Tuesday 07th April 2020
x-pressed | an open journal
January 15, 2013
January 15, 2013

Αν νόμιζες ότι μπορείς να ξεχάσεις την Ελλάδα, ξανασκέψου το

Author: Megan Greene Translator: LEFTeria
Source: Bloomberg  Category: On the crisis
This article is also available in: espt-pten
Αν νόμιζες ότι μπορείς να ξεχάσεις την Ελλάδα, ξανασκέψου το

Λίγο πριν τα Χριστούγεννα, συναντήθηκα με τον πρώην Έλληνα υπουργό Οικονομικών Γιώργο Παπακωνσταντίνου και μου έλεγε για το πόσο ενθουσιασμένος ήταν που θα περνούσε τις διακοπές του στο εξωτερικό, όπου – σε αντίθεση με την Ελλάδα – θα μπορούσε να περιφέρεται ελεύθερα χωρίς ασφάλεια. Οι διακοπές του δεν πήγαν όπως τις περίμενε.

Στις 28 Δεκεμβρίου, ο Παπακωνσταντίνου κατηγορήθηκε για αφαίρεση ονομάτων από τη λίστα των Ελλήνων με ελβετικούς τραπεζικούς λογαριασμούς – την λεγόμενη λίστα Lagarde – και εκδιώχθηκε από το σοσιαλιστικό ΠΑΣΟΚ. Αυτή την εβδομάδα, οι Έλληνες βουλευτές, συζητούν αν θα ξεκινήσει μια κοινοβουλευτική έρευνα εναντίον του.

Ο υπόλοιπος κόσμος αγνοεί σε μεγάλο βαθμό αυτή την τελευταία εξέλιξη της ιστορίας στην Ελλάδα. Που δεν αποδεικνύει μόνο το είδος της θεσμικής ανεπάρκειας που έχει ρίξει την χώρα σε τόσα δεινά, αλλά θα μπορούσε επίσης να σημάνει την αρχή του τέλους για τη σημερινή κυβέρνηση συνασπισμού και, ενδεχομένως, το τέλος της ένταξης της Ελλάδας στην ζώνη του ευρώ.

Η ιστορία ξεκινά στα τέλη του 2010, όταν η τότε υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Christine Lagarde, διένειμε στους ομολόγους της σε όλη την Ευρώπη κατάλογο με τα ονόματα χιλιάδων καταθετών στο υποκατάστημα της HSBC Holdings Plc, στην Γενεύη. Οι περισσότερες χώρες ερεύνησαν τους λογαριασμούς και συγκεντρώθηκαν πολλά εκατομμύρια σε ευρώ και άλλα νομίσματα, από διαφυγόντες φόρους.

Όχι όμως στην Ελλάδα, μια χώρα που οι διεθνείς πιστωτές έχουν επανειλημμένα επιπλήξει για την ανοχή της στην αχαλίνωτη φοροδιαφυγή. Ενώ στην λίστα Lagarde περιλαμβάνονται περίπου 2.000 Έλληνες καταθέτες, οι διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις δεν την αξιοποίησαν για να συλλέξουν ούτε ένα σέντ, από τους φοροφυγάδες.

Καμία Εμπιστοσύνη

Τι έκανε, λοιπόν, η κυβέρνηση με τη λίστα; Αυτό εξαρτάται από το ποιόν ρωτάτε. Οι περισσότεροι Έλληνες με τους οποίους μιλάω για αυτό το θέμα, μου λένε χωρίς δισταγμό, ότι η λίστα Lagarde χρησιμοποιήθηκε για εκβιασμό. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη γι’ αυτό, αλλά αυτό καταδεικνύει σαφώς το επίπεδο της εμπιστοσύνης που οι Έλληνες έχουν στους πολιτικούς τους.

Ο Παπακωνσταντίνου ήταν ο πρώτος Έλληνας αξιωματούχος που έλαβε την λίστα από την Lagarde. Σε μια τηλεοπτική συνέντευξή του, την περασμένη εβδομάδα, είπε ότι ζήτησε αμέσως από τον ΣΔΟΕ στην Αθήνα να ελέγξει ένα δείγμα των ονομάτων. Στη συνέχεια, ο ίδιος λέει ότι μετέφερε τα δεδομένα σε ένα memory stick και έδωσε την πλήρη λίστα στο Σώμα.

