού, τη βλέπουμε να ξετυλίγει ένα μελαγχολικά οικείο σενάριο. Καίγεται κι’ αυτή σιγά-σιγά, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο όπως η Ιρλανδία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία – μόνο με κάπως μακρύτερο φιτίλι.

Χαμηλά επιτόκια, που κατά κύριο λόγο ωφελούν τη γερμανική οικονομία, και πολλά φθηνά κεφάλαια οδήγησαν στην εκρηκτική άνοδο των ακινήτων και την εκτίναξη του χρέους. Από την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος στην αιχμή της αγοράς, οι τιμές των κατοικιών στην Ολλανδία διπλασιάστηκαν, καθιστώντας την αγορά ακινήτων μία από τις πιο υπερθερμασμένες αγορές στον κόσμο.

Τώρα αυτό έχει καταρρεύσει θεαματικά. Οι τιμές των ακινήτων πέφτουν τόσο γρήγορα όσο και στη Φλόριντα τότε που η αμερικανική οικοδομική άνθηση πήρε τον κατήφορο και είναι τώρα 16,6% χαμηλότερες από ό, τι ήταν στο απόγειο της φούσκας το 2008. Η Εθνική Ένωση Κτηματομεσιτών προβλέπει περαιτέρω πτώση 7% για το τρέχον έτος. Τώρα πλέον, ένα σπίτι, εκτός κι’ αν κάποιος το είχε αγοράσει τον προηγούμενο αιώνα, θα αξίζει λιγότερο από όσα πλήρωσε – και ακόμα χειρότερα, πιθανώς λιγότερο και από όσα δανείστηκε για αυτό. Ως αποτέλεσμα, οι Ολλανδοί βυθίζονται σε ένα κύμα χρέους. Σε επίπεδα πάνω από 250%, το χρέος των νοικοκυριών είναι ακόμη υψηλότερο από ό, τι στην Ιρλανδία και 2 ½ φορές πάνω από της Ελλάδας. Ήδη μία τράπεζα διασώθηκε από την κυβέρνηση, και με τις τιμές των κατοικιών να πέφτουν συνεχώς, μπορεί να ακολουθήσουν κι’ άλλες. Οι ολλανδικές τράπεζες έχουν €650 δισεκατομμύρια ευρώ σε ληξιπρόθεσμα δάνεια από μια αγορά ακινήτων που η αξία της πέφτει ραγδαία – και αν υπάρχει ένα πράγμα που γνωρίζουμε με βεβαιότητα σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές αγορές, είναι ότι όταν η κτηματαγορά καταρρέει, δεν αργεί να έρθει και η σειρά του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Οι οργανισμοί αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας που δεν είναι συνήθως και οι πρώτοι στο να παρακολουθούν από κοντά τα γεγονότα – έχουν αρχίσει να βρίσκονται σε επιφυλακή. Τον Φεβρουάριο, ο οίκος Fitch ανέστειλε τη σταθερή αξιολόγησή του για το χρέος της Ολλανδίας. Η χώρα μόλις και μετά βίας παραμένει στη βαθμίδα ΑΑA της αξιολόγησης. Ο οίκος αποδίδει τις αιτίες στην πτώση των τιμών των ακινήτων, στην αύξηση του δημόσιου χρέους και στις αμφιβολίες σχετικά με τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος – το ίδιο τοξικό μείγμα γνωστό από άλλες χώρες της ευρωζώνης που πλήττονται από την κρίση .

Η οικονομία έχει πλέον βυθιστεί σε ύφεση.

Η ανεργία αυξάνεται και έχει αγγίξει τα υψηλά επίπεδα δύο δεκαετιών. Το σύνολο των ανέργων έχει διπλασιαστεί μέσα σε μόλις δύο χρόνια και μόνο το Μάρτιο πήγε από το 7,7% στο 8,1% – ταχύτερος ρυθμός αύξησης ακόμη και από την Κύπρο. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι η οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 0,5% το 2013, αλλά αυτές οι προβλέψεις έχουν την κακή συνήθεια να είναι υπερβολικά αισιόδοξες.

Η κυβέρνηση αποτυγχάνει στους στόχους της για το έλλειμμα, παρά την επιβολή μέτρων αυστηρής λιτότητας, μόλις τον περασμένο Οκτώβριο. Ακριβώς όπως και άλλες χώρες της Ευρωζώνης, η Ολλανδία φαίνεται τώρα εγκλωβισμένη σε ένα φαύλο κύκλο αυξανόμενης ανεργίας και μείωσης των φορολογικών εσόδων, που οδηγούν σε ακόμα περισσότερη λιτότητα – και σε ακόμη περισσότερες περικοπές και ανεργία. Άπαξ και μια χώρα μπει σε αυτή την τροχιά, είναι πολύ δύσκολο να ξαναβγεί – και σίγουρα όχι μέσα στα πλαίσια του ευρώ.

Μέχρι τώρα, η Ολλανδία υπήρξε βασικός σύμμαχος της Γερμανίας στην επιβολή προγραμμάτων λιτότητας σε ολόκληρη την ήπειρο, ως απάντηση στα προβλήματα του νομίσματος. Αλλά καθώς η ύφεση βαθαίνει, η ολλανδική στήριξη στη συνταγή των συνεχών περικοπών και της ύφεσης – και ίσως στο ίδιο το ευρώ – θα αρχίσει να εξατμίζεται.

Οι άλλες υπό κατάρρευση χώρες στη ζώνη του ευρώ βρίσκονται στην περιφέρεια του νομίσματος και τα προβλήματά τους θα μπορούσαν να εμφανιστούν ως ατύχημα, χωρίς να αποκαλύπτουν τις συστημικές αδυναμίες της σχεδίασης και εφαρμογής του νομίσματος.

Οι Έλληνες ήταν υπερβολικά σπάταλοι. Η Ιρλανδία άφησε την αγορά ακινήτων να ξεφύγει από τον έλεγχο. Οι Ιταλοί είχαν έτσι κι’ αλλιώς πολύ μεγάλο χρέος. Αλλά δεν υπάρχουν δικαιολογίες για την Ολλανδία: Ακολουθούσε όλους τους κανόνες.

Ήταν πάντα σαφές ότι η κρίση του ευρώ θα έφτανε στην τελική φάση της όταν θα άγγιζε τον πυρήνα. Πολλοί αναλυτές υπέθεσαν ότι αυτό αφορούσε τη Γαλλία. Και όμως, ενώ η Γαλλία δεν στερείται προβλημάτων (η ανεργία αυξάνεται αδυσώπητα, και η κυβέρνηση κάνει ό, τι μπορεί για να καταστήσει την οικονομία λιγότερο ανταγωνιστική), εξακολουθεί να είναι μια πλούσια χώρα. Μπορεί τα χρέη της να είναι υψηλά, αλλά δεν έχουν ακόμη τεθεί εκτός ελέγχου ώστε να απειλήσουν τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.

Η Ολλανδία, όμως, οδεύει προς αυτό το σημείο. Μπορεί να χρειαστεί άλλος ένας χρόνος, ίσως και δύο. Αλλά η ύφεση επιταχύνεται και το χρηματοπιστωτικό σύστημα φαίνεται λιγότερο σταθερό μέρα με τη μέρα. Στην πραγματικότητα, η Ολλανδία θα είναι η χώρα του πυρήνα που θα χρεοκοπήσει πρώτη – και αυτή η κρίση θα είναι πάρα πολύ μεγάλη για να την αντέξει το ευρώ.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response