Monday 18th December 2017
x-pressed | an open journal
March 9, 2014
March 9, 2014

Το ταξίδι μου στην Ελλάδα

Author: Bruna Cunha Translator: Anna Papoutsi
Category: Letters from home
This article is also available in: pt-pten
Το ταξίδι μου στην Ελλάδα

Όταν επισκέφτηκα την Ελλάδα, κατάφερα να πάρω μια ιδέα για τους καθημερινούς αγώνες και την πραγματικότητα σε αυτή τη χώρα. Με όρους ιστορίας, είμαι τώρα πιο εξοικειωμένη με ζητήματα όπως η δικτατορία, η δημοκρατία στην Ελλάδα και το πώς διαφορετικές κοινωνικές ομάδες συνεργάζονται ή προσπαθούν να συνεργαστούν (π.χ. τα ΜΜΕ με την αστυνομία).

Όταν πρωτοήρθα στην Αθήνα, μου κέντρισε πολύ το ενδιαφέρον η αστυνομία. Δεν είχα συνηθίσει να βλέπω τόσο πολλούς αστυνομικούς, τα οχήματα που χρησιμοποιούν είναι τεράστια (στην Πορτογαλία χωρούν μόνο 9 αστυνομικούς). Είχαν διαφορετικές στολές και πολλά όπλα.

Αυτή η ατμόσφαιρα δεν με έκανε να νιώθω καθόλου άνετα. Κάποιοι μου είπαν ότι ήταν έτσι «λόγω της κρίσης». Λες και «κρίση» και «αστυνομία» είναι συνώνυμα και εγώ ήμουν η μόνη που δεν το καταλάβαινα. Σύντομα, άρχισα να βλέπω διαδηλώσεις και το πλήθος  των αστυνομικών στο δρόμο. Άρχισα να συνειδητοποιώ ότι σε περιόδους κρίσης, η φωνή των ανθρώπων δυναμώνει και η δουλειά της αστυνομίας είναι να τη φιμώσει.

Η Ελλάδα που είδα δεν έχει καμιά σχέση μ’ αυτή που διαφημίζουν τα τουριστικά φυλλάδια. Εδώ, οι αδυναμίες της χώρας αναδεικνύονται ξεκάθαρα. Βλέπουμε τις διαφορές μεταξύ αυτών που έχουν χρήματα και εξουσία, και αυτών που δεν έχουν.

Η δημοσιογραφία στην Ελλάδα

Η έννοια του δημοσιογραφικού επαγγελματισμού είναι συνυφασμένη με την αυτονομία, αφού όλοι μας έχουμε την αντίληψη ότι οι δημοσιογράφοι εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον που υπερβαίνει τα συμφέροντα συγκεκριμένων πολιτικών κομμάτων και κοινωνικών ομάδων.

Στην Ελλάδα, βιομήχανοι που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ναυτιλίας, του τουρισμού ή των πετρελαίων κατέχουν ΜΜΕ και διαπλέκονται με την πολιτική. Αυτό, φυσικά, σημαίνει ότι η δημοσιογραφική αυτονομία είναι κουτσουρεμένη, και ελάχιστοι δημοσιογράφοι είναι ανεξάρτητοι.

Δημοσιογραφία και δημοκρατία

Μετά την αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, το 1974, ο Τύπος πέρασε μια διαδικασία εκσυγχρονισμού. Η είσοδος επιχειρηματιών στον χώρο των μέσων ενημέρωσης, καθώς και ο σκληρός ανταγωνισμός από την τηλεόραση, έχουν αλλάξει το τοπίο από το 1980. Ως αποτέλεσμα, το περιεχόμενο του Τύπου έχει γίνει πιο αντικειμενικό, και η παραδοσιακή συνεργασία με κόμματα ή άτομα είναι πλέον ξεπερασμένη. Παρόλα αυτά, η πολιτική στάση των εφημερίδων είναι πάντα παρούσα, ιδίως σε περιόδους εκλογών ή έντασης.

Οι δημοσιογράφοι κάνουν τη δουλειά τους χωρίς να υπακούουν στις αρχές που διδάχθηκαν και υπάρχει πάντα κάποιος που μπορεί να εξουδετερώσει τις φωνές τους. Αλλά αν οι πολιτικοί δεν είναι η φωνή του λαού, πώς μπορούν οι δημοσιογράφοι να καταγράψουν αυτή τη φωνή;

Τα ΜΜΕ δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα των πολιτών, αλλά μάλλον τους στόχους της κυβέρνησης. Σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο, η λειτουργία των συστημικών μέσων ενημέρωσης πρέπει να αλλάξει, αλλά το πλέγμα των σχέσεων με την κυβέρνηση δεν βοηθάει. Η αντικειμενικότητα πολλές φορές παραβιάζεται προς όφελος αυτών που χρηματοδοτούν τα μέσα και η αλήθεια αποσιωπείται.