Αφού ο Παπακωνσταντίνου άφησε το γραφείο του ως υπουργός Οικονομικών τον Ιούνιο του 2011, η λίστα εξαφανίστηκε μέχρι το Σεπτέμβριο του 2012, όταν ο σημερινός υπουργός Οικονομικών, Γιάννης Στουρνάρας, προφανώς έμαθε την ύπαρξή της από τον Τύπο και δήλωσε ότι ποτέ δεν την έλαβε.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο υπουργός Οικονομικών που υπηρέτησε μεταξύ Παπακωνσταντίνου και Στουρνάρα, απάντησε στην δήλωση Στουρνάρα λέγοντας ότι δεν ήξερε την τύχη της λίστας Lagarde.

Λίγες μέρες αργότερα, ωστόσο, ο ίδιος την παρουσίασε στις αρχές, δηλώνοντας ότι δεν την είχε διαβάσει ποτέ, αλλά της έριξε μόνο μια ματιά εν συντομία, παρατηρώντας ότι σ’ αυτήν υπήρχαν τρία ονόματα Εβραίων (ό, τι αυτό μπορεί να σημαίνει).
Η κακή διαχείριση της λίστας Lagarde είναι το αποτέλεσμα των εξαιρετικά αδύναμων – και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αποτυχημένων – θεσμών στην Ελλάδα. Ο ΣΔΟΕ θα έπρεπε να είχε πραγματοποιήσει μια πλήρη έρευνα για τα ονόματα στη λίστα, με τον υπουργό Οικονομικών, στη συνέχεια, να εγκρίνει μια πορεία δράσης, ώστε να ανακτηθούν τα έσοδα από τους εντοπισμένους φοροφυγάδες.

Το ότι υπήρξε αυτό το σκάνδαλο είναι ήδη αρκετά κακό, η προτεινόμενη, ωστόσο, από την κυβέρνηση λύση είναι ακόμη χειρότερη.
Στις 28 Δεκεμβρίου, ένα σύνολο 71 μελών του κυβερνώντος συνασπισμού, υπέγραψαν ένα αίτημα για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης αναφορικά με τον Παπακωνσταντίνου – και μόνο – ώστε να διερευνηθούν οι ισχυρισμοί, ότι αφαίρεσε ονόματα τριών συγγενών του από τη λίστα.

Αν οι βουλευτές στην Ελλάδα ψηφίσουν, αυτή την εβδομάδα, υπέρ του σχεδίου, θα είναι ακόμη μια αντανάκλαση της θεσμικής αποτυχίας στην Ελλάδα.
Κανένα Κίνητρο.

Η κατηγορία εναντίον του Παπακωνσταντίνου δεν είναι καθόλου σαφής. Οι συγγενείς του παρουσίασαν στοιχεία στο ΣΔΟΕ, ότι οι καταθέσεις τους στην Ελβετία ήταν νόμιμες και κανονικά δηλωμένες. Εάν τα στοιχεία αυτά γίνουν αποδεκτά, τότε ο πρώην υπουργός Οικονομικών δεν είχε κανένα προφανές κίνητρο για την αφαίρεση των ονομάτων τους, οπότε τίθεται το ερώτημα αν ο ίδιος ή κάποιος άλλος το έκανε και γιατί.

Πιο σημαντικό ακόμη, ο Παπακωνσταντίνου είναι μόνο ένας από τους πολλούς ανθρώπους που εμπλέκονται.

Η μνήμη του Βενιζέλου σχετικά με τη λίστα εξελίσσεται όπως εξελίσσεται και το σκάνδαλο. Ο Βενιζέλος, όχι μόνο δεν διέταξε καμιά έρευνα για τα ονόματα που περιλαμβάνονται σ’ αυτήν, αλλά την πήρε και μαζί του, όταν έφυγε από το υπουργείο. Δεν θα έπρεπε η διερεύνηση της υπόθεσης να περιλαμβάνει και το Βενιζέλο; Επιπλέον, κάθε πλήρης έρευνα θα πρέπει να περιλαμβάνει και τα ανώτερα στελέχη του ΣΔΟΕ, που έλαβαν τη λίστα από τον Παπακωνσταντίνου και την κράτησαν κι’ αυτοί στα συρτάρια τους.

Η προτεινόμενη κοινοβουλευτική έρευνα εναντίον Παπακωνσταντίνου έχει ήδη προκαλέσει αναστάτωση στην Ελλάδα. Την περασμένη εβδομάδα, δύο μέλη της Δημοκρατικής Αριστεράς εκδιώχθηκαν από το κόμμα τους γιατί απαιτούσαν μια πιο ολοκληρωμένη έρευνα. Οι Ανεξάρτητοι Έλληνες και η νεο-φασιστική Χρυσή Αυγή, έχουν ζητήσει επίσης να συμπεριληφθούν και οι πρώην πρωθυπουργοί στην έρευνα.
Η πραγματική απειλή για την κυβέρνηση, ωστόσο, προέρχεται από το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, τον ΣΥΡΙΖΑ. Ανεξάρτητα από το ποιους περιλαμβάνει η διερεύνηση, ο ΣΥΡΙΖΑ αναμένεται να αποκομίσει τα οφέλη από το έπος της λίστας-Lagarde, δεδομένου ότι το συγκεκριμένο κόμμα ήταν έξω από το βολεμένο πολιτικό κατεστημένο που διέλυσε την Ελλάδα μέχρι τα θεμέλια.

Μέχρι στιγμής, ο κυβερνητικός συνασπισμός έχει καταφέρει να παραμείνει στην εξουσία, διότι κανένα κόμμα δεν είχε το κίνητρο να τον ανατρέψει. Αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μπεί μπροστά στην επίθεση, απαιτώντας η έρευνα για την λίστα να περιλάβει μια σειρά από πολιτικούς και αξιωματούχους. Το κόμμα έχει προφανώς μυριστεί την αδυναμία του ΠΑΣΟΚ και έχει βαλθεί να το αποτελειώσει.

Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ καταφέρει να χρησιμοποιήσει το σκάνδαλο της λίστας Lagarde, για να αυξήσει την επιρροή του και να έρθει πιο κοντά στην προοπτική σχηματισμού κυβέρνησης πλειοψηφίας, τότε θα πρέπει να αναμένουμε την περαιτέρω ενίσχυση του αισθήματος του εκλογικού σώματος κατά της λιτότητας , με στόχο την πρόωρη προσφυγή σε εκλογές.

Αδύνατες οι μεταρρυθμίσεις

Η λαϊκή κατακραυγή θα κάνει σχεδόν αδύνατη την εφαρμογή των νέων μέτρων λιτότητας και των διαρθρωτικών αλλαγών, ενώ βουλευτές πιθανότατα θα συνεχίσουν να παραιτούνται, υπό την πίεση των διεθνών πιστωτών να τηρηθούν οι στόχοι και οι προϋποθέσεις για τα δάνεια που κρατούν την Ελλάδα στη ζωή. Ο αριθμός των βουλευτών του κυβερνητικού συνασπισμού, στο κοινοβούλιο των 300 εδρών, έχει ήδη συρρικνωθεί σε 164 από 179 που ήταν στις εκλογές του Ιουνίου.

Οι περισσότεροι αναλυτές ταυτίζουν μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα με την έξοδο της χώρας από τη ζώνη του ευρώ, εξαιτίας της έντονης πολεμικής του αρχηγού του κόμματος, Αλέξη Τσίπρα, πριν από τις εκλογές του Ιουνίου. Η γλώσσα του κόμματος έχει μαλακώσει πρόσφατα, με τον Τσίπρα να ζητάει από τη μια μορατόριουμ για την αποπληρωμή του χρέους κι’ απ’ την άλλη μια εποικοδομητική διάσκεψη για το χρέος, με στόχο την επαναδιαπραγμάτευση των όρων. Αυτή την εβδομάδα, ο Τσίπρας ξεκίνησε μια εντατική εκστρατεία δημοσίων σχέσεων στην Γερμανία και στις ΗΠΑ, για να βελτιώσει την εικόνα του κόμματός του στο εξωτερικό.

Οπότε, με την κυβέρνηση στα χέρια του, ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε απλώς να υποχωρήσει και να ευθυγραμμιστεί με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Αλλά και πάλι, μπορεί και όχι.

Μετά την απόφαση των Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών στα τέλη του 2012 να χορηγηθεί στην Ελλάδα κάποια ελάφρυνση του δημόσιου χρέους της, οι περισσότεροι επενδυτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το προβληματικό παιδί της ευρωζώνης θα έβγαινε από το κάδρο, τουλάχιστον μέχρι μετά τις γερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου 2013.

Το έπος της λίστας Lagarde θα μπορούσε να ξαναφέρει την Ελλάδα στο προσκήνιο, νωρίτερα από ό, τι θα περίμενε κανείς.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response