Thursday 14th November 2019
x-pressed | an open journal
March 25, 2014
March 25, 2014

Συνέντευξη με την Λο*, μια αναρχική από τη Βοσνία

Author: Slobodari Translator: Eleni Nicolaou
Source: Slobodari  Category: Dialogues
This article is also available in: enfrsh
Συνέντευξη με την Λο*, μια αναρχική από τη Βοσνία

* Η Λο είναι μια Βόσνια αναρχική ακτιβίστρια από το Σεράγεβο.

– Πέρασαν 2 μήνες από την έναρξη του κινήματος διαμαρτυρίας στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τι συμβαίνει τώρα με αυτό το κίνημα; Εξακολουθούν οι άνθρωποι να οργανώνουν συνελεύσεις πολιτών (plenums); Η κυβέρνηση εισακούει τα αιτήματά σας;

Συμβαίνουν πολλά πράγματα τώρα. Εμπλέκονται διάφορα στοιχεία: ισχυρή αστυνομική καταστολή, πολιτική και επικοινωνιακή προπαγάνδα, κλπ. Στην αρχή, τα plenums είχαν κάποια θετική ενέργεια. Αλλά τώρα, μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) έχουν πάρει τον έλεγχο των plenums. Δεν είναι ότι “επιβάλλουν” τις οργανώσεις τους, αλλά ότι ποινικοποιούν τους διαδηλωτές στα plenums. Υπήρξαν καταγγελίες εναντίον διαδηλωτών που εκδήλωσαν την οργή τους με άμεσες δράσεις. Έτσι, τα plenums έχουν πλέον απαξιωθεί. Η κυβέρνηση, σήμερα, δεν φοβάται ούτε τα plenums, που δεν έχουν πια καμία δύναμη, ούτε τους διαδηλωτές, που εκφράζουν ειρηνικά τη δυσαρέσκειά τους. Όταν μαζευόμασταν για να εκφράσουμε την αλληλεγγύη μας στους συλληφθέντες κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, οι εκπρόσωποι των ΜΚΟ άρχισαν να διαχωρίζουν τους διαδηλωτές σε “καλούς” και “κακούς”. Όταν ο σύντροφος Nihad συνελήφθη, προσπαθήσαμε να έχουμε την στήριξη της Ολομέλειας, αλλά οι διοργανωτές και οι ακτιβιστές των ΜΚΟ είπαν ότι ο Nihad πρέπει να πληρώσει επειδή έριχνε μολότοφ. Επίσης, αρχικά νομίζαμε ότι ήταν 33 τα άτομα που συνελήφθησαν στις 7 Φεβρουαρίου (όπως μας είχαν πει), αλλά νεώτερες πληροφορίες έδειξαν ότι ο αριθμός των συλληφθέντων ήταν διπλάσιος. Η αστυνομία ισχυρίστηκε ότι είχε απελευθερώσει όλους τους συλληφθέντες, αλλά δεν ήταν αλήθεια. Στα αστυνομικά τμήματα του Σεράγεβο, υπήρχαν πολύ περισσότεροι συλληφθέντες, που ξυλοκοπήθηκαν και ταπεινώθηκαν από την αστυνομία (εδώ θα βρείτε τη συνέντευξη με έναν αναρχικό, απ’ αυτούς που παρέμειναν στη φυλακή, αφού η αστυνομία και τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι όλοι οι συλληφθέντες είχαν απελευθερωθεί).

Έτσι, σήμερα, τα plenums δεν έχουν πια λόγο ύπαρξης. Τα μέλη των ΜΚΟ που έχουν πάρει τον έλεγχο του κινήματος, έχουν συνθλίψει τη φιλοσοφία του, καθώς άρχισαν να φέρνουν και πολιτικούς στις συνεδριάσεις, ακόμα και τον εκπρόσωπο της διεθνούς κοινότητας, Βαλεντίν Ίνζκο, τον Νίκολας Χιλ από την πρεσβεία των ΗΠΑ και τον πληρεξούσιο του ιταλικού κοινοβουλίου. Γιατί; Η μόνη λογική εξήγηση που μπορώ να δώσω για το καπέλωμα των plenums από τις ΜΚΟ είναι ότι πρόκειται για ένα σχέδιο εκμετάλλευσης των ολομελειών για τα δικά τους προγράμματα και την οικονομική τους στήριξη από τις ΗΠΑ (USAID, NED κ.α.). Και δεν είναι μυστικό ότι τα μέλη των ΜΚΟ σχετίζονται με την πρεσβεία των ΗΠΑ στο Σεράγεβο. Εκεί μπορεί να εντοπιστεί η αιτία αποτυχίας των plenums. Οι πρώτες συνεδρίες της Ολομέλειας συγκέντρωναν αρκετές χιλιάδες διαδηλωτές που ήθελαν να ακουστεί η φωνή τους. Σήμερα δεν υπάρχουν ούτε 100 άτομα. Πολλοί εγκατέλειψαν τα plenums, επειδή γνωρίζουν πώς λειτουργούν οι ΜΚΟ – και δεν εμπιστεύονται ούτε τα πολιτικά κόμματα, ούτε τις ΜΚΟ, ούτε κανέναν.

– Διαφόρων ειδών άνθρωποι έρχονταν στις Ολομέλειες: φοιτητές, εργαζόμενοι, βετεράνοι του πολέμου. Πώς αντιδρούν στις εκδηλώσεις και τις διαμαρτυρίες τώρα; Πώς αντιδρούν στην παρουσία των ΜΚΟ;

Όταν οι διαδηλώσεις ήταν βίαιες, πολλοί άνθρωποι που είχαν βρεθεί στον πόλεμο ήταν, από τη μία πλευρά, σοκαρισμένοι και φοβισμένοι, αλλά οι περισσότεροι αποδέχθηκαν το γεγονός ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να ακουστούμε. Αλλά νομίζω ότι κάποια πράγματα έχουν εξελιχθεί μέσα από τις διαμαρτυρίες και τα plenums, π.χ. οι άνθρωποι άρχισαν να σκέφτονται ταξικά και όχι εθνικά και να μιλούν για κοινωνική δικαιοσύνη – κάτι για το οποίο δεν ακουγόταν λέξη στη Βοσνία τα τελευταία 20 χρόνια. Όπως έχω ήδη πει, δεν είναι πλέον μυστικό ότι οι ΜΚΟ ανήκουν σε πολιτικά κόμματα και συνδέονται με την πρεσβεία των ΗΠΑ. Οι άνθρωποι γενικά δεν εμπιστεύονται τους ακτιβιστές των ΜΚΟ και εγκαταλείπουν τις διαδηλώσεις και το κίνημα, διότι επηρεάζονται απ’ αυτές. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει μια σταθερή πλατφόρμα / άτυπη οργάνωση που θα ενώσει τον κόσμο –τον κόσμο που αντιτίθεται στις πολιτικές των ΜΚΟ– τα κινήματα απλά πεθαίνουν.

– Το όλο κίνημα στη Βοσνία ήταν αυθόρμητο. Δεν υπήρξαν επιρροές από ΜΚΟ;

Στο Σεράγεβο, οι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην αρχή για να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τους εργαζόμενους και τους διαδηλωτές στην Τούζλα, επειδή εκεί το κίνημα είχε δεχθεί βίαιη αστυνομική καταστολή. Φυσικά, η καταστολή (από το να ρίχνουν ανθρώπους στο ποτάμι, μέχρι να τους συλλαμβάνουν για τρομοκρατία) απλώθηκε και στο Σεράγεβο και σε άλλες πόλεις.
Αυτή τη στιγμή επιχειρούμε να δημιουργήσουμε έναν εναλλακτικό χώρο για να μαζεύονται οι άνθρωποι, να μοιράζονται τις ιδέες τους και να κινητοποιούνται, χωρίς την επιρροή των ΜΚΟ. Οι άνθρωποι εδώ είναι πολύ επιφυλακτικοί με την πολιτική, σε βαθμό που αν αναφέρεις τη λέξη “οργάνωση”, αμέσως θα σκεφτούν ότι δουλεύεις για κάποιο κόμμα. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να έχουν ένα χώρο –όχι οργάνωση– απαλλαγμένο από τα κόμματα και τις ΜΚΟ.
Και εκτός Βοσνίας γίνεται συχνά λόγος για την “Βοσνιακή επανάσταση”, αλλά υπάρχει μια εξέλιξη εκεί: λόγω εθνοτικών και εθνικών διαιρέσεων, οι άνθρωποι ποτέ δεν μιλούσαν για ταξική πάλη – τώρα το κάνουν. Βλέπουμε τώρα μουσουλμάνους και Κροάτες να αγωνίζονται στην ίδια πλευρά των οδοφραγμάτων. Οι άνθρωποι αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι είναι όλοι το ίδιο· με ίδια ή παρόμοια προβλήματα. Και γι’ αυτά τα προβλήματα δεν ευθύνεται ένα κόμμα ή ένας ηγέτης, αλλά ολόκληρο το σύστημα.

– Θα μπορούσε το επαναστατικό κλίμα να επεκταθεί στο σερβικό τμήμα της Βοσνίας;

Δεν υπήρξαν μαζικές διαμαρτυρίες. Στην αρχή, υπήρχαν πορείες “αλληλεγγύης” προς εμάς, στη Μπάνια Λούκα, οργανωμένες από διάφορες ΜΚΟ. Αλλά πριν από λίγες εβδομάδες, οι βετεράνοι οργάνωσαν συγκέντρωση αλληλεγγύης στους εξεγερμένους στην Ομοσπονδία της Βοσνίας (σημ.: η Βοσνία χωρίζεται σε 2 μέρη – Ομοσπονδία της Βοσνίας και Δημοκρατία της Σέρπσκα). Και αυτό είναι ένα τεράστιο βήμα για μας, διότι υπάρχει μια πραγματική πολιτική προπαγάνδα που χωρίζει τους ανθρώπους σε εθνοτικές ομάδες, και οι άνθρωποι τελικά συνειδητοποίησαν ότι το αίμα μας αποφέρει κέρδη στους πολιτικούς.

– Οι άνθρωποι στη Βοσνία δεν είναι πολύ εξοικειωμένοι με την αναρχία. Το αναρχικό κίνημα στη Βοσνία εξελίχθηκε μέσα από τις διαδηλώσεις; Κέρδισε σε σπουδαιότητα;

Οι άνθρωποι που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις άρχισαν να σχηματίζουν μια θετική εικόνα για τον αναρχισμό. Πριν από τις διαδηλώσεις, οι ΜΚΟ αρέσκονταν να παίζουν με τον όρο “αναρχία”, οπότε γενικά δεν ήταν και πολύ συμπαθής. Σήμερα οι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι υπάρχει ένα πραγματικό κίνημα και πραγματικός θυμός. Το κίνημα σαφώς άρχισε να αναπτύσσεται γρήγορα. Οι άνθρωποι έχουν σιχαθεί την πολιτική και άρχισαν να δείχνουν ενδιαφέρον για τον αναρχισμό. Και όχι μόνο οι νέοι, αλλά όλες οι γενιές. Μετά τον πόλεμο, με τον εθνικισμό και όλα τα χάλια όπου είχαμε κολλήσει, δεν υπήρχε χώρος για τον αναρχισμό. Τώρα έφτασε η ώρα του.

– Ποια είναι η βάση της δυσαρέσκειας στη Βοσνία;

Δεν έχουμε τίποτα εδώ. Ο μέσος μηνιαίος μισθός είναι 150 ευρώ. Ο κατώτατος μισθός είναι 20 ευρώ. Η ελάχιστη σύνταξη 1 ευρώ και η μέση περίπου 120 ευρώ το μήνα. Δεν υπάρχουν παροχές προς τους φοιτητές. Μετά το τέλος των σπουδών τους, οι νέοι βρίσκουν δουλειές άσχετες με αυτό που σπούδασαν και οι περισσότεροι παραμένουν άνεργοι. Την ίδια στιγμή, οι Βόσνιοι πολιτικοί είναι από τους καλύτερα αμειβόμενους στην Ευρώπη. Η διαφθορά αποτελεί μείζον πρόβλημα εδώ, και οι πολιτικοί με τον εθνικιστικό λόγο τους έχουν μετατοπίσει την προσοχή από αυτά τα προβλήματα. Σήμερα, ανάμεσα στους Βόσνιους, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που επέζησαν του πολέμου, ο εθνικισμός δεν είναι πλέον δημοφιλής “ιδέα”. Σήμερα, είμαστε όλοι μαζί ενάντια στους καπιταλιστές και στην πολιτική τους.

– Πώς βλέπετε το μέλλον της Βοσνίας;

Η μόνη λύση είναι η πλήρης καταστροφή του υπάρχοντος συστήματος. Οι άνθρωποι είναι απηυδισμένοι από αυτό το σύστημα που είναι προϊόν του πολέμου. Έχει σχεδιαστεί για να χωρίζει τους ανθρώπους και να σπέρνει το μίσος μεταξύ των διαφόρων εθνοτικών ομάδων. Αλλά πίσω από αυτές τις μάσκες, οι πολιτικοί βρίσκονται σε πλήρη σύμπνοια και, στην πραγματικότητα, δεν έχουν κανένα πρόβλημα με τον εθνικισμό στην ιδιωτική ζωή τους. Για παράδειγμα, ο γιος του προέδρου της Ρεπούμπλικα Σέρπσκα είναι παντρεμένος με μια μουσουλμάνα, με την οποία ο Μίλοραντ Ντόντικ (ο πρόεδρος) ήταν ενθουσιασμένος.

Αλλά, παρόλα αυτά, επέμενε ότι αυτό το κίνημα αποτελεί απειλή για το σερβικό λαό, λέγοντας ψέματα στον κόσμο ότι αγοράσαμε όπλα για να επιτεθούμε στους Σέρβους και στην Ρεπούμπλικα Σέρπσκα. Αναφορικά με την Ρεπούμπλικα Σέρπσκα, αν οι Σερβοβόσνιοι επιθυμούν την ανεξαρτησία τους, έχουν τη δυνατότητα επιλογής. Εμείς θα κάνουμε τα πάντα για να αναπτύξουμε το κίνημα. Τώρα έχουν πραγματικά επιλογή – να αλλάξουν το σύστημα του μίσους ή να συνεχίσουν να ζουν μ’ αυτό.

Στην Τούζλα, οι εργαζόμενοι άρχισαν να οργανώνουν plenums στα εργοστάσια. Στη Βοσνία υπάρχουν συνδικάτα, αλλά όλα ανήκουν στα πολιτικά κόμματα. Και φυσικά, υπάρχει ο νόμος σύμφωνα με τον οποίο οι εργαζόμενοι πρέπει να υπογράψουν ότι δεν θα κατέβουν ποτέ σε απεργία για να βρουν μια θέση εργασίας. Διαφορετικά, μπορεί να πάνε φυλακή. Για παράδειγμα, ένα μέλος των Ειδικών Δυνάμεων κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων έβγαλε το κράνος του και μας ζήτησε να σταματήσουμε να τους πετούμε πέτρες, γιατί κατανοούν το θυμό μας και δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν βία εναντίον μας, αλλά επίσης ότι δεν μπορούν να έρθουν με το μέρος μας, γιατί κινδυνεύουν με φυλάκιση 15 χρόνων για την πράξη τους αυτή.

Φυσικά, δεν δικαιολογώ τους μπάτσους –είναι αυτό που είναι– αλλά, επίσης, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ένα μέρος της αστυνομίας είναι διαφορετικό στη Βοσνία από ό,τι στην Ευρώπη. Πολλοί αστυνομικοί, ηλικίας άνω των 40 ετών, υπερασπίστηκαν την πόλη τους και ήταν μέρος της Πατριωτικής Λίγκας κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ήταν οι άνθρωποι που υπερασπίστηκαν τους φίλους και την οικογένειά τους, και τώρα είναι στην απέναντι πλευρά των οδοφραγμάτων. Σήμερα είναι εχθροί.

– Υπάρχουν ακόμη σύντροφοί σου που να είναι στη φυλακή;

Ναι. Έξι σύντροφοι συνελήφθησαν έναν μήνα μετά τις διαδηλώσεις. Όμως, κανένας από αυτούς δεν είναι στη φυλακή, εκτός από το Nihad. Είναι, όμως, κατηγορούμενοι για τρομοκρατία και περιμένουν να δικαστούν. Δεν γνωρίζουμε για ποιόν ακριβώς λόγο ο Nihad δεν αφέθηκε ελεύθερος μαζί τους. Όπως όλοι οι σύντροφοι, ο Nihad ανέλαβε την ευθύνη για επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια. Είναι κατηγορούμενος για τρομοκρατία και ως εκ τούτου μπορεί να φάει 10-20 χρόνια φυλακή. Ο Nihad, όπως και κάθε άλλος πολίτης της Βοσνίας, έχει σοβαρούς λόγους γι’ αυτό που έκανε – είναι απλήρωτος εδώ και 5 μήνες. Και αυτό δεν είναι εξαίρεση, συμβαίνει συχνά να μη παίρνουν οι άνθρωποι το μισθό τους.

Αυτή τη στιγμή, έχουμε δικηγόρους που χειρίζονται τις υποθέσεις αυτών των έξι ατόμων που κατηγορούνται για τρομοκρατία. Και το μόνο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε τώρα είναι να ενημερώσουμε τον κόσμο, να αναλάβουμε δράσεις αλληλεγγύης και να περιμένουμε τη δίκη. Στις 7 Απριλίου ο Nihad πρόκειται να αποφυλακιστεί, αν ο δικαστής δεν αποφασίσει για μια ακόμη φορά να τον κρατήσει μέσα. Δεν έχουμε ιδέα τι θα συμβεί, αλλά ότι κι αν συμβεί, θα σταθούμε δίπλα του και είμαστε έτοιμοι να τον βοηθήσουν με κάθε τρόπο. Ενεργή συμπαράσταση στον Nihad!

– Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σου, Lo. Εύχομαι καλή δύναμη και καλή τύχη στον αγώνα σας.

Εγώ ευχαριστώ διπλά και θα σε δω στα οδοφράγματα

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response