Η κρίση στην Ελλάδα και η δημοσιογραφία

Η κρίση στην Ελλάδα έχει σοβαρές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες, όπως αύξηση της ανεργίας και της φτώχειας. Φυσικά, τα μέσα ενημέρωσης πλήττονται από αυτή την ύφεση, λόγω έλλειψης ρευστότητας, που οδηγεί σε λιγότερα έσοδα από διαφημίσεις, και σε απολύσεις δημοσιογράφων. Όσοι εξακολουθούν να εργάζονται, εργάζονται κάτω από κακές συνθήκες.

Όπως είναι γνωστό, τα κυρίαρχα ΜΜΕ παρείχαν πάντα πολιτική στήριξη στην κυβέρνηση, ενώ, με τη σειρά τους, χρηματοδοτούνταν από τις τράπεζες τις οποίες στήριζε η κυβέρνηση. Τώρα που η οικονομική ευημερία φαίνεται τόσο μακριά, η σχέση μεταξύ των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης και της κυβέρνησης είναι ισχυρότερη.

Ένα καλό μονοπάτι για τα ΜΜΕ

Παρά το γεγονός ότι οι εξελίξεις στον τομέα των ελληνικών ΜΜΕ μπορεί, μερικές φορές, να οδηγούν σε αβεβαιότητες, το μιντιακό σύστημα έχει αποδειχθεί εντυπωσιακά ευπροσάρμοστο και ευέλικτο, όταν χρειάζεται να αλλάξει ή να βελτιωθεί – ιστορικά, το γνωρίζουμε αυτό πολύ καλά.

Η λογική της αγοράς μπορεί να κάνει τους οργανισμούς των ΜΜΕ λιγότερο εξαρτώμενους από πολιτικές επιχορηγήσεις και να αποθαρρύνει τη διασύνδεση με συγκεκριμένες πολιτικές θέσεις. Μπορεί επίσης να καταστήσει τη χρηματοδότησή τους πολύ ακριβή για τους περισσότερους πολιτικούς. Έτσι, τα ΜΜΕ θα μπορούσαν να αποκτήσουν νέα ιδανικά και τρόπους δουλειάς. Η αλλαγή θα μπορούσε να είναι τεράστια!

Ζούμε σε έναν ανταγωνιστικό κόσμο και όσοι επιλέγουν να δραστηριοποιηθούν στον κόσμο των μέσων ενημέρωσης, πρέπει πραγματικά να διαπνέονται από δημιουργικότητα και πάθος. Όποιος δεν καταφέρει να ξεχωρίσει, δύσκολα θα βρει δουλειά ή θα κάνει καριέρα σ’ αυτό τον τομέα.

Πιστεύω σταθερά ότι πρέπει να υπάρχει ανταγωνισμός, αλλά όχι μεταξύ μας – μπορεί να υπάρχει υγιής συναγωνισμός, και αυτό ξεκινά από μια θετική στάση. Ακριβώς επειδή ζούμε σε καιρούς κρίσης –ό,τι αυτό σημαίνει, τελικά– δεν πρέπει να συνθλίβονται τα όνειρα, αλλιώς θα καταλήξουμε να λέμε «Αυτό ήταν το όνειρό μου».

Κοιτώντας προς το μέλλον

Γνωρίζουμε ότι η κρίση, από οικονομική άποψη, είναι μια φάση. Ακριβώς όπως και η ευημερία. Η ανάλυση για το ποιος έκανε τι και το πώς φτάσαμε ως εδώ μπορεί να είναι σπατάλη χρόνου, εκτός αν έχει στόχο να μην επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Παρά τις δυσκολίες, οι κοινωνικοί λειτουργοί μπορούν, με πυλώνα τις αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης, να δημιουργήσουν μια ενωτική πλατφόρμα που να δουλέψει προς την κατεύθυνση της ανακατανομής της εξουσίας. Μπορούμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας με τις οργανώσεις, προκειμένου να υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας και να αναδιαρθρώσουμε την κοινωνία σύμφωνα με τις ανθρώπινες ανάγκες.

Creative Commons License
Το ταξίδι μου στην Ελλάδα by Bruna Cunha is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

This article is also available in:

Translate this in your language

Like this Article? Share it!

Leave A Response