Monday 15th July 2019
x-pressed | an open journal
May 30, 2014
May 30, 2014

Δανία: η επιτυχία της Δεξιάς οφείλεται στις αδυναμίες της Αριστεράς

Source: Modkraft  Category: On the crisis
This article is also available in: daen
Δανία: η επιτυχία της Δεξιάς οφείλεται στις αδυναμίες της Αριστεράς

Η άνοδος της ευρωσκεπτικιστικής Δεξιάς δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλά με ηθικοπλαστική κριτική.

Όπως ήταν αναμενόμενο, το Λαϊκό Κόμμα της Δανίας, με επικεφαλής τον Morten Messerschmidt, πήρε το μεγαλύτερο μερίδιο των ψήφων στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο την Κυριακή, 25 Μαΐου, με το 26.6% των ψήφων.

Η τάση είναι παρόμοια σε μεγάλο μέρος της ΕΕ (κυρίως στα βόρεια / βορειοδυτικά): σημαντική αύξηση της ευρωσκεπτικιστικής Δεξιάς.

Στη Γερμανία, το νεο-ναζιστικό κόμμα NPD (Nationaldemokratische Partei Deutschlands) εξέλεξε έναν ευρωβουλευτή, ενώ το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία, το Λαϊκό Κόμμα της Δανίας και το UKIP στο Ηνωμένο Βασίλειο κέρδισαν πάνω από το ένα τέταρτο των ψήφων. Η τάση είναι επίσης εμφανής στην Αυστρία και την Ουγγαρία.

Η εκλογική επιτυχία του Λαϊκού Κόμματος της Δανίας προκάλεσε σε πολλούς απ’ αυτούς που βλέπουν τους εαυτούς τους ως προοδευτικούς και ανεκτικούς, ένα αίσθημα αγανάκτησης για το γεγονός ότι ζουν σε μια χώρα όπου τόσοι πολλοί άνθρωποι ψηφίζουν ένα ξενοφοβικό και εθνικιστικό κόμμα.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα σχόλια σε διάφορες ιστοσελίδες μέσων ενημέρωσης είναι γεμάτα με δηλώσεις του τύπου «Είναι τόσο ενοχλητικό και ντροπιαστικό να είσαι Δανός» και «ντρέπομαι που ζω σε μια χώρα όπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού ψηφίζει ένα ακραία ρατσιστικό κόμμα».

Το σημαντικό εδώ είναι ότι η αντίδραση πολλών, οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί, για την εκλογική επιτυχία του Λαϊκού Κόμματος της Δανίας, είναι κυρίως ηθική: εκείνοι που ψήφισαν το Λαϊκό Κόμμα της Δανίας, θεωρούνται προβληματικοί άνθρωποι που είναι μισαλλόδοξοι και ξενοφοβικοί – εν ολίγοις, η ψήφος τους προς το Λαϊκό Κόμμα της Δανίας είναι μια έκφραση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της ηθικής τους.

Η κατάσταση στην Ευρώπη και η απειλή του ακροδεξιού εξτρεμισμού είναι τόσο σοβαρές, που θα πρέπει να υπερβούμε την άμεση ηθική απάντηση. Το αποτέλεσμα των εκλογών είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό και η αντίδραση κατανοητή, αλλά απέχει πολύ από το να θεωρηθεί αρκετή.

Αντίθετα, θα πρέπει να αναλύσουμε την επιτυχία της ακροδεξιάς για αυτό που πραγματικά είναι: μια ιδεολογικά διαστρεβλωμένη και συμπτωματική έκφραση σημαντικών και πραγματικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν ορισμένα τμήματα του ευρωπαϊκού πληθυσμού τα τελευταία χρόνια. Θα πρέπει να εξετάσουμε τις κοινωνικοοικονομικές δομές και δυναμικές και τη συμπτωματική τους έκφραση που αντικατοπτρίζεται στην άνοδο της άκρας δεξιάς.

Αν η Αριστερά δεν το δει αυτό, ποτέ δεν θα έχει την ευκαιρία να αναπτύξει έναν εναλλακτικό λόγο και στρατηγική που, με προοδευτικό και ανατρεπτικό τρόπο, θα είναι σε θέση να εκφράσει τον βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο και την αβεβαιότητα που βιώνει ο ευρωπαϊκός λαός.

Ο σύγχρονος παγκόσμιος καπιταλισμός δημιουργεί ανασφάλεια στις ζωές πολλών ανθρώπων. Μεταφορά μέρους της παραγωγής σε ξένες χώρες, η “αστάθεια” της εργασίας, η απειλή της ανεργίας, η μείωση του βασικού μισθού, η αυξανόμενη ανισότητα, η έλλειψη δημοκρατίας και οι παρενέργειες από τον συνδυασμό της ελεύθερης κυκλοφορίας του εργατικού δυναμικού και των μεγάλων μισθολογικών διαφορών στο εσωτερικό της ΕΕ, καθώς και η γενική κρίση είναι μερικοί από τους παράγοντες που δημιουργούν μια αίσθηση αβεβαιότητας, αλλά και οργή σε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Ευρώπης.

Προφανές καθήκον της Αριστεράς είναι να προσδιορίσει τα αίτια αυτών των προβλημάτων, συγκεκριμένα την αναπόφευκτη και μόνιμη επιδίωξη του κεφαλαίου για κέρδη.

Στο πλαίσιο αυτό, τα συνδικάτα της ΕΕ είναι ένα σημαντικό μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης. Η Αριστερά θα πρέπει να επιμείνει σε ένα αντι-καπιταλιστικό και διεθνές δημοκρατικό σχέδιο από τα κάτω, που να μπορεί να εκφράσει την εκτεταμένη πολιτική απογοήτευση μεταξύ των ευρωπαϊκών πληθυσμών.

Δυστυχώς, είναι η δεξιά που έχει καταφέρει να εκφράσει αυτόν τον θυμό μέσα από μια εθνικιστική και ξενοφοβική ιδεολογική αφήγηση.

Το κεντρικό στοιχείο αυτής της συζήτησης, και αυτό που έχει προσελκύσει πολλούς ανθρώπους, είναι ο ισχυρισμός ότι -σύμφωνα με το Λαϊκό Κόμμα της Δανίας- μπορεί να διατηρηθεί η σχετικά καλή λειτουργία του κοινωνικού κράτους με τη δημιουργία ενός τείχους γύρω από τη Δανία.

Με τον τρόπο αυτό, το Δανέζικο Λαϊκό Κόμμα έχει καταφέρει να πείσει πολλούς ψηφοφόρους ότι τα προβλήματα του κράτους πρόνοιας μπορούν να επιλυθούν με την ενίσχυση της κυριαρχίας του εθνικού κράτους – ένα ρομαντικό όνειρο επιστροφής στο κράτος πρόνοιας, όπως ήταν πριν από την ένταξη της Δανίας στην ΕΕ, και, στην πραγματικότητα, ένα όνειρο, που φωτίζει την έλλειψη κατανόησης της ανάπτυξης της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας από τότε.

Υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες ενθαρρυντικές ενδείξεις στην κατά τα άλλα σκοτεινή εικόνα.

Η Αριστερά στην Ελλάδα και την Ισπανία είναι τώρα ισχυρότερη. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι αυτή η ίδια Αριστερά άρχισε να ενσωματώνεται στο υπάρχον πολιτικό σύστημα.

Η έλλειψη κριτικής του καπιταλισμού στο λόγο των κομμάτων, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, το Podemos και η Ενωμένη Αριστερά (Izquierda Unida) σημαίνει ότι αποδέχονται την ΕΕ και, συνεπώς, το νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό. Κάποιος που είναι υποψήφιος για πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν μπορεί, μάλλον, να δώσει μια εναλλακτική λύση. Η ΕΕ είναι η υποκείμενη θεσμοποίηση της δύναμης της διεθνικής πολιτικής και οικονομικής ελίτ εναντίον του πληθυσμού της Ευρώπης και ταυτόχρονα υιοθετεί τις αναγκαίες λειτουργίες για τη διατήρηση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.

Η Αριστερά βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σημαντικό εγχείρημα, που είναι η καταπολέμηση του δεξιού εθνικισμού και της φιλοευρωπαϊκής περιφερειοποίησης με το διεθνισμό της αλληλεγγύης.

Όπως είπε ο γερμανός φιλόσοφος Βάλτερ Μπέντζαμιν, κάθε φασισμός κουβαλάει την απόδειξη μιας αποτυχημένης επανάστασης. Το θέμα είναι ότι η αποστροφή των λαών για την ΕΕ, καθώς και η διαδεδομένη αίσθηση αδιαφορίας και η απουσία επιρροής, όπως δείχνει το εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό συμμετοχής (43%), συνιστούν πεδίο δόξης λαμπρό για μια αριστερή αντιπολίτευση εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η επιτυχία της Δεξιάς είναι ένας δείκτης της αδυναμίας της Αριστεράς να εκφράσει τα πραγματικά προβλήματα των ανθρώπων και να δώσει διέξοδο στο θυμό και τη δυσαρέσκεια που πράγματι υπάρχουν, κάτι που αποτελεί σημαντική πρόκληση για την αριστερά -μια πρόκληση που δεν μπορεί να εκπροσωπείται από την ηθικοποίηση του αμαυρωμένου χαρακτήρα του Δανού ψηφοφόρου του Λαϊκού Κόμματος.

Ο Søren Mau είναι φοιτητής φιλοσοφίας και ο Esben Bøgh Sørensen είναι φοιτητής ιστορίας των επιστημών στο Πανεμιστήιο Aarhus.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